Tản văn Giá trị tuổi thơ của Chu Quốc Bình
Tản văn: Giá trị tuổi thơ
Tác giả: Chu Quốc Bình
Dịch nguyên tác từ: 童年的价值

Trong suốt một cuộc đời, thời thơ ấu dường như không phải là thời gian có gì nổi trội nhất. Người lớn rồi đều làm những công việc rất tử tế, có suy nghĩ trong khi trẻ con thì chỉ biết chơi đùa, biết mơ mộng. Dường như  cái tuổi chẳng có việc gì để làm, có phải trẻ con đang lãng phí đi khoảng thời gian quý báu nhất của cuộc đời mình?. Thế nhưng, cái tuổi mà không làm được việc gì nổi trội ấy kỳ thực lại là quãng thời gian quan trọng nhất của một đời người. Người lớn vô tâm sẽ không nhìn thấy vấn đề này và bản thân của mỗi đứa trẻ dường như không biết làm gì ấy đang dần hình thành một tâm hồn định hình cho tính cách sau này.

Trong suốt một cuộc đời, thời thơ ấu dường như là khoảng thời gian ngắn ngủi nhất. Nếu như đem con số để so sánh thì thời thơ bé chỉ chiếm một tỷ lệ rất nhỏ so với khoảng thời gian trưởng thành sau này. Thế nhưng, khoảng thơ ấu tuy ngắn ngủi ấy lại là quãng đời mang ý nghĩa lâu dài nhất trong cuộc đời con người. Chúng ta chỉ có thể ở trong thời điểm ấy để thể nghiệm những gì đẹp nhất. Cho đến khi bạn trưởng thành, hồi ức về tuổi thơ đó sẽ đi theo suốt cuộc đời mình.

Đối với những người lớn thông minh, nếu như họ trân trọng thời thơ ấu của mình, họ nhất định phải tôn trọng thời thơ ấu của con cái mình. Đứa trẻ đang trong thời gian vô tư lự ấy, không nên để cái nhìn phải hoàn hảo của người lớn mà làm phiền chúng. Đứa trẻ đang vẽ nên những giấc mơ đẹp ấy, người lớn đừng dùng đôi mắt nhìn hiện tại của mình để tu sửa chúng. Nhà văn, nhà thơ Li Băng Khalil Gibran đã nói: Có thể đứa trẻ là do bạn sinh ra mà có ở trên đời, tuy nhiên bạn không thể sở hữu nó. Bạn có thể đem tình yêu đối với chúng nhưng bạn không thể áp đặt cách sống bởi bản thân mỗi đứa trẻ có cách sống riêng của chúng. Nếu như bạn khăng khăng phải ép chúng vào quỹ đạo của người lớn lúc còn đang thơ bé tức là bạn đang can thiệp một cách thô bạo vào tuổi thơ chúng.

Những đứa con thế hệ 9x của thành thị
Những đứa con 9x thành thị
Nguồn: Cedarcedar

Tôi thuộc lứa đầu tiên của thế hệ mà người ta gọi là 9x. Có một thời gian tôi đã chán ngán tự hỏi vì sao mình lại thuộc về thế hệ này? Tôi nghe nhạc tiền chiến, đọc tiểu thuyết kinh điển, viết văn đúng chính tả và thích đọc thơ; hẳn có một điều gì đó sai, rất sai; hoặc với tôi, hoặc với cả một tập hợp những kẻ sinh vào những năm 90. Lúc đó nhìn ra xung quanh, tôi không nghĩ 9x sẽ làm được gì, ngoài một hệ thống ngôn ngữ cải biên quái gở tật nguyền và những trò quá lố – vốn cũng do 8x “nhập khẩu” vào. Thỉnh thoảng tôi cũng đọc những tin tức kiểu 9x phát minh bóng đèn biết phát sáng khi được bật công tắc, doanh nhân 9x, 9x đạt học bổng trường danh tiếng, v.v… Nhưng bỏ qua một bên những thành tích cá nhân nhất thời và phù phiếm đó, thế hệ của chúng tôi sẽ để lại gì ngoài một lớp tro bụi, gió thổi sẽ bay?

Lúc nghĩ như thế tôi chỉ là một đứa con nít tự cho phép mình già dặn với dăm ba câu nhạc Trịnh và vài quyển tiểu thuyết những năm 40-80. Bằng một sự tự tôn quá lố, tôi đã không nhận ra thế hệ của mình tuyệt vời như thế nào – thế hệ của pro, kute, của những phong trào mau “hot” chóng tàn, và của những giá trị luôn bị đập nát để nhìn lại.

Text-Divider

9x là một thế hệ của mất mát và trống rỗng. Từ những năm tuổi thơ khi đất nước bắt đầu có của ăn của để, những đứa con thành thị đã không còn chỗ để chơi với thiên nhiên. Chúng tôi không có những khoảng đất, những bờ ao, hay ruộng lúa. Và chân thành mà nói, làm sao yêu thương một điều mà bạn không hề có? Thời thơu của chúng tôi bị hắt hủi như một đứa con ghẻ lạc loài. Tuổi thơ đồng ruộng cánh diều của các cô chú anh chị đi vào sách giáo khoa, vào tranh vẽ bằng những lời ca ngợi, rồi sau đó họ bắt 9x học thuộc lòng. Còn tuổi thơ điện tử truyện tranh của chúng tôi trôi dạt trên facebook, trong những tấm hình “Ấu thơ trong tôi là…”, vốn không được một hệ thống chính thức nào thừa nhận. Tôi luôn tự hỏi có cần thiết phải chơi với dế trên cánh đồng để được công nhận là trẻ em đích thực hay không? Chẳng phải Doraemon đã thắp lên những giấc mơ thần tiên trong chúng tôi không kém một ông Bụt nào, và cuốn băng 5 anh em siêu nhân hay Mario đi cứu công chúa cũng có gì thua kém một chàng dũng sĩ diệt rồng trong cổ tích đâu? Chúng tôi không cần bám lấy những gì xưa cũ để có một tuổi thơ được cấp giấy chứng nhận thơ mộng.

Sau đó chúng tôi lớn lên, và hãy nhìn xem chúng tôi đã đem lại cho Việt Nam điều gì: 8x sex trước hôn nhân; và chúng tôi công khai điều đó; 8x chơi thuốc, và chúng tôi là người đã đưa chủ đề này lên mặt báo thường xuyên; 8x lộ hàng, và chúng tôi biến nó thành chuyện bình thường. 9x đã làm mọi thứ tệ hơn, hay đúng ra là chúng tôi đã phơi bày mọi thứ như nó vốn là, khi mà thế hệ 8x có công nhập khẩu văn minh Tây Âu vào nhưng lại không đủ can đảm để công khai thừa nhận những mặt trái và phải của nó? Bộ mặt hào nhoáng bóng lộn của món hàng “văn minh” đã được chúng tôi hồn nhiên phơi ra, dù cố ý hay vô tình, bằng tất cả tự trọng và liêm sỉ. Sau này nếu một nhà xã hội học nào đó rảnh rỗi nghiên cứu về chuyện này, tôi mong rằng ông ta sẽ không quên chi tiết: 9x là thế hệ đầu tiên mà cái tên của chúng tôi đã từng là một tính từ mang nghĩa tiêu cực. Một đám 9x!

Text-Divider

9x là một thế hệ lạc lối. Những điều người lớn dạy cho chúng tôi đã bị thực tế tát vào mặt không thương tiếc. Tôi còn nhớ những năm mình học cấp II, quan hệ trước hôn nhân là một điều gì đó rất ghê tởm, những thằng con trai làm điều đó là những thằng khốn nạn, và tụi con gái – nếu không ngu thì cũng là đĩ điếm tạm thời. Lên cấp III, một buổi chiều bình yên, tôi đang online thì bà chị chạy vào hỏi, “Em nghĩ gì về gái quan hệ trước hôn nhân?” Tôi thắc mắc chị hỏi làm gì, chị trả lời, “Để làm khảo sát.” Nhưng tôi vẫn đoán được lí do thực sự. Những ngày sau đó tôi bắt đầu suy nghĩ. Người yêu của chị chắc chắn không phải một thằng khốn nạn, anh rất tốt; và chị thì tuyệt đối không phải “hàng.” Lại có một điều gì đó rất sai ở đây, một bánh răng trong hệ nhận thức của tôi bị lệch. Chúng tôi phải định nghĩa lại những gì người lớn đã nhồi nhét, đã vỡ mộng nhận ra sự trơ tráo giả dối trong những gì được học, nhưng chẳng ai cho chúng tôi biết mình nên học thứ gì khác. Chỉ có phủ nhận, mà không biết cách khẳng định; chúng tôi phải tự tìm đường cho mình, đi lạc là chuyện tất nhiên.

Và bạn trẻ à, chúng tôi đến bây giờ còn là một thế hệ của những điều tầm thường nữa. Người ta bảo chúng tôi sướng, vì gia đình đầy đủ, đất nước (có vẻ) thái bình. Quá sướng nên những nỗi đau của chúng tôi chưa bao giờ được ghi nhận. Giống như việc cả tuần bạn chỉ ăn đúng một cái bánh hamburger thì bạn cũng không được than đói khổ vậy. Vì bạn đã ăn hamburger, là đồ Mỹ, là hàng McDonald, là tập hợp những thứ phù phiếm và rẻ tiền nhưng dựa vào đó người ta khẳng định là bạn no, và không có tư cách than đói, vì đói là phải ăn khoai ăn sắn. Tôi có cô bạn đói đến mức ngất xỉu trong restroom, lúc tỉnh dậy cũng chỉ đơn giản là bắt bus về nhà một mình như chưa có gì xảy ra. Tôi có những người bạn cắn răng bỏ lại người yêu ở quê nhà, lên đường du học và kiếm một tấm vé định cư. Tôi có một người em tóc nhuộm nâu mặc váy voan, nửa đêm không có tiền nhà bị chủ đuổi, phải ngủ vạ vật ở bãi giữ xe WalMart. Nhưng chúng tôi không có cách than vãn; người yêu bỏ lại không phải để ra trận chiến đấu, đói đến xỉu nhưng trong ví vẫn có thẻ ngân hàng, ngủ WalMart là ngủ trong chiếc xe cũ nát, có thể bị bất k gã nào đập vỡ cửa. 9x thành thị là như vậy đấy. Chúng tôi thiếu một khung cảnh lạc hậu cần đổi mới, một background nghèo khổ cùng cực, hay một cuộc chiến; một điều gì đó vĩ đại để nỗi đau của chúng tôi được công nhận hợp pháp. 6x-7x đã xây dựng (và tàn phá) đất nước sau chiến tranh. 8x đã đưa phương Tây vào trùm lên đầu người Việt. 9x, có chăng là một đất nước hoang mang, một lớp người lớn vật vã tự vấn đâu là trắng đâu là đen; trong khi chúng tôi điên cuồng mà sống với trắng đen lẫn lộn, kệ mẹ nó đời.

Và một khi những giá trị đã bị đảo lộn, một khi những đạo đức của người lớn truyền cho đã trở thành thứ sáo rỗng mục ruỗng, chúng tôi lắm lúc đã chạy lung tung vô nghĩa như một bầy thú không não.

Text-Divider

Nói về bản sắc Việt, tôi thuộc về một thế hệ với phần đông những con người kêu gọi phản đối SOPA/ PIPA bằng tiếng Việt; kêu gọi Hoàng Sa-Trường Sa là của Việt Nam cũng bằng tiếng Việt; cho người Việt nghe, người Việt đọc, click một cái làng hộ cho ABC XYZ 5 xu, viết một comment dài lê thê một trăm lẻ hai chữ là bảo vệ chính kiến; một thế hệ tự tin và hoang mang, yên tâm và sợ hãi, Tôi thuộc về một thế hệ hướng tới sự cao quý bằng con đường an toàn.

Trớ trêu thay, có con đường an toàn nào hướng đến sự cao quý bao giờ.

Khi chúng tôi mở miệng nói đến chính trị; người lớn bảo chúng tôi im đi, giữ thân mà sống. Khi chúng tôi nói đến lý tưởng và ước mơ, họ bảo chúng tôi làm ơn hạ cánh mơ mộng mà bò bằng cả 2 tay 2 chân. Năng lượng tuổi trẻ không còn biết dùng để làm gì, đành phải dạt vào bar, vào club, chụp hình tự sướng bằng Instagram, sáng tác vài bài hip hop cờ đỏ sao vàng yêu nước, quay vài bộ phim ngắn màu mè, làm vài clip hài, …

Nhưng tôi không buồn đâu bạn à. Chụp ảnh hở ngực hay quay clip sex, nhảy nhót điên cuồng trên bar hay ngồi cafe nghe nhạc Trịnh, đợi Diablo III hay đi nhặt rác ngoài biển; chúng tôi – 9x -đều đang sống, và cho người ta biết là chúng tôi sẽ sống. Với tất cả những tầm thường, trống rỗng, những lạc lối, hoang mang; chúng tôi vẫn đi tiếp.

Chương xuân di - Bất phụ như lai bất phụ khanh
Tản văn: Năm năm sau bạn làm gì
Tác giả: Chương Xuân Di 
Người dịch: Lương Hiền (ngày 10/6/2016)

Tác giả Chương Xuân Di (bút danh sáng tác Tiểu Xuân) đã có hai bộ Tiểu thuyết được xuất bản tại Việt Nam là “Bất phụ như lai bất phụ khanh” (Đức Phật và nàng) và Hoa sen xanh. Hai tác phẩm trên đều được dịch giả Lương Hiền giới thiệu và dịch sang tiếng Việt.

Châm ngôn sống của Chương Xuân Di: Đọc vạn cuốn sách, đi vạn dặm đường, nghe vạn chuyện đời.

Năm năm sau, bạn làm gì?

Nhiều năm trước, khi còn làm việc ở công ty F, có một đồng nghiệp thân thiết luôn cổ vũ tôi trưởng thành. Anh ấy là người chăm chỉ, nhiệt huyết và cầu tiến. Một năm nọ, chúng tôi ở Thái Lan, lúc tán chuyện trên bãi biển, tôi hỏi:

– Sao cậu có thể làm việc hết mình như thế?

Anh ấy hỏi tôi:

– Cậu biết David Lee (1) chứ?

Tôi lắc đầu.

Anh ấy cho tôi biết, David Lee là một ca sỹ, nhạc sỹ vô cùng nổi tiếng ở Đài Loan, ông thuộc thế hệ bố mẹ chúng tôi, nên nhiều bạn trẻ không biết đến.

Năm 13 tuổi, David Lee di cư sang Mỹ. Nhờ tài năng và trí tuệ đặc biệt, ông được đưa đi huấn luyện ở trạm không gian vũ trụ NASA. Sau tốt nghiệp đại học, ông vào làm việc cho cơ quan hàng không vũ trụ NASA của Mỹ. Trong mắt nhiều người, tiền đồ của ông vô cùng sán lạn. Nhưng, niềm say mê lớn nhất của David Lee lại là âm nhạc. Khi đó, bản thân ông cũng bị giằng xé bởi hai lựa chọn: công việc ổn định ở NASA hay theo đuổi ước mơ.

Năm 18 tuổi, ông quen một người, ông kể cho người đó nghe về sự trăn trở của mình, và rằng ông không biết phải làm sao. Người bạn cười thật tươi, hỏi ông:

– Visualize what you are doing in 5 years?

David Lee khá bất ngờ, song vẫn nghiêm túc suy nghĩ về cuộc sống mà ông mong muốn sau năm năm. Ông nói:

– Thứ nhất, tôi mong năm năm nữa tôi có thể phát hành một album mà được nhiều người đón nhận và yêu thích. Thứ hai, tôi muốn sống ở một nơi tràn đầy âm nhạc, và hàng ngày được làm việc với những nhạc sỹ hàng đầu thế giới.

Người bạn lặp đi lặp lại câu hỏi để chắc chắn rằng đó là điều ông mong muốn nhất sau năm năm nữa. Sau khi nhận được câu trả lời khẳng định, người bạn nói:

– Ok, nếu anh đã chắc chắn, vậy chúng ta hãy lấy mục tiêu này làm mốc và tính ngược lại như sau: Nếu năm thứ 5 anh muốn cho ra đời một đĩa nhạc, vậy chắc chắn năm thứ tư anh phải ký hợp đồng với công ty phát hành băng đĩa. Năm thứ 3, anh phải có một tác phẩm hoàn chỉnh gửi cho các công ty này. Năm thứ 2, anh phải thu âm đĩa nhạc của mình. Và như vậy, chắc chắn năm thứ nhất, anh phải chuẩn bị xong mọi thứ để sẵn sàng hòa âm phối khí cũng như tập dượt tác phẩm của mình.

Người bạn tiếp tục:

– Vậy tức là tháng thứ 6, anh phải chỉnh sửa và hoàn thiện các tác phẩm của mình, sau đó chọn ra tác phẩm ưng ý nhất. Công việc trong tháng đầu tiên của anh là hoàn thành việc sáng tác các ca khúc. Tức là tuần đầu tiên, anh phải liệt kê danh sách các ca khúc của mình, ca khúc nào cần chỉnh sửa, ca khúc nào cần hoàn thiện. Xong rồi nhé! Vậy là bây giờ chúng ta đã biết ngày mai anh phải làm gì rồi đó!

Trong lúc David Lee còn đang ngẫm ngợi, người bạn tiếp tục:

– Nào bây giờ hãy cũng xem xét nguyện vọng thứ hai của anh. Nếu năm năm nữa, anh muốn sống trong một bầu không gian tràn đầy âm nhạc, được làm việc với các nhạc sỹ hàng đầu thế giới, vậy thì năm thứ 4 anh cần có văn phòng làm việc hoặc studio của riêng mình. Năm thứ 3, anh cần phải cộng tác với những người trong giới âm nhạc. Năm thứ 2, anh không sống ở nơi mà hiện anh đang sống, có thể anh sẽ chuyển đến sống ở các thành phố như New York hay Los Angeles.

Năm sau đó, David Lee xin thôi việc ở NASA, rời Houston và chuyển đến Los Angeles. Tuy không phải tròn năm năm, nhưng khoảng năm thứ 6, đĩa nhạc của ông bắt đầu bán chạy. Ngày ngày ông bận rộn hợp tác với các nhà sản xuất âm nhạc hàng đầu thế giới. Mọi nguyện vọng năm năm trước của ông đều đã thành hiện thực.

Tôi đã rất xúc động khi nghe câu chuyện này, và tôi ngẫm về bản thân mình. Anh bạn đồng nghiệp đối với tôi có ý nghĩa giống hệt người bạn của David Lee đối với ông. Những người bạn như thế trong đời không nhiều, nhưng chỉ cần một người, đối với chúng ta cũng có ý nghĩa vô cùng to lớn và đủ để ảnh hưởng đến cả cuộc đời ta.

Anh bạn đồng nghiệp nói với tôi:

– Bây giờ, tôi nhắm mắt cũng có thể thấy rất rõ năm năm sau tôi đang làm gì. Cậu thì sao? Hãy nhắm mắt lại và thử tưởng tượng xem, cậu thấy mình đang làm gì sau năm năm? Nếu ngay cả bản thân còn không biết đáp án là gì, thì sao cậu có thể đề nghị người khác chọn lựa đường đi cho cậu?

Năm đó tôi vừa tròn 25. Tôi nhắm mắt lại, tưởng tượng ra tôi của năm 30 tuổi. Cảnh tượng càng lúc càng rõ rệt, tôi có được phương hướng chính xác cho đường đi của mình. Tôi thầm nhủ, năm năm sau tôi muốn trở thành Giám đốc bán hàng. Nếu vậy, trước tiên tôi phải trở thành Chuyên viên đào tạo bán hàng khu vực Châu Á – Thái Bình Dương.

Ba năm sau đó, tôi đã thành công, trở thành Chuyên viên đào tạo bán hàng khu vực. Năm 30 tuổi, tôi trở thành Giám đốc bán hàng chi nhánh. Sau đó, chức vụ CEO của công ty thuộc top 500 doanh nghiệp hàng đầu thế giới cũng không đủ thỏa mãn tôi. Tôi đã sải một bước dài, giống như David Lee đã từ bỏ công việc ở cơ quan hàng không vũ trụ mà chuyển hẳn sang lĩnh vực âm nhạc. Câu chuyện đó cụ thể thế nào, tôi sẽ dành riêng một vài bài để viết.

Cứ năm năm, tôi lại nhắm mắt và tưởng tượng ra tôi của năm năm tiếp theo. Tôi sẽ ở đâu, với những ai, tôi ăn mặc thế nào, nói câu gì và làm gì? Nếu năm năm sau giấc mơ ấy trở thành hiện thực, vậy thì năm thứ tư tôi phải làm gì? Năm thứ 3, thứ 2, thứ nhất, 6 tháng đầu, 3 tháng đầu, tháng này, ngày mai tôi phải làm gì?

Tôi luôn thấy rõ bản thân tôi của năm năm sau. Tôi của năm năm sau không hề từ bỏ việc chăm sóc vóc dáng, sức khỏe, dung mạo của bản thân, cũng như không từ bỏ việc luôn luôn trau dồi tri thức. Tôi không từ bỏ sự nhiệt tình và lòng hiếu kỳ với thế giới này. Tâm hồn bình lặng hơn, tầm nhìn rộng mở hơn, đối nhân xử thế độ lượng hơn. Năm năm sau, môi vẫn thắm tươi, mắt vẫn long lanh rạng rỡ, và tôi sẽ gật đầu nói với tôi của hiện tại: Cậu đã làm được!
8 tổ chất và trí tuệ quyết định cuộc đời người phụ nữ

Thế giới muôn màu muôn vẻ, nên cá tính của con người cũng hết sức đa dạng.

Cuốn sách “Tám tố chất và trí tuệ quyết định cuộc đời người phụ nữ” của Mã Ngân Văn (Phan Quốc Bảo dịch) đã đưa ra một phép thống kê đơn giản về tính cách phụ nữ, tổng kết thành 10 dạng tính cách, rất có thể tính cách của bạn thuộc một trong mười dạng này, hoặc một số tính cách nào đó gần giống với một số tính cách trong mười dạng này.

#1. Phụ nữ thuộc dạng tính cách thích ăn chơi, tiêu xài

Các cô gái xinh đẹp trẻ trung làm công việc mở mang thị trường, nữ thư ký hoặc phục vụ viên cao cấp thường thuộc dạng tính cách này, họ ném tuổi trẻ và sắc đẹp của mình vào canh bạc, tận dụng các thế mạnh của mình để kiếm thật nhiều tiền, và cũng ăn chơi xả láng. Lâu dần người ta gán cho họ biệt danh là gái đua đòi. Họ thường xuyên lui tới những nhà hàng khách sạn cao cấp, các siêu thị sang trong trong ví căng đầy tiền, thích tiêu xài không cần cân nhắc tính toán, sống cuộc đời tự do bay bổng chẳng chút ưu tư bởi họ quan niệm rằng tương lai rất xa vời, chẳng hơi đâu mà lo nghĩ về tương lai cho mệt, chỉ cần biết hiện tại, sống ngày nào hãy tận tưởng mọi niềm vui trên đời. Ngoài tời gian làm việc học tập căng thẳng thì không nên tự làm khổ mình bằng những chuyện không đâu, do đó họ đầu tư vào mốt thời trang, chú ý chọn mua loại cao cấp đắt tiền, kiểu dáng mới lại. Họ có xu hướng chọn bạn trai có sở thích, cá tính giống mình hoặc người có tiềm lực hùng hậu về kinh tế.

Mẫu người phụ nữ này nên tránh thói xấu luôn tự cho là mình đúng, không chịu tiếp thu lời khuyên của bạn bè và người thân. Nên nhớ rằng, tuổi trẻ và sắc đẹp như bông hoa sớm nở tối tàn, không thể tồn tại dài lâu

#2. Người phụ nữ thuộc dạng tính cách giữ ý thu mình

Cuộc sống ngày càng hối hả xô bồ, nên một số chị em ngày càng mất lòng tự tin, nhất là khi đi ra ngoài giao tiếp với xã hội, tự cảm thấy mình yếu ớt như cọng cỏ, nhất là đã vài phen thất bại, càng có xu hướng sống co mình lại theo kiểu phục tùng số mệnh, giữ đúng nề nếp, chăm chỉ cần cù, an phận thủ thường. Trong công tác họ vô cùng cẩn trọng, suy tính trước sau, thấp thỏm lo lắng. Họ thích mặc quần áo sạch sẽ tươm tắt, nếp sống căn cơ tằn tiện, thích làm việc nội trợ trong gia đình hoặc nghề thủ công.

Mẫu người này cần đề phòng tâm lý ỷ lại dựa dẫm vào người khác, cần tăng cường lòng tự tin và khả năng thích ứng với hoàn cảnh.

#3. Phụ nữ thuộc dạng tính cách trịch thượng điệu đà

Những người phụ nữ này cho răng thiên hạ mà không có mình thì không làm được trò trống gì cả. Câu nói cửa miệng là “xoàng quá, tầm thường quá”. Để tự khẳng định mình, họ bắt mọi người chấp nhận những điều mình nói, việc mình làm. Họ không tiếc tiền của và thời gian ra sức học hỏi, nào là vũ đạo, ngoại ngữ, thậm chí mạnh dạn đầu tư ngành nghề với tham vọng lớn. Họ muốn trong khoảng thời gian cực ngắn mà xây dựng hình tượng của mình thật rực rỡ nhằm nâng cao vị thế.

Mẫu người này có ý thức vai trò về bản thân rất lớn, thích đề cao mình, không ngừng đầu tư tiền và thời gian để hoàn thiện bản thân. Họ thích ăn diện quý phái, thích giao du với những người đàn ông tài ba nổi tiếng. Do đó phong cách giao tiếp nhiều khi hơi khó hiểu, thái độ coi thường kẻ thua kém mình và thích chơi trội.

#4. Phụ nữ thuộc dạng tính cách an phận thủ thường

Mục tiêu của những chị em này là nhanh chóng trở thành người phụ nữ chân chính theo quan niệm truyền thống, không bao giờ thích gây phiền hà cho người khác, cố gắng tránh tranh cãi xung đột với đồng sự, nói năng cử chỉ nhẹ nhàng lễ phép, đoan trang. Câu nói cửa miệng của họ thường là: vâng, phải, được ạ.

Họ thích ăn mặc, trang điểm bình dị theo phong cách truyền thống, kể cả nội thất tranh treo tường cũng theo kiểu truyền thống. Thích những người đàn ông chín chắn, chững chạc, chênh lệch tuổi tác tương đối lớn. Mẫu người này cần tránh sự xuề xoà, ba phải, không có chính kiến riêng của mình để tránh bị người khác điều khiển.

#5. Phụ nữ thuộc dạng tính cách kênh kiệu làm cao

Mẫu người thích nói trên trời dưới biển, xuất hiện giữa đám đông họ thường thích đóng vai trò nhân vật trung tâm, giành vai trò cầm trịch khi phát ngôn, thích bàn chuyện phiếm thời cuộc, có vẻ như họ sẵn sàng tham gia tất cả mọi đề tài và đưa ra chính kiến của mình. Họ có nhiều dự định nhưng cuối cùng không làm nổi việc gì. Họ chỉ thích ăn diện, rất sành điệu về kiểu cách và màu sắc thời trang, loại hình phụ nữ này thường thích đàn ông điềm đạm chín chắn.

Mẫu người này cần chú ý không được tỏ ra quá dễ dãi suồng sã với đàn ông. Hãy nhớ câu khi nói, không chi có nước bọt phun ra mà còn cuốn theo cả tuổi thanh xuân.

Text-Divider

#6. Phụ nữ thuộc dạng tính cách chịu thương chịu khó

Đây là loại hình phụ nữ sẵn sàng xả thân quên mình cho sự nghiệp hoặc người thân. Họ sẵn sàng phớt lờ các trò giải trí vui chơi và sinh hoạt tinh thần, lấy cớ là bận công việc, suốt ngày thầm lặng ít nói ít cười, ăn mặc không cầu kỳ.

Loại người phụ nữ này nên tránh lối sống tẻ nhạt, mất hứng thú. Hãy nhớ rằng, đàn ông thích phụ nữ sôi nổi phong phú.

#7. Phụ nữ thuộc dạng tính cách tân tiến thời thượng

Họ tự nhận mình thuộc phái tân tiến hiện đại, loại hình phụ nữ này thích ăn mặc loè loẹt, diêm dú, bàn luận đại sự quốc gia, đàm đạo về mốt thời trang, muốn tỏ ra sành điệu về thời trang, họ ham muốn quyền lực, thích đàn ông nịnh đầm, điều kiện làm quen là phải có quà cáp tặng phẩm.

Đối với người phụ nữ này, cần chú ý vì một giây phút bồng bột nông nổi, bởi ham muốn vật chất mà để ân hận suốt đời.

#8. Phụ nữ thuộc dạng tính cách chú trọng giữ gìn phẩm giá

Họ coi giữ gìn nhân cách phẩm giá là niềm vui lớn nhất trong đời, tất cả mọi thứ họ quy đổi thành giá trị vĩnh cữu như vàng bạc. Tính cách có phần cao đạo, bảo thủ cố chấp, người khác khó đoán được tâm tư tình cảm nội tâm của họ. Dạng tính cách này không dễ gì thay đổi, họ thích ăn mặc đứng đắn chững chạc, thích mẫu đàn ông lịch lãm phòng độ

Đối với mẫu người này, cần chú ý bồi dưỡng khí chất về mặt tinh thần.

#9. Phụ nữ thuộc dạng tính cách thích nổi bật

Loại hình phụ nữ này thích thể hiện sự vượt trộ của mình ở mọi lúc mọi nơi. Họ cho rằng mình hơn người về nhiều mặt tố chất và trình độ. Khi tụ tập nhiều người luôn muốn khẳng định tính ưu việt của bản thân, quên mất thân phận, chỉ thích đứng trên người khác. Họ có ý thức học hỏi kiến thức và rèn luyện tính cách để ngày càng hoàn thiện hoàn mỹ, đề người đời tôn vinh nhiều hơn, tuy nhiên kiến thức của họ thường chỉ dừng lại ở mức nửa vời, không cso mặt chuyên môn nào hiểu đến đầu đến đũa. Về trang phục, họ cũng thích chơi trộ bằng nhiều kiểu lạ mắt khác người.

Phụ nữ này chớ dừng lại ở mức nửa vời, cũng không nên lập dị.

#10. Phụ nữ thuộc dạng tính cách phớt đời

Có thể ví loại hình này như bèo trôi trên mặt nước, như ngọn cỏ mọc đầu tường, không màng đến chuyện đời, phó mặc cho số phân, về tính cách có vẻ hiền hoà dễ dãi, nhưng lại chẳng muốn làm gì, thích phát triển kiểu tuần tự, ăn mặc giản dị chất phác, chẳng thích lôi thôi phiền hà, không muốn liên luỵ đến bản thân. Thích người đàn ông hơn hẳn mình về mọi phương diện.

Mẫu người này cần tránh để người khác lung lạc lôi kéo, mất tính kiên định làm chủ bản thân.

Đức phật và nàng - Chương Xuân Di
Tùy bút: Tôi không xuất sắc nhất, nhưng tôi thích hợp nhất
Tác giả: Chương Xuân Di
 Bản dịch: Lương Hiền

Tháng đầu tiên vào làm việc ở công ty F, tôi được cử lên Thượng Hải tập huấn. Chuyên viên đào tạo là người Nhật, chương trình học 100% bằng tiếng Anh. Người đàn ông nhỏ thó, phát âm tiếng Anh kiểu Nhật cực kỳ khó nghe ấy có một sức hút lạ lùng khi giảng bài. Mọi lời nói, cử chỉ của anh đều đầy mê hoặc. Khoảnh khắc ấy, tôi đã bị thôi miên triệt để, và một ý nghĩ bắt đầu nhen nhóm trong tâm trí tôi.

Hôm kết thúc đợt tập huấn, tôi hỏi anh: How can I be you? Anh nói với tôi, công ty F vốn nổi tiếng thế giới về đạo tào nhân viên. Các Quản lý bán hàng trong vòng 2 năm sau khi gia nhập công ty đều phải trải qua 4 đợt tập huấn nâng cấp, từ kiến thức cơ bản đến kỹ năng bán hàng, rồi kỹ năng diễn thuyết, cuối cùng là tư duy hệ thống. Trung bình mỗi đợt tập huấn kéo dài 1 tuần. Tất cả những người tham gia tập huấn đều bị “nhốt” trong khách sạn 5 sao, đắm mình vào chuỗi ngày đào tạo “ma quỷ”. Sau khi “ra lò”, ai nấy đều như thay da đổi thịt.

Đội ngũ chuyên viên này sẽ tham gia đào tạo cho tất cả 600-700 nhân viên kinh doanh toàn châu Á- Thái Bình Dương. Họ đến từ các quốc gia khác nhau, có khoảng 5-7 người, và một Giám đốc. Nước nào cần đào tạo, họ sẽ bay đến nước đó dưới phương thức nhóm dự án. Các chuyên viên được chọn lựa từ những nhân viên kinh doanh xuất sắc nhất khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Đây chính là điểm đặc sắc của công ty F. Kỳ thực, đây là quá trình đào tạo các Giám đốc bán hàng. Những người được chọn vào đội ngũ chuyên viên vừa lên lớp giảng bài cho nhân viên bán hàng khu vực, vừa được học các kiến thức về quản lý. Sau hai năm gia nhập đội ngũ chuyên viên, bạn có thể ứng tuyển vị trí Giám đốc chi nhánh ở bất cứ nơi nào trong đất nước của bạn. Nếu sang năm thứ 3 mà bạn không vươn lên được chức Giám đốc, bạn có thể quay trở lại làm chuyên viên đào tạo và phấn đấu để trở thành Chuyên viên bán hàng cao cấp. Thực tế thì, vì các chuyên viên có rất nhiều cơ hội tiếp xúc với Quản lý cấp cao, hơn nữa họ có vị thế rất cao trong công ty, nên tỉ lệ những người sau 2 năm không giành được chức Giám đốc rất thấp.

Tuy nhiên, điều kiện để có thể ứng tuyển vị trí Chuyên viên đào tạo rất khắc nghiệt: 1. Phải có ít nhất 4 năm kinh nghiệm bán hàng. 2. Một năm 4 quý thì ít nhất phải có 3 quý hoàn thành chỉ tiêu bán hàng. 3. Điểm thi khảo sát hiệu quả hàng năm phải cao hơn mức trung bình của công ty. Ngoài ra còn có một quy định bất thành văn: Trình độ tiếng Anh phải giỏi. Bởi vì giáo trình đào tạo cũng như khóa huấn luyện của công ty sử dụng tiếng Anh 100%. Nhưng cho dù bạn đã hội đủ những điều kiện nêu trên, bạn vẫn phải chờ cơ hội. Bởi vì việc tuyển dụng chuyên viên không hề có kế hoạch cố định, và riêng Trung Quốc sẽ chỉ có 2 người. Chỉ khi nào một trong hai chuyên viên của Trung Quốc thăng chức làm Giám đốc, bạn mới có cơ hội ứng tuyển.

Text-Divider

Năm thứ 3 sau khi tôi vào làm ở công ty F, cơ hội đã đến. Một trong hai chuyên viên của khu vực Trung Quốc được thăng chức làm Giám đốc bán hàng ở Tô Châu, vì thế vị trí này đang khuyết 1 người. Nhưng khi ấy, tôi thiếu mất điều kiện quan trọng này: Không đủ 4 năm kinh nghiệm. Nhưng tôi vẫn quyết định nộp đơn, và thật may mắn tôi đã được mời đến phỏng vấn.

Tôi đi Thượng Hải tham gia phỏng vấn. Chuyên gia gồm 3 người: Giám đốc đào tạo bán hàng khu vực châu Á – Thái Bình Dương và 2 Tổng giám đốc bán hàng khu vực Trung Quốc. Theo quy định, tôi phải có một bài diễn thuyết dài 15 phút kết hợp với máy chiếu slides, sau đó mới đến vòng hỏi – đáp. Ngay khi ngồi vào vị trí, tôi đề nghị:

– Trước khi bắt đầu, có thể cho phép tôi đưa ra lý do vì sao tôi cho rằng mình hoàn toàn đủ năng lực đảm nhiệm chức vụ này không?

Ba chuyên gia tỏ ra ngạc nhiên, nhưng đều gật đầu đồng ý. Tôi rút trong túi xách ra một tập tài liệu:

– Tôi xin phép được đưa ra 5 lý do chính. Tôi cho rằng, điều kiện tiên quyết để trở thành một Chuyên viên đào tạo bán hàng là: Bản thân bạn trước hết phải là một người bán hàng giỏi. Vì như thế, bạn mới có đủ kinh nghiệm bán hàng thực tiễn để chia sẻ với người khác. Vì vậy, lý do đầu tiên tôi đưa ra đó là: Tôi là một Người bán hàng giỏi.

Tôi trình ra tập tài liệu đầu tiên: Đó là bảng thành tích bán hàng theo quý kể từ ngày tôi gia nhập công ty F. Tôi nói:

– Điều khiến tôi tự hào nhất kể từ khi gia nhập công ty, đó là: Trong vòng ba năm liên tiếp, tôi đã hoàn thành tất cả các chỉ tiêu bán hàng mỗi quý. Hiệu suất hoàn thành đạt 128%, quý cao nhất đạt 180%, quý kém nhất cũng đạt 101%. Tất nhiên, trong số các nhân tố góp phần làm nên thành tích này của tôi có nhân tố khách quan là thị trường rộng lớn của Trung Quốc và cả nhân tố may mắn nữa. Tuy nhiên, để có thể hoàn thành chỉ tiêu bán hàng ba năm liên tiếp, hơn nữa thành tích năm sau đều cao hơn năm trước, thiết nghĩ, điều này không thể chỉ dựa vào may mắn.

Ba chuyên gia đồng loạt gật đầu. Tôi tiếp tục trình ra tập tài liệu thứ 2, đó là những phần thưởng mà tôi đạt được. Tôi nói:

– Thứ 2: Tôi đã nỗ lực không ngừng. Chỉ dựa vào thành tích ba năm liên tiếp hoàn thành chỉ tiêu, tôi không cho rằng bản thân có gì nổi trội so với các đồng nghiệp khác, nhưng tôi luôn tâm niệm “cần cù bù thông minh”, 3 năm qua, tôi là nhân viên bán hàng tiếp xúc với khách hàng nhiều nhất trong đội ngũ bán hàng của chúng tôi.
Tôi bổ sung thêm:

– Chăm chỉ, cần cù chính là thái độ làm việc, mà thái độ thì quyết định mọi thứ. Vì vậy, có thể trong giai đoạn đầu, tôi chưa thể là một Chuyên viên đào tạo xuất sắc, nhưng với nỗ lực của bản thân, với sự cần cù, chăm chỉ của mình, tôi tin tôi sẽ sớm thích ứng với công việc này.

Tôi thấy các chuyên gia ghi chép điều gì đó vào bảng đánh giá. Tôi tiếp tục trình ra tập tài liệu thứ 3:

Tác giả Chương Xuân Di và dịch giả Lương Hiền

Tác giả Chương Xuân Di và dịch giả Lương Hiền

– Thứ 3, năng lực học tập. Chuyên viên đào tạo cần phải có năng lực học tập rất tốt. Muốn dạy cho người khác một cốc nước, bản thân chúng ta phải có năng lực của một thùng nước. Một chuyên viên đào tạo giỏi giống như tảng băng trên mặt biển. Người ta chỉ nhìn thấy 10% của tảng băng, 90% còn lại chìm dưới mặt nước. Phần chìm dưới nước ấy mới là năng lực thực sự của một người.

Tập tài liệu ấy là bảng thành tích học tập của tôi mà tôi download từ website E- University của công ty. Công ty F mua rất nhiều giáo trình điện tử từ các đơn vị đào tạo nổi tiếng và đưa lên kho dữ liệu online cho toàn thể cán bộ, nhân viên học tập, ví như: Quy tắc 80/20 (còn gọi là quy tắc Pareto), Quản trị xung đột, Giao tiếp hiệu quả, v.v… Không ai bị buộc phải học những giáo trình này, tất cả đều do tự giác. Tổng cộng có hơn 30 môn học. Tôi tự học tất cả và thi đạt tất cả các bài thi khảo sát. Trong khi đó, phần đa mọi người thậm chí không buồn click vào website ấy xem nó có gì.

– Thứ tư, tôi là người thích giúp đỡ người khác. Những người chỉ biết ôm khư khư kiến thức cho riêng mình, thì dù có học được bao nhiêu cũng chỉ để vũ trang cho bản thân mà thôi. Một chuyên viên đào tạo giỏi cần có tinh thần trợ giúp người khác, và thấy vui sướng khi chia sẻ kiến thức với mọi người. Những người sợ truyền đạt kiến thức cho người khác vì lo lắng bản thân sẽ chịu thiệt là những người không có tinh thần cầu tiến, và sợ học hỏi không ngừng để tiến bộ.

Tôi đưa ra tập tài liệu thứ tư. Ngày tôi học MBA, có một môn học là “Hành vi học tổ chức”, do giáo viên nước ngoài dạy bằng tiếng Anh. Có rất nhiều bạn trong lớp tôi ngày đó không theo được môn này. Tôi có lợi thế về tiếng Anh, thêm vào đó, tôi lại có hứng thú đặc biệt với bài học về quan hệ giữa con người với con người trong tổ chức. Do đó, tôi gần như thuộc nằm lòng cuốn giáo trình tiếng Anh dày bịch ấy. Tôi nhận thấy một số bạn kém tiếng Anh vô cùng sợ hãi khi phải đối mặt với kỳ thi sắp tới, nên quyết định tổ chức một lớp học bổ trợ, sắp xếp, chọn lọc những nội dung quan trọng nhất của giáo trình, giảng lại một lượt bằng tiếng Trung. Với công lao ấy, tôi đã xin học viện ban thưởng bằng việc cấp một bằng khen để tôi nộp hồ sơ cho buổi phỏng vấn hôm nay. Tập tài liệu cuối cùng mà tôi đưa ra gồm một bằng khen và một giấy Chứng nhận tư cách. Bằng khen là giải thưởng “Người diễn thuyết hay nhất” tôi giành được trong cuộc thi của khóa huấn luyện kỹ năng diễn thuyết của công ty. Tôi cho rằng, một chuyên viên đào tạo phải là người thuần thục các kỹ năng diễn thuyết, và tôi, đã dùng giải thưởng này để chứng minh khả năng của mình. Tôi kết luận:

– Sau cùng, tôi muốn nói về sự kiên trì của mình. Đây là phẩm chất mà tôi tự hào nhất về bản thân. Trong số 5 lý do nêu trên, không có bất cứ lý do nào là sự đối phó tức thời, tôi đã chuẩn bị tất cả suốt 3 năm. Tuy tôi chưa đủ 4 năm kinh nghiệm như yêu cầu, nhưng tôi vẫn hy vọng nắm bắt được cơ hội này.

Text-Divider

Buổi phỏng vấn kết thúc khi phố xá đã lên đèn, tôi vội vã bắt chuyến xe khách cuối cùng trong ngày quay về Ninh Ba. Trên đường về, bạn bè gọi điện dồn dập hỏi han tình hình buổi phỏng vấn, tôi nói với họ tôi không chắc chắn bất cứ điều gì. Đến vòng hỏi – đáp, đầu óc tôi gần như nổ tung, tôi phải trả lời vô số các câu hỏi kỳ quái. Có những câu hỏi rất đơn giản nhưng tôi đã không trả lời được lưu loát, điều đó khiến tôi cảm thấy rất đỗi buồn bực. Đồng nghiệp thân thiết nhất của tôi ở công ty F, sau khi nghe tôi thuật lại toàn bộ quá trình phỏng vấn, đã nói với tôi:

– Sister, đừng lo lắng, vị trí này chắc chắn thuộc về chị. Tôi lấy làm ngạc nhiên, hỏi cậu ta vì sao khẳng định như vậy. Cậu ta bảo:

– Không ai có thể cưỡng lại một người bỏ ra ba năm trời chuẩn bị cho một mục tiêu.

Một tuần sau, tôi nhận được cuộc điện thoại từ Hongkong của Giám đốc đào tạo bán hàng khu vực Châu Á- Thái Bình Dương. Anh ta chỉ hỏi tôi một câu:

– Are you ready to move?

Các chuyên viên đào tạo đều phải làm việc ở văn phòng Tổng công ty, điều đó có nghĩa tôi phải chuyển từ Ninh Ba lên Thượng Hải. Hai tay tôi run rẩy, tôi cố gắng giữ bình tĩnh và đáp:

– Yes.

Sau cái gật đầu ngày ấy, tôi bắt đầu cuộc sống thường xuyên bay đi các nước trong khu vực châu Á- Thái Bình Dương để tham gia đào tạo. Đó là khoảng thời gian hai năm đặc biệt nhất, chông gai nhất nhưng cũng khó quên nhất trong cuộc đời “cổ cồn trắng” của tôi. Giờ đây, thi thoảng tôi cũng lôi những video quay lại những buổi huấn luyện đào tạo của mình ra xem. Tôi bất giác mím môi cười khi thấy tôi của ngày ấy, thanh xuân, tươi trẻ, nhiệt huyết trong bộ đồ công sở chỉn chu. Những trải nghiệm ấy đã lắng đọng lại, trở thành một phần của cuộc đời tôi, hun đúc lên tôi của những thời khắc tuyệt vời nhất.

(Tùy bút của Chương Xuân Di, viết ngày 12.05.2016)

Tản văn Khi nào bạn nhớ nhà của Trương Tiểu Nhàn

Tản văn: Khi nào bạn nhớ nhà nhất?

Nguyên tác dịch từ: 你什么时候最想回家?

Tác giả: Trương Tiểu Nhàn

Mỗi khi bố mẹ của bạn gọi điện hỏi: “Khi nào thì con về nhà đấy?”. Tôi sẽ trả lời rằng: “Chủ nhật này bố mẹ nhé”, “Đợi khi nào công việc con hết bận đã”, hay “Từ từ đã ba mẹ nhé.” Kì thực tôi chỉ muốn nói câu này thôi: ‘Khi nào gặp chuyện thất bại, con sẽ trở về.”

Thế đấy, khi nào gặp phải chuyện khó khăn, chúng ta mới muốn về nhà.

Khi mọi việc thuận buồm xuôi gió, xuân phong đắc ý, chúng ta không muốn về nhà đâu. Thật ra nếu không cùng bạn bè hoặc người yêu ở bên nhau thì cũng muốn một mình ở nhà đọc sách, xem phim, chơi game mà thôi. Còn gì thích thú hơn khi được ở một mình cơ chứ!

Thế nhưng khi chúng ta gặp thất bại, mọi việc không như ý hoặc lúc bị tổn thương, chúng ta mới phát hiện chúng ta vẫn còn nhà để quay trở về là điều hạnh phúc tuyệt vời biết bao.

Buổi tối cãi nhau với bạn trai, nếu như nửa đêm chúng ta chạy vệ nhà, bố mẹ nhất định sẽ rất lo lắng. Vì thế, chúng ta sẽ đợi đến ngày hôm sau mới về. Bố mẹ có hỏi “Tại sao bỗng nhiên con về nhà vậy?” Chúng ta sẽ chỉ biết cười mà nói rằng: “Hôm nay con được nghỉ lễ mà!”. Thực ra, con đang gặp khó khăn.

Khi bị bạn bè bán đứng, công việc không như ý, chúng ta gọi điện về nhà và hỏi: “Mẹ ơi, con về nhà ăn cơm được không?”, Mẹ sẽ rất vui mừng nói rằng: “Được được, thế hôm nay con không đi làm à?”. Lúc đó, chúng ta rất muốn nói rằng: “Con mệt mỏi với công việc lắm rồi, con muốn về nhà dưỡng thương, được không mẹ?

Xin lỗi mẹ nhé, lúc nào chúng ta cũng chỉ mang một tâm trạng thất bại trở về nhà.

Tản văn Chu Quốc Bình

Giới thiệu một số tản văn của Chu Quốc Bình (tiếp)

#1. Bàn luận về thường tâm

Dịch: 常心 blog Chu Quốc Bình

Trên thế giới có một số thứ mà bản thân bạn không thể kiểm soát được, chẳng hạn như vận may và cơ hội, dư luận và dèm pha bôi nhọ. Vậy thì đừng để ý đến nó nữa mà cứ thuận tự nhiên thôi.

Trên thế giới có một vài thứ mà bản thân bạn có thể kiểm soát được, chẳng hạn như niềm vui và chí hướng, cách xử thế và làm người. Vậy thì hãy cố gắng kiểm soát thật tốt, cố gắng cho đến khi dù kết quả thế nào đi nữa cũng để thuận theo tự nhiên. Chúng ta không ngăn cản việc theo đuổi điều tốt đẹp nhất – như cuộc sống tươi đẹp nhất, nghề nghiệp tốt nhất, hôn nhân hạnh phúc nhất, tình bạn đáng quý nhất,…

Điểm mốc thấp nhất trong xã hội chính là sự bình thường, cao hơn một chút là siêu phàm thoát tục, nhưng điểm cao nhất chính lại quay trở lại bản chất bình thường.

Tham vọng, dã tâm nếu có thể giảm đi sẽ trở thành thường tâm, nhưng cùng lúc đó có thể nâng cao lên một chút thành cái tâm có trí tuệ

Đừng buộc sự xoàng xĩnh tầm thường trở thành một điều gì đó quá vĩ đại nhưng cũng đừng vì chỉ một việc tưởng bình thường mà không đón nhận nó.

Text-Divider

#2. Trật tự cuộc sống

Bản dịch Chu Quốc Bình của Đài phát thành quốc tế Trung Quốc

Thời gian dùng để tìm hiểu về người khác của mọi người quá nhiều, thời gian dùng để tìm hiểu về bản thân lại quá ít. Đây là một thói quen sống ngu dốt, nhưng đa số mọi người vẫn sống như vậy trong phần lớn thời gian của mình.

Suốt ngày vùi đầu vào máy tính, ra vào cuộc sống ảo trên mạng Internet, liệu mọi người giữ lại bao nhiêu không gian cho mình? Từ việc đại sự định hướng đời người đến việc nhỏ mọn như lựa chọn ăn ở, đi lại, có bao nhiêu là theo kịp người ta, lại có bao nhiêu là sự phán đoán chỉ mình mới biết?

Con người cần phải có nhân cách độc lập, cuộc sống độc lập, vậy thì cần hiểu rõ ba câu hỏi: Tôi muốn làm gì? Tôi có thể làm gì? Tôi cần phải làm gì?

Tôi muốn làm gì là chỉ lý tưởng, tôi có thể làm gì là chỉ khả năng, tôi cần phải làm gì nói lên sự sinh tồn. Vương vấn trong đời người thường là trật tự của ba câu hỏi không cân bằng này đã xuất hiện sự đảo lộn.

Text-Divider

#3. Bàn về được và mất 

(Dịch từ 论得失 của Chu Quốc Bình)

Từ khi chúng ta chào đời, điều đầu tiên chúng ta có được đó là sự  sống của mình. Từ đó về sau, chúng ta không ngừng có rất nhiều thứ nhứ tình yêu thương của cha mẹ, ăn mặc, đồ chơi, tình yêu và sự nuôi dưỡng. Trong xã hội, chúng ta có được sự đào tạo nghề nghiệp và bồi dưỡng về văn hóa. Khi trưởng thành, chúng ta dựa vào nỗ lực của bản thân và xu hướng tự nhiên để không ngừng có được tình yêu, gia đình và con cái. Chúng ta có dược tiền tài, danh tiếng, địa vị, đạt được thành công trong công việc và sự thừa nhận của xã hội. Cứ như thế, điều chúng ta đạt được là rất nhiều.

Đương nhiên, theo lẽ có được hẳn có mất. Trong hành trình chúng ta đạt được nhiều thứ cũng sẽ phải trải qua những sự mất mát không giống nhau.Tuy nhiên, mỗi con người đều khá dễ dàng cho rằng những điều chúng ta có là điều đương nhiên, là điều bình thường nhưng đối với sự mất đi là không nên, là điều không bình thường. Chính vì thế, mỗi khi mất đi thứ gì đó, chúng ta không tránh khỏi sự ấm ức và khi mất đi càng nhiều thì chúng ta càng uất ức. Chúng ta ngầm hạ quyết tâm phải tìm bằng được cái mới, bù đắp những gì có mà mất đi. Trong bản vẽ kế hoạch của chúng ta, con đường đi của cuộc đời dường như hàng loạt những thứ giành được sẽ vẽ ra nhưng những gì mất đi thì tất phải tìm cách tẩy xóa sạch như khi chúng ta vẽ sai. Cho dù việc mất mất, thất bại là một điều rất bình thường nhưng chúng ta dường như không thể quen với điều đó…

Tản văn Bàn về được và mất của Chu Quốc Bình
Tản văn: Bàn về được và mất
Nguyên tác dịch từ: 周国平论得失
Tác giả: Chu Quốc Bình

Những thứ chúng ta mất đi không thể nào tìm lại được. Có thể chúng ta vẫn có khả năng tìm được những thứ khác, nhưng sớm muộn rồi cũng không còn. Cuối cùng ta cũng không tìm cách cứu vãn những thứ bản thân đã mất. Đã như thế, vì sao chúng ta lại quá coi trọng được và mất.

Những khiếm khuyết hoặc mất mát do khách quan, chẳng hạn như danh tiếng, địa vị, tài sản,… chỉ cần không ảnh hưởng đến khả năng sinh tồn của bản thân thì trên thực tế không nên đem lại những phiền muộn cho bản thân. Nếu như đau khổ chỉ vì bạn coi trọng thì càng coi trọng, càng đau khổ. Chỉ cần không quá coi trọng thì đến một sợi tóc cũng không bị tổn thương.

Đối với người keo kiệt thì niềm vui không phải do giá trị sử dụng của tài sản bản thân mang lại mà từ sự chiếm hữu tài sản. Mức độ thỏa mãn của bản thân từ quyền chiếm hữu mang lại vượt xa so với mức độ thỏa mãn sinh lý do bản chất sự vật mang lại.  Một lòng một dạ mong đợi sự vật phải có trong tay mình, dẫu cho vật đó đặt trên tận mặt trăng, chỉ cần tuyên bố rằng đã thuộc về ta rồi thì lúc đó mới mang lại niềm vui cho mình.

Đối với một con người xem trọng tiền bạc, việc kiếm tiền và tiêu tiền đúng là một điều phiền não. Lòng của họ đều bị đồng tiền chiếm hữu, không có dành niềm vui cho bất cứ điều gì khác. Con người vui vẻ chân chính trong thiên hạ, không kể tiền ít tiền nhiều đều tất phải vượt ra khỏi được con người coi trọng đồng tiền.

Con người giàu có là con người làm chủ được đồng tiền, người đó bất kể ít tiền hay nhiều tiền đều có thể có danh dự và uy nghiêm. Thế nhưng con người giàu có là nô lệ của đồng tiền thì cả cuộc đời vì tiền mà phục vụ, vì tiền mà khổ đau.

Đối với con người làm chủ được đồng tiền, điều quan trọng nhất đó là dứt bỏ mong muốn chiếm hữu đồng tiền và học được thái độ không chiếm hữu. Điều đó có nghĩa là hãy xem đồng tiền không phải là vật của bản thân, không kể đã nắm được trong tay hay sắp nắm được đều phải giữ một cự ly nào đó, tùy thời mà buông ra. Chỉ có như thế mới có thể đứng trước đồng tiền giữ được thái độ tự do, làm một con người tự do.  Hễ là con người có thái độ chiếm hữu đối với đồng tiền thì lúc đó con người bị chính đồng tiền chiếm hữu. Pontius Pilate thời Hy Lạp cổ đại đã nói chuyện về một người keo kiệt giàu có rằng: “Anh ta không phải là người tìm thấy giàu có mà chính là giàu có tìm thấy anh ta”.

Text-Divider

Chúa Giê-su cũng từng nói: “Con người giàu có muốn lên thiên đàng cũng khó như việc xâu con lạc đã qua lỗ kim“. Người giàu có mà  chúa Giê-su nhắc đến, có thể lý giải rộng hơn, là con người xem trọng những giá trị tầm thường của sự chiếm hữu quyền lực, tiền tài, danh vọng,… hơn giá trị tinh thần, là con người không dám vứt bỏ. Nếu như trong tâm không phân rõ, tất cả những thứ chúng ta đạt được trên thế giới đều sẽ trở thành các gánh nặng, biến chúng ta thành một con lạc đà thồ nặng, biến con đường chúng ta tới thiên đường cũng chỉ bé như lỗ kim mà thôi.

Nhà soạn kịch người Anh, George Bernard Shaw, đã nóiĐời người có hai bị kịch lớn nhất, một là không thể có được thứ mình yêu thích, bi kịch còn lại chính là đạt được cái mình thích”. Tôi đã từng bị thuyết phục bởi cách miêu tả này và khâm phục ông có thể diễn đạt được nỗi khổ của cuộc đời một cách nhẹ nhàng như vậy. Tuy nhiên,  chúng ta cũng có thể nói rằng: ” đời người có hai niềm vui, môt là không đạt được thứ mình yêu thích, do đó mình có thể kiếm tìm và sáng tạo; niềm vui còn lại là đạt được thứ mình thích, do đó mình có thể tận hưởng và thể nghiệm.

tản văn Khoảng cách trong tình yêu của Chu Quốc Bình
Tản văn Khoảng cách trong tình yêu
Nguyên tác dịch từ: 爱的距离
Tác giả: Chu Quốc Bình

Thân thiết nhưng không có nghĩa không có khoảng cách. Mối quan hệ giữa con người với con người đều cần có một cự ly nhất định và giữa hai người thương yêu nhau cũng không phải là một ngoại lệ. Đó là lý do tại sao hôn nhân dễ trở thành bi kịch bởi lẽ trên thực tế khách quan khoảng cách cần thiết đã không thể giữ được. Một khi không có khoảng cách này, cảm giác về khoảng cách mất đi và cùng với sự mất mát đó, hôn nhân sẽ không còn vui vẻ, cảm giác tự do, khoan dung và tôn trọng lẫn nhau, cuối cùng sẽ dẫn đến mất đi tình yêu.

Con người yêu thương nhau khi thân thiết cần giữ một khoảng cách, thậm chí sau khi đã kết hôn giữa hai người vẫn cần giữ một khoảng cách nhất định nào đó. Cái khoảng cách cần có đó chính là sự độc lập của mỗi cá nhân và cũng chính là sự tôn trọng.

Một đạo lý rất giản đơn chính là hai con người dù có yêu thương nhau rất nhiều nhưng tuyệt nhiên vẫn là hai cá thể độc lập, không thể nào biến thành một cá thể đồng nhất được. Một lý do khác phức tạp hơn một chút là cho dù nếu có thể đồng nhất làm một thì hai con người đó biến thành một cá thể cũng là điều khó chấp nhận được.

Một tình yêu tốt đẹp đều có sự bền chặt, tuy kéo ra được nhưng không thể nào chặt đứt được.

Con người hỗ trợ nhau sẽ không kìm hãm đối phương bởi chính họ đối với tình yêu đều có một sự tin tưởng nhất định. Không ai kiềm chế ai, nhưng cũng không ai có thể rời xa ai. Đó chính là tình yêu thực sự.

Mối quan hệ tốt giữa hai con người cần có tính đàn hồi, không phải là sự độc đoán chiếm hữu lẫn nhau cũng như không ủy mỵ phụ thuộc nhau. Con người yêu nhau sẽ đem lại cho đối phương mình món quà lớn nhất chính là sự tự do, tình yêu giữa hai con người để có sự tự do thì cần phải có sự nỗ lực nhất định. Nó kiên định nhưng không cứng nhắc, mềm mỏng nhưng không bám dính. Nếu như một tình yêu mà không từng trải qua sóng gió thì thật đáng sợ, trong tình yêu nếu như không còn không gian để thở thì sớm muộn gì cũng sẽ trở nên ngột ngạt, bức bối mà thôi.

Khi hai tâm hồn đồng điệu gặp nhau, trên cuộc sống thực tế lại phải giữ một cự ly nhất định thì mới có thể duy trì được sức hút lẫn nhau.

Gần quá sẽ trở nên nhàm chán, xa quá sẽ trở nên lạnh lùng. Đừng tiến đến quá gần bên mình nhưng cũng đừng để đi quá xa mình.

Text-Divider

Khổng tử nói “Duy nữ tử dữ tiểu nhân vị nan dưỡng dã, cận chi tắc bất tôn, viễn chi tắc oán” (có nghĩa là theo Khổng tử đàn bà và tiểu nhân khó dưỡng, gần thì họ không tôn kính, xa thì trách oán). Câu nói này thật không công bằng đối với phụ nữ. Kỳ thực “cận chi tắc bất tôn” (gần thì không còn tôn kính) đều chỉ chung cho một quy tắc về mối quan hệ giữa con người với nhau mà không chỉ riêng gì phụ nữ. Quá gần thì không có quân tử, ai cũng đều có khả năng trở thành hoặc buộc phải trở thanh tiểu nhân vô lễ và thô lỗ. Do đó, khi con người qua lại với nhau, bất luận là tình yêu, hôn nhân hay tình bạn thân thiết nào đi chăng nữa đều có thể giữ một khoảng cách nhất định để mối quan hệ tốt hơn. Quân tử cách xa tiểu nhân là điều dễ bởi nếu tiểu nhân oán thì cứ để họ oán. Thế nhưng quân tử cách xa nữ nhi là một điều khó. Khổng tử trong thâm tâm hiểu rằng “ông chưa từng gặp một ai hiếu đức hơn hiếu sắc”. Không thể lại gần mà cũng không thể cách xa phụ nữ. Đàn ông thật khốn khổ phải không. Vậy, câu nói của Khổng Tử có phải đã phản ánh nỗi khổ của người quân tử là do phụ nữ gây ra hay không?

Nếu như nói rằng khoảng cách ngắn có thể thúc đẩy tình yêu thì xa cách lâu dài có thể giết chết tình yêu, vậy thì kết hôn so với chưa kết hôn sẽ có một thuận lợi hơn bởi vì bản thân nó đã loại bỏ được khoảng cách quá xa. Chúng ta chỉ cần duy trì một khoảng cách hợp lý là ổn rồi.

Gia đình là một cái tổ, chúng ta đương nhiên hy vọng có một cái tổ ấm áp, dễ chịu và bình yên và không khí nồng ấm. Thế nhưng chúng ta cũng cần nhớ rằng nếu như muốn duy trì lửa ấm tình yêu trong ngôi nhà ấy thì cũng cần có những trắc trở và mâu thuẫn, vui có buồn có. Nếu như hương vị đến độ, chúng ta thử xóa đi tất cả những gì được xem là lạc điệu, kết quả sẽ không thể xóa được tính cách của đối phương. Bên cạnh đó, tạo ra áp lực cho tình cảm dẫn đến một sự bình yên giả tạo để che dấu những khác biết rốt cuộc sẽ biến thành vết hương không thể hàn gắn được.

Tản văn Giàu có và hạnh phúc của Chu Quốc Bình
Tản văn: Giàu có và hạnh phúc
Nguyên tác dịch từ: 财富与幸福
Tác giả: Chu Quốc Bình

Trong thời đại ngày này, mọi người đều rất xem trọng sự giàu có. Tôi không bao giờ cho rằng tiền bạc không hề quan trọng bởi tôi không thanh cao đến mức như thế. Tuy nhiên cách nhìn của mình, tiền bạc là một thứ tốt nhưng không phải là thứ tốt nhất, chúng ta không nên vì những thứ tốt này mà đánh mất đi thứ tốt nhất. Vậy cái tốt nhất là gì? Đó chính là thứ mà tôi vẫn hay nhắc đến: sống thanh cao và tinh thần phong phú – những thứ mà có thể giúp chúng ta cảm nhận được hạnh phúc. Bạn có thể kiếm tiền, kiếm càng nhiều càng tốt, nhưng cần nhớ rằng điều thứ nhất là bạn không thể trong quá trình kiếm tiền là tổn hại đến giá trị quan trọng của cuộc sống, thứ hai là nên dùng tiền mà bạn kiếm được để đạt được giá trị quan trọng trong cuộc sống của bạn. Có như thế sự giàu có càng tăng lên trong cán cân của hạnh phúc.

Đương nhiên nếu như có nhiều tiền hơn một chút thì tự do sẽ càng tăng. R.W Emerson đã từng nói cái tốt nhất mà đồng tiền mang lại là bạn không cần nhòm ngó đến thứ của người khác. Nhân bần trí đoản, những thứ liên quan đến tiền bạc trong thế giới đầy dục vọng rất nhiều. Nếu như bạn có ít tiền hơn, cuộc sống sẽ trở nên khó khăn, có những lúc bạn không còn cách nào khác phải đi cầu cạnh người khác, trong lòng sẽ cảm thấy rất thương hại, cảm giác thất bại. Chính vì thế, thậm chí bạn là một người không tham tiền bạc nhưng nếu có nhiều tiền cũng là một điều rất tốt bởi trước những thứ do tiền mang lại bạn vẫn có thể giữ gìn tự trọng của mình và trước tiền bạc bạn có thể thu hoạch cho sự tự do.

Vì thế, tôi không chủ trương là thanh niên cần quá thanh cao hay hoàn toàn chỉ theo đuổi ước mơ tinh thần. Tôi cho rằng một người trẻ có rất nhiều mộng tưởng, viết rất nhiểu thứ về triết học. Thực tế viết cũng rất tốt nhưng lại không có khả năng mưu sinh mà cũng không thích kiếm tiền, kiếm nghề nghiệp cho mình thì cuộc sống thật lao đao. Anh ta cho rằng mình không giống như bao người khác thì nên theo đuổi một cuộc sống chỉ có tinh thần đơn thuần thì có thể phải đối mặt với sự túng khó và đau khổ. Tôi nói với anh ta rằng bạn trẻ không phải là Van Gogh bởi bạn sẽ không thể chịu nổi sự bần cùng, vì thế hãy làm một con người bình thường như bao người khác nhé. Đầu tiền cần phải giải quyết được vấn đề sinh tồn. Nếu như có được điều đó, bạn là người có tài năng thì sớm muộn gì sẽ có cơ hội đế phát triển những niềm đam mê tinh thần vốn có của mình. Trong cuộc sống không có ai là không có quyền được làm, tài hoa không phải là lý do của sự ưu đãi vốn có, bạn cần phải tranh đấu trong cuộc sống hàng ngày. Điều này có chút tàn khốc nhưng không thế còn cách nào khác.