Tứ đại thiên vương hongkong

Các ca khúc tiếng Quảng (cantonese songs/粤语歌) được biết đến là các ca khúc thịnh hành hát bằng tiếng Quảng Đông của ca sỹ Hồng Kông bởi vì các tác giả là người Quảng Đông. Thông thường đó là các ca khúc tiếng Cantonese thịnh hành tại Hồng Kông từ những năm 70 trở đi và nam ca sỹ chính của ban nhạc Liên Hoa là Hứa Quán Kiệt đã tạo nên một trào lưu thịnh hành và được hầu hết công chúng Hồng Kông những năm 70 trở về sau đón nhận. Tương tự như bất kỳ thể loại âm nhạc nào, các ca khúc tiếng Quảng cantonese cũng là một thứ sản phẩm phản ánh được diện mạo cũng như giá trị quan của xã hội qua các thời kỳ.

Nguồn gốc của ca khúc cantonese

Ca khúc tiếng Quảng – cantonese songs/cantopop) lưu hành được cho là bắt đầu từ năm 1950 và thường là các ca khúc ngắn có giai điệu từ kịch truyền thống của người Quảng Đông, bên cạnh đó các ca khúc thường phổ nhạc từ các ca khúc tiếng Phổ thông hiện hành, ca khúc phương Tây và dân ca các vùng khác.

Xã hội Hồng Kông đầu những năm 50 tồn tại 3 tầng lớp gồm có nhóm nhỏ các quan chức cấp cao người Anh, thương nhân đầu tư nước ngoài và tầng lớp trung lưu chiếm thiểu số trong khi đó đại đa số là người lao động. Mối quan hệ giữa các tầng lớp không sâu sắc và sự phân biệt giàu nghèo rõ ràng. Tuy nhiên năm 1949 xuất hiện làn sóng di dân mạnh mẽ sang Hồng Kông, một số ít là thương gia nước ngoài còn đại đa số là người Quảng Đông, dân số Hồng Kông tăng đột biến lên 250 vạn người, gấp 4 lần trước đó. Chính vì vậy, làn sóng di dân này đánh dấu sự ra đời và thịnh hành các ca khúc tiếng Quảng.

Đầu những năm 50, các ca khúc tiếng Quảng thường được biễu diễn tại các phòng trà và đến năm 1960 bắt đầu xuất hiện nhiều ca sỹ nổi tiếng như Quan Diên Xướng và Lệ Sa.

Thời k từ năm 1970 -1974

Năm 1974, ca sỹ Sindokla được mời hát ca khúc “Cười chuyện nhân duyên” do nhạc sỹ Cố Gia Huy soạn nhạc và Diệp Triệu Đức viết lời trong bộ phim truyền hình cùng tên. Ca sỹ người Anh Sindokla trước đây chưa từng hát tiếng Quảng thế nhưng với giai điệu đẹp, ca từ văn nhã làm nhạc nền đã khiến bộ phim nổi tiếng, từ đó không ít các ca khúc trong phim trở nên thịnh hành . Trong những năm 80 tiếp theo, các ca khúc do nhạc sỹ Cố Gia Huy soạn và Hoàng Triềm viết lời trở thành kinh điển.

Có thể nói Ca khúc “铁塔凌云” (Love of tower) của Hứa Quán Kiệt biểu diễn và Hứa Quán Văn viết lời, trình chiếu trong tiết mục truyền hình “Song tinh báo hỉ”  là một cột mốc trong trào lưu âm nhạc Hồng Kông, được công chúng ưa thích và hoan nghênh. Đại diện tiêu biểu thời kỳ này còn có Từ Tiểu Phụng, La Văn, Lâm Tử Tường, Quan Chính Kiệt, Diệp Lệ Nghi… Không khí âm nhạc xã hội bắt đầu sôi động và người nghe không những chỉ đón nhận các ca khúc tiếng Anh, tiếng phổ thông nữa. Tạp chí Billboard của Mỹ thời kỳ đó đã dùng tên “Cantopop” để gọi tên các ca khúc tiếng Quảng đương thời.

Sự thay đổi trong phong cách viết ca từ

Thời kỳ đầu của Cantopop xuất hiện 2 phong cách viết lời: một xu hướng dùng cổ văn tạo nên phong cách ca từ nho nhã mà cho đến ngày nay vẫn lưu truyền như : Thiên nhai cô kháchcười chuyện nhân duyên hay nhất thủy cách thiên nhai,… Một phong cách ca từ khác đó là ca từ dung dị, dùng lời nói hằng ngày để diễn tả, nội dung như những cuộc đối thoại thường nhật trong cuộc sống như Tám lạng nửa cân, đả tước anh hùng truyền,…

(Lược dịch theo baike.baidu)

Một số ca khúc tiếng Quảng yêu thích và hoài niệm

  1. Thiện ảnh – Thái Phong Hoa
  2. Mãi mãi yêu em – Trần Bách Cường
  3. Tháng ngày xán lạn – Beyond
  4. Nguyệt bán tiểu dạ khúc – Lý Khắc Cần
  5. Tuyết bay – Trần Tuệ Nhàn
  6. Chỉ còn tình yêu mãi mãi – Trương Học Hữu & Quảng Mỹ Vân
  7. Im lặng là vàng – Trương Quốc Vinh& Hứa Quán Kiệt
  8. Khó gặp được tình nhân – Quan Thục Di
  9. Chấp mê bất hối  – Vương Phi
  10. Thiên nhược hữu tình – Vương Phụng Anh
Châu Huệ Mẫn

Thời gian trôi qua nhanh quá, giờ chỉ còn là những kỷ niệm đẹp. Các ca khúc đã tô sắc cho quãng thời gian đã qua của mình cũng hơn 15 năm rồi. Con số khiến mình giật mình, một chút nhớ, một chút suy tư, một chút dừng…

Những cái tên gắn với các ca khúc đi cùng tuổi thơ không phải là Backstreet boys, Boyzone, Micheal Learn to Rock hay Mariah Carey, M2M, … như bao bạn đồng trang đồng lứa. Âm nhạc mình nghe không phải trên các ca khúc MTV kỷ niệm, các CD, VCD đầy hàng phố hay sóng truyền hình. Tất cả chỉ gói gém trong chiếc radio bên cạnh cửa sổ, trong những giờ chiếu phim, dạy hát cố định hàng tuần các ca khúc tiếng Trung. Những cái tên như Đặng Lệ Quân, Mạnh Đình Vỹ, Châu Huệ Mẫn, Lý Khắc Cần, Mai Diễm Phương, Trương Quốc Vinh, La Văn, Dương Ngọc Doanh, Trương Tín Triết,… ôi rất nhiều rất nhiều mình có thể chép dài cả quyển nhật ký.

Bảo bối của mình rất nhiều. Trên con đường quen thuộc, rẽ vào từng ngõ quán để đi tìm băng đài, CD, VCD thật khó, thật vui. Cứ 10 đĩa nhạc nước ngoài thời đó chỉ có 1 đĩa nhạc Hoa, hầu hết là sao chép lại và câu quen thuộc của chủ quán đó là “Đợt tới ra Hà Nội anh/chị sẽ lấy về cho”. Thật háo hức cho những ngày chờ đợi đó, háo hức đến nỗi bác chủ quán quen gọi mình là “bé Chẻo chẻo”.

Âm nhạc hay không chỉ ở mỗi giai điệu, ca từ mà nó còn là cả câu chuyện gắn với kỷ niệm, gắn với cuộc sống mỗi con người. Đừng bao giờ hỏi tại sao người này phải nghe nhạc này, người kia nghe nhạc kia mới là nghe nhạc kiểu “Anh không nghe nhạc tôi là tai anh hỏng”. Tất cả mọi giác quan đều hướng đến tạo thành cái tâm – cái tâm đó là cảm xúc.

Cảm xúc của mình khi giật mình thảng thốt đã hơn 15 năm để nhìn lại, nghe lại, cảm một lần nữa.

Mượn lời trong ca khúc Người tốt trọn đời bình an rằng:

Trải qua bao chuyện ngày xưa
Dường như chỉ mới như ngày hôm qua
Đã có bao người bằng hữu
Dường như  họ vẫn ở đâu đây quanh mình
Cũng từng có lúc ưu sầu suy tư
Biết nhau có lúc sướng vui lúc buồn
Nâng ly cùng chúc nguyện một lời
Chúc cho người tốt trọn đời bình an!

Ai có thể cùng ta say lúc này
Tương tri ngày ngày tháng tháng
Cùng nhau đến tận chân trời là duyên
Tình này ấm lại cả thế gian.

Người tốt trọn đời bình an, nhạc phim Khát vọng chiếu vào những năm 80 luôn là một sự gửi gắm tâm trạng của mình lúc nhớ nhà. Đây là bộ phim và bài hát đầu tiên mang mình đến với những ca khúc nhạc Hoa và bộ phim cả nhà luôn ngồi xem với nhau.

images

Ca khúc u giữ màu sắc thu (留住秋色) của Trương Học Hữu và Châu Huệ Mẫn cũng là một trong những ca khúc nghe lần đầu và luôn tìm thấy một sự bình yên, trong trẻo lạ lùng.

Lưu giữ một mối tương tình ấm áp, dần dần khẽ thấm vào tim anh
Quên sạch những câu chuyện không vui mà ôm ấp lấy ánh sáng
Lưu giữ bầu trời trong xanh kia như giấc mộng miên man của anh trong hồi ức
Quên sạch những tháng ngày đau buồn đã bay xa
Cùng em tiến bước…

Nắm tay em bay đến phương trời xa xa với những hồi ức thật ngọt ngào
Không quản những tình cảm trần tục trên thế gian
Mỗi đêm khuya về nhìn ngôi sao trên cao kia mà nghe biển thì thầm
ah, ah, ah…
Lưu giữ một ngôi sao sáng trong màn đêm tối vô tận
Để đón những năm tháng tươi đẹp nhất.

Đây cũng là ca khúc chủ đề bộ phim Như lai thần chưởng của TVB, khi xem MV của Châu Huệ Mẫn những năm 90, mình lại rất thích bởi sự đơn giản đến mức không-có-gì. Cả màu vàng của bài hát là màu của kỷ niệm, với chuyến xe đầy kỉ niệm mà bất kỳ ai cũng có thể đi qua trong đời, ngả đầu ngủ ngon lành trên vai một ai đó.