adidas nmd runner pk yellow camo release date adidas nmd yellow camo the adidas nmd r1 primeknit yellow drops this weekend adidas nmd runner pk yellow camo adidas nmd triple white adidas nmd white adidas nmd runner triple white adidas nmd r1 triple white release details adidas nmd runner adidas nmd adidas nmd runner pk camo pack release date adidas nmd r1 camo pack us release date adidas nmd japan boost triple black triple white adidas nmd triple black coming soon adidas nmd r1 triple black 2017 adidas nmd r1 japan black boost adidas releasing three nmd r1 primeknit colorways tomorrow adidas nmd r1 primeknit og adidas nmd runner pk adidas nmd runner primeknit red camo

Erik Erikson và các giai đoạn phát triển tâm lý xã hội của con người


Erikson

Erik Erikson sinh ra tại Đức năm 1902, ông là một nghệ sỹ và giáo viên. Ông bắt đầu quan tâm đến tâm lý học khi gặp Anna Freud (con gái của Sigmund Freud – ông tổ của ngành phân tâm học). Năm 1933, ông làm việc tại Đại học Y dược Harvard, sau đó chuyển tới đại học Yale và bắt đầu quan tâm tới ảnh hưởng của văn hoá và xã hội đến sự phát triển của trẻ em. Tác phẩm đầu tiên của ông – Trẻ em và xã hội (Childhood and Society) xuất bản lần đầu năm 1950 được các nhà giáo dục học và tâm ký học đánh giá là một tác phẩm kinh điển cho đến thời đại ngày nay.

Các công trình của Erikson rất quan trọng đốiv ới các nhà giáo dục mầm non vì nó chỉ ra nền tảng phát triển cảm xúc, xã hội, sức khoẻ và tinh thần trẻ như thế nào. Lý thuyết của ông thường được biết đến là Tám giai đoạn của đời người (eight stages of psychosocial development). Erikson cho rằng mỗi giai đoạn phát triển đều có một nhiệm vụ cần hoàn thành. Khi trải qua mỗi giai đoạn thì chúng ta định hình được điểm mạnh hoặc điểm yếu của tính cách dựa trên sự phát triển diễn ra trên giai đoạn đó. Để mô ta điều này, Erikson đưa ra khái niệm Sự khủng hoảng bản sắc, đó là điều không thể tránh khi mà những người trẻ sẽ trải nghiệm sự xung đột khi lớn lên và biến đổi để trở thành những người trưởng thành.

Tám giai đoạn phát triển tâm lý xã hội của Erikson

1. Từ khi sinh ra – 12 tháng tuổi: Giai đoạn Tin tưởng (trust) >< Nghi ngờ (mistrust), phát triển mạnh về Hy vọng

2. Từ 1 – 3 tuổi: Giai đoạn Tự chủ >< Xấu hổ và Ngờ vực (Doubt, phát triển mạnh về ý chí

3. Từ 3 – 6 tuổi: Giai đoạn sáng tạo >< Cảm thấy tội lỗi, phát triển mạnh về mục đích

4. Từ 6 – 11 tuổi: giai đoạn chăm chỉ >< Mặc cảm tự ti, giai đoạn phát triển về năng lực

5. Vị thành niên: giai đoạn Bản sắc >< Nhầm lẫn vai trò, giai đoạn phát triển về trung thành

6. Thanh niên: Giai đoạn gắn bó >< Cô lập, phá triển mạnh về yêu thương

7. Trung niên: Giai đoạn về năng lực giáo dục thế hệ sau >< Trì trệ, phát triển về chăm sóc

8. Tuổi già: Giai đoạn về viên mãn > < Tuyệt vong, phát triển về thông thái

Tám giai đoạn phát triển tâm lý xã hội của con người

Tám giai đoạn phát triển tâm lý xã hội của con người

Erikson cho rằng những năm tháng đầu đời mẫu hình phát triển sẽ quy định hoặc ảnh hưởng tới hoạt động và tương tác của một con người trong suốt phần đời còn lại. Ba giai đoạn đầu đời là các “cửa sổ cơ hội” hoặc lịch trình phát triển. Chúng báo cho ta biết khi nào thì bộ não sung sức nhất để có thể tiếp nhận những dạng thức học tập đặc thù.

Dưới đây là ba giai đoạn đầu đời bởi đây là giai đoạn ảnh hưởng tới trẻ trong những năm tháng ấu thơ.

Tin tưởng đối lập với Nghi ngờ

Nhiệm vụ của trẻ trong giai đoạn này là phát triển cảm giác bản thân mình, tin tưởng người khác và tin tưởng thế giới xung quanh. Sự tin tưởng với hai thành phần: phần bên ngoài là niềm tin cho rằng những người lớn quan trọng với trẻ sẽ hiện diện để đáp ứng nhu cầu của trẻ và phần bên trọng là niềm tin vào  năng lực bản thân có thể tạo ra sự thay đổi và đương đầu với tình huống. Những đứa trẻ thích ứng thành công giai đoạn này sẽ tiến đến năm thứ 2 của cuộc đời với cảm giác chắc chắn rằng thế giới là nơi tốt đẹp để tồn tại. Khi có sự gắn bó đứa trẻ cảm giác an toàn và thoải mái, ngừoi lớn chính là điểm tựa để bé khám phá xung quanh, khi gặp bất kỳ sự đe doạ, bất thường thì chúng cần quay trở lại vòng tay của người chúng tin tưởng thật nhanh để cảm thấy thoải mái và được bảo vệ.

Điểm phổ biến của những đứa trẻ thiếu sự gắn bó với người quan trọng thì chúng sẽ không phát triển được khả năng thấu cảm. Khi nhu cầu không được đáp ứng, chúng không phát triển sự tin tưởng vào bản thân hoặc thế giới xung quanh.

Erikson đưa ra ba hoạt động hỗ trợ khi phát triển sự tin tưởng là cần:

  • bế khi cho trẻ ăn (mỉm cười, cưng nựng và trò chuyện, không nên nói chuyện với người khác, dùng điện thoại hoặc thờ ơ với trẻ,…)
  • Đáp ứng lại những dấu hiệu khó chịu của trẻ
  • Hỗ trợ sự gắn bó của trẻ thông qua công việc chăm sóc chính

Sự tự chủ đối lập với xấu hổ và nghi ngờ

Nhiệm vụ của giai đoạn này là thu được cảm giác về sự tự chủ độc lập mà không phải chịu cảm giác xấu hổ hoặc nghi ngờ. Trẻ thích nghi được sẽ có cảm giác mạnh mẽ về bản thân, chúng có khả năng tách biệt với cha mẹ một cách tự tin hoặc người chăm sóc chính trong khoảng thời gian nhất định. Giai đoạn này đôi khi trẻ muốn độc lập một cách dữ dội trong chốc lát rồi sau đó lại quay lại bám víu nũng nịu, tức trẻ đối mặt với thách thức ôm giữ và buông bỏ. Việc ôm giữ và buông bỏ đều có thể là nguồn xung lực mang tính tích cực và tiêu cực trong hành vi con người. Sự ôm giữ có tể mang tính huỷ hoại (không chịu nhượng bộ, không chịu hợp tác) hoặc mang tính xây dựng (gắn bó với người đặc biệt với mình, can đảm đương đầu với nghịc cảnh hoặc bền bỉ kiên trì). Sự buông bỏ có thể mang tính huỷ diệt (cơn thịnh nộ, mất kiểm soát khi giận dữ, đánh đấm, cắn xé). Nó cũng có thể mang tính xây dựng như hợp tác, chia sẻ đồng tình. Một lần nữa đây lại là vấn đề sự cân bằng.

Erikson và lý thuyết giai đoạn tâm lý con người

Erikson và lý thuyết giai đoạn tâm lý con người

Erikson cho rằng những đứa trẻ trong tuổi chập chững biết đi (toddler) đều cố gắng cân bằng giữa ôm giữ và buông bỏ và một trong những chướng ngại lớn đối với trẻ đó là sự kiểm soát thái quá của người lớn, cản trở hoặc cưỡng lại yêu cầu ngày càng độc lập của trẻ. Giai đoạn này là thời điểm quan trọng trong sự phát triển vì kết quả của nó sẽ được định hình ở phạm vi rộng lớn, tỷ lệ yêu và ghét, hợp tác hay thiếu hợp tác, tự do thể hiện hoặc dồn nén cảm xúc trở thành một phần bản chất con người.

Ở giai đoạn này Erikson tin rằng người lớn cần nuôi dưỡng tính độc lập của trẻ bằng cách:

  • Đưa ra cho trẻ những lựa chọn đơn giản
  • Không đưa ra những lựa chọn sai
  • Thiết lập những giới hạn rõ ràng, thống nhất và hợp lý
  • Chấp nhận sự dao động của trẻ giữa sự tự lập và lệ thuộc, xác nhận với trẻ cả hai đó đều tốt cả.
Đưa ra những lựa chon đơn giản:
  • Sắp xếp các hoạt động, vật dụng mang tính lưạ chọn (giá để đồ thấp sao cho bé tự lấy đồ mà không cần sự trợ giúp, cần có nhiều đồ chơi giống nhau vì sự chia sẻ là kỹ năng chưa được phát triển ở độ tuổi này,
  • Tránh cho trẻ muốn chơi một lúc nhiều thứ, thừa nhận cảm xúc của trẻ kiểu câu như:”mẹ biết con muốn ra ngoài ngay bây giờ, mẹ cũng muốn chúng ta ra ngoài, chúng ta ra ngoài sau khi thay tã đã nhé”,
  • Dùng các câu hỏi lựa chọn vừa tầm như “con muốn A hay B”
Loại bỏ lựa chọn sai:
  • Không dùng các câu hỏi tu từ, cố gắng diễn đạt về việc Làm thế nào chứ không phải liệu là có hay không, thế này hay thế kia. Ví dụ: “Bây giờ chúng ta sẽ ra ngoài, con muốn mẹ giúp con mặc áo khoách hay muốn tự mặc?” Tức việc “ra ngoài” là không thể lựa chọn, mà trẻ lựa chọn tự mặc đồ hay nhờ giúp.
Đặt ra những giới hạn rõ ràng

Giai đoạn này cuộc đấu tranh của trẻ giữa kiểm soát bên trong và kiểm soát bên ngoài rất mạnh mẽ, trẻ chủ yếu làm việc dựa trên cảm thức về bản thể của chính mình mà những cái khác vẫn còn sơ khai. Chúng có thể đẩy, đánh mọi vật, vì thế người lớn cần trợ giúp trẻ trong giai đoạn này, khi  những giới hạn (môi trường bên ngoài vốn được người lớn đặt ra rõ ràng thì trẻ có thể học được cách kiểm soát bên trong)

Chấp nhận các nhu cầu dao đông giữa độc lập và phụ thuộc

Trẻ có thể làm việc một cách rất bướng bỉnh và để trẻ làm theo ý mình giai đoạn này rất quan trọng cho sự phát triển lành mạnh của trẻ, trừ khi trẻ đẩy mình vào nguy hiểm.

Sáng tạo đối lập với mặc cảm tội lỗi

erik-erikson-stages-of-development-11-638

erik-erikson-stages-of-development-11-638

Đây là giai đoạn cối của lý thuyết Erikson về những năm thơ ấu đầu đời của trẻ lên 4 lên 5. Giai đoạn này trẻ tràn đầy năng lượng và sẵn sàng học hỏi. Chúng thường quên nhanh lỗi chúng vừa mắc phải nhưng cũng sẵn sáng lắng nghe và học hỏi từ giáo viên, cha mẹ và từ trẻ khác. Nếu trẻ vượt qua giai đoạn 2 thành công thì giai đoạn 3 trẻ rèn được tính tự chủ, đỡ bướng bỉnh.

Trẻ giai đoạn này sẽ hướng đến việc làm thế nào để mọi việc hoàn thành hơn là kiểm soát bản thân, chúng tin tưởng bản thân có thể hoàn thành một cách độc lập, chúng có khả năng học hỏi từ những sai lầm mà không cảm thấy tội lỗi về những thứ không diễn ra theo đúng kế hoach. Giai đoạn này, sự phát triển của trẻ có xu hướng phân tách thành 2 hướng: đạt được năng lực mang tính đặc thù của con người hướng tới vinh quang hoặc tới huỷ diệt. Do đó cần hướng trẻ đến những hoạt động mang tính tích cực, đoàn kết tăng độ tự tin cho trẻ.

Chúng ta không nên làm thay cho trẻ, để ý vào các lỗi sai của trẻ trong quá trình phát triển thì cảm thức về tính sáng tạo sẽ biến thành mặc cảm tội lỗi và chán nản hoặc trẻ bị kỳ vọng vượt quá khả năng của chúng bởi người lớn. Để hỗ trợ giai đoạn này, Erikson cho rằng người lớn có thể

  • khuyến khích trẻ tự lập tối đa có thể
  • Tập trung chú ý vào thành quả trẻ đạt được khi thực hành kỹ năng mới thay vì lỗi sai
  • đặt ra các kỳ vọng phù hợp khả năng riêng của trẻ
  • Xây dựng chương trình học tập trung vào thực tế và vào việc thực hiện hoạt động

Nguồn: Các lý thuyết về tâm lý trẻ em của Dewey, Montessori, Erikson, Piaget và Vygotsky – Carol Garhart Mooney. (Thaihabooks)

Related Post

Leave a comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

kanye wests goal is to make his adidas yeezy 350 boost as iconic as the nike air force 1 where you can buy the adidas yeezy boost 350 oxford tan online adidas yeezy boost 350 pirate black restock details more photos of the adidas yeezy 350 boost black adidas yeezy boost 350 beluga the yeezy boost beluga is actually an incredibly well crafted custom adidas yeezy 350 boost beluga a first look at the adidas yeezy 350 boost beluga adidas yeezy 350 boost beluga adidas yeezy boost 350 white beluga white adidas yeezy 350 boost adidas yeezy 350 boost v2 adidas yeezy 350 boost low yeezy 350 boost new yeezy 350 boost colorways yeezy 350 boost tan adidas yeezy boost 350 black adidas yeezy boost 350 black adidas 350 boost kanye official release info for the adidas yeezy boost 350 black nike roshe yeezy boost 350 black custom