Xuân giang hoa nguyệt dạ

Đài phát thanh quốc tế Trung Quốc

Thơ Đường là một bộ phân tinh hoa nhất trong lịch sử văn học cổ điển Trung Quốc, có sức cuốn hút về văn học. Với khổ thơ ngắn gọn, câu thơ hoàn chỉnh, từ ngữ súc tích, nhà thơ đã tạo nên một bức tranh đầy ý thơ cuốn hút, khiến độc giả chìm đắm trong cảnh tượng được miêu tả trong bài thơ. Nhà thơ Trương Nhược Hư là nhân vật tiêu biểu sáng tạo bức tranh đầy ý thơ ở đời Đường Trung Quốc, bài thơ “Xuân giang hoa nguyệt dạ” (Đêm hoa trăng trên sông xuân) là một bài thơ khổ dài thể hiện phong cách duy mỹ của nhà thơ Trương Nhược Hư.

Trương Nhược Hư là một nhà thơ sinh sống trong thời kỳ giữa những năm đầu đời Đường và thời thịnh Đường (trước sau năm 700 công nguyên). Nhà thơ Trương Nhược Hư chỉ để lại hai bài thơ lưu truyền đến ngày nay,  “Xuân giang hoa nguyệt da” là một trong hai bài thơ này, nhưng duy nhất bài thơ “Xuân giang hoa nguyệt dạ” đã xác định địa vị nhà thơ lớn của Trương Nhược Hư trong lịch sử thơ Đường. Qua bài thơ này, nhà thơ đã thể hiện đầy đủ sở trường về miêu tả cảnh đẹp trong thơ.

Bài thơ “Xuân giang hoa nguyệt dạ” kết hợp cả cảnh vật, cảnh thơ lẫn sự thể hội của nhà thơ đối với bí mật vũ trụ và triết lý nhân sinh. Tiêu đề của bài thơ gồm 5 cảnh vật: mùa xuân, dòng sông, hoa, mặt trăng và ban đêm kết hợp thành một bức tranh có cảnh đẹp giờ lành.

Trong phần mở đầu bài thơ đã miêu tả cảnh đẹp tĩnh mịch về một dòng sông dưới ánh sáng mặt trăng trong ban đêm mùa xuân, câu thơ viết rằng:

Xuân giang hoa nguyệt dạ

Xuân giang hoa nguyệt dạ

Xuân giang triều thuỷ liên hải bình,
Hải thượng minh nguyệt cộng triều sinh.
Diễm diễm tuỳ ba thiên vạn lý,
Hà xứ xuân giang vô nguyệt minh.
Giang lưu uyển chuyển nhiễu phương điện,
Nguyệt chiếu hoa lâm giai tự tiển.
Không lý lưu sương bất giác phi,
Đinh thượng bạch sa khan bất kiến.

Tạm dịch là:

Biển vắng sông êm gợn nước bằng
Lung linh trăng tỏ sóng triều dâng
Mênh mông theo sóng trôi ngàn dặm
Xuân thắm sông nào chẳng có trăng ?
Sông quanh đất ngát thoảng hương đầy
Trăng sáng rừng hoa ngỡ tuyết bay
Lất phất sương rơi nào có thấy
Sông dài cắt trắng chẳng ai hay

Trong mùa xuân ấm áp, sóng sông dạt dào, dòng sông rộng mênh mông, chảy về biển cả, sóng nước dập dềnh hình như đang ôm một vầng trăng sáng từ từ dâng cao. Ánh trăng chiếu trên mặt sông lấp lánh, sóng nước lung linh liên miên nghìn dặm xa, thử hỏi dòng sống nào chẳng có ánh sáng mặt trăng trong mùa xuân. Dòng sông uốn khúc quanh co và hoa cỏ đan xen nhau, ánh trăng chiếu trên rừng hoa trông như tuyết trắng nở trên cây. Bất ngờ có sương trắng mưa từ trên không, đó là ánh trăng chiếu sáng trầngian, khiến cát trắng bên sông lúc ẩn lúc hiện.

Nhà thơ hình như là một hoạ sĩ có thủ pháp điêu luyện, chỉ dùng nét bút một cách nhẹ nhàng đã vẽ nên cảnh đêm sông có sóng nước lung linh, trong sáng, nhà thơ chỉ dùng 4 câu thơ ngắn, câu nào cũng có trăng, đã thể hiện cảnh ngời sáng của đêm trăng. Khi đứng trước cảnh trăng và sông, nhà thơ đưa ra một câu hỏi, nảy sinh những điều suy nghĩ về nhân sinh, câu thơ viết rằng:

Xuân giang hoa nguyệt dạ

Xuân giang hoa nguyệt dạ

“Giang thiên nhất sắc vô tiêm trần,
Hạo hạo không trung cô nguyệt luân.
Giang bạn hà nhân sơ kiến nguyệt?
Giang nguyệt hà niên sơ chiếu nhân?
Nhân sinh đại đại vô cùng dĩ,
Giang nguyệt niên niên chỉ tương tự.
Bất tri giang nguyệt đãi hà nhân,
Đãn kiến trường giang tống lưu thuỷ.”

Tạm dịch là:

Tinh khiết trời sông một sắc màu
Trăng soi vằng vặc suốt đêm thâu
Hỏi ai đã thấy vầng trăng cũ
Có nhớ năm nao rực bến đầu
Kiếp người dâu bể mãi sinh sôi
Trăng chiếu bên sông cũng thế thôi
Chẳng biết vì sao trăng rạng rỡ
Sông dài giục giã nước buông trôi

Nước sông cùng trời cùng một sắc màu, trong sáng, trăng sáng treo cao nhưng suốt cả đêm chỉ có một mình. Ai đầu tiên ngắm thấy mặt trăng khi đứng bên sông, và năm nào mặt trăng bắt đầu toả sáng trần gian? Con người kiếp kiếp luân hồi, dòng sông và mặt trăng năm nào cũng tương tự.

Chẳng biết vào giờ phút này ai đang tắm ánh trăng ở bên sông? Trước mắt chỉ có nước sông chảy không ngớt, không bao giờ trở về. Đối mặt cảnh đẹp về dòng sông mùa xuân, nhà thơ một mình đứng bên sông ngắm trăng, cứ suy nghĩ triền miên, thời gian và không gian vô tận, cuộc sống cứ nối tiếp, chỉ có tuổi thanh xuân trôi nhanh như tên. Cảnh thơ thiên nhân hợp nhất vừa duy mỹ vừa thơ mộng này làm cho người ta cảm nhận tính chu kỳ của thiên nhiên, tuổi thanh xuân trôi đi nhanh chóng.

Xuân giang hoa nguyệt dạ

Xuân giang hoa nguyệt dạ

Trong những suy nghĩ triền miên này, nhà thơ nghĩ tới tình cảm sầu muộn về sự chia lìa giữa người ở đất khách quê người và người vợ đang chờ đợi ở nhà, như vậy đã tăng thêm chút ít tình cảm đau buồn cho bài thơ. Câu thơ cuối viết rằng:

“Bất tri thừa nguyệt kỷ nhân quy

Lạc nguyệt dao tình mãn giang thụ”

Tạm dịch là:

Mấy kẻ cưỡi trăng nào có biết
Bến cây trăng lạnh nghĩ mà thương.

Dưới ánh trăng có mấy người có thể về quê như ý muốn, chỉ có mặt trăng xuống về phía tây đong đưa tình cảm chia lìa, ngả bóng vào rừng cây bên sông. Sau khi đọc xong bài thơ, độc giả càng nghĩ càng thấm thía.

Nhà thơ Trương Nhược Hư kết hợp sự thể nghiệm chân thật của mình về đời sống vào cảnh tượng tươi đẹp, tình cảm kết hợp với hình ảnh, tạo nên bầu không khí tình cảm nồng nàn và cảnh thơ duy mỹ, điều này nói rõ sự sáng tạo về cảnh đẹp trong thơ Đường đã bước sang giai đoạn chín muồi, đây có lẽ là nguyên nhân bài thơ “Xuân giang hoa nguyệt dạ” của nhà thơ Trương Nhược Hư rất được thế hệ sau tôn sùng.

Xuân giang hoa nguyệt dạ

Phổ nhạc: Trần Dũng

Biểu diễn: Tô Châu thập nhị nương

Noriko sakai -

Mình thích ngắm hoàng hôn, ngắm màu vàng của nắng xế chiều. Nếu như nhìn thấy ánh nắng cuối cùng trong ngày sắp tàn ấy mình sẽ thấy dễ thở hơn một chút. Đôi khi đi tìm lý giải cho điều này, mình đã tìm rất nhiều lý do. Vì mệnh kim nên thích màu vàng của nắng hoàng hôn? thích màu sắc ngả vàng mùa thu cũng là mùa vượng kim. Có lẽ không phải, đó chỉ là thời khắc mình thấy bình yên để đón nhận một màn đêm yên tĩnh. Nếu như chào đón một buổi sáng chan hoà đầy hứng khởi, cả ngày bạn sẽ kiệt sức. Chỉ có thời khắc báo hiệu đêm về đó bạn mới biết mình sắp được nghỉ ngơi.

Cuộc sống cũng trôi đi như vậy, sức lực tuổi trẻ dồi dào như ánh nắng bình minh, trải qua những tháng ngày cuộc sống đôi khi không muốn dừng chân thì bạn cần có thời khắc hoàng hôn đó, nếu đi mãi đi mãi với ánh nắng bình minh bạn sẽ sớm kiệt sức. Thời khắc đó để nhìn lại chính mình, nhìn lại ước mơ của mình và ý nghĩa của cuộc sống.

Có một câu chuyện vòng tròn hoàn mỹ mà mình rất thích rằng:

“Có một vòng tròn rất hoàn mỹ, nó rất tự hào về thân hình tròn trĩnh đến từng centimets của mình. Thế nhưng, một buổi sáng thức dậy, nó thấy mình bị mất một góc lớn hình tam giác. Buồn bực, vòng tròn đi tìm mảnh vỡ đó. Vì không còn hoàn hảo nên nó lăn rất chậm. Nó vẫn thường ngợi khen nhưng bông hoa dại đang toả sắc bên đường, nó vui đùa cũng ánh nắng mặt trời, tâm tình cùng sâu bọ. Một ngày kia, vòng tròn tìm được một mảnh vừa hoàn toàn vừa khít và ghép vào. Nó lăn đi và nhận ra mình đang lăn quá nhanh đến nỗi không kịp nhận ra những bông hoa đang cố mỉm cười với nó, không kịp vui đùa cùng ánh nắng hay tâm tình cùng sâu bọ nữa. Vòng tròn thấy rằng cuộc sống khác hẳn đi khi nó lăn quá nhanh. Nó dừng lại, đặt mảnh ghép bên đường rồi vui vẻ chầm chậm lăn tiếp…”

Bài học từ vòng tròn đó chúng là khi người ta mất thứ gì đó thì mới hoàn hảo. Chưa hoàn mỹ mới là cơ hội để chúng ta cố gắng ước mơ, theo đuổi hy vọng chứ không phải lý do để dằn vặt về bản thân mình.

Mình nhớ về Aya trong Ngôi sao may mắn, rằng cô sinh ra đã bị bỏ rơi và tật nguyền thế nhưng sự không hoàn hảo đó vượt lên sự khắc nghiệt của số phận để tìm thấy ngôi sao may mắn của mình, nhận thấy tình yêu của những con người nhân hậu xung quanh đã khiến cuộc sống của cô thật ý nghĩa.

“Sẽ ổn thôi nếu ta bày tỏ niềm chia sẻ của ngày mai
Về những giọt nước mắt của hôm nay
Em sẽ xây nên một dòng sông cầu vồng để anh có thể tìm đến bên anh

Mặc dù anh có hoàn toàn đổi thay
Em cũng sẽ tìm đến anh
Chống trả sự bao phủ của màn đêm,
Ánh sao sẽ là người chỉ đường cho em

Tuyết rơi lất phất quanh thân thể em
Nhưng đó chỉ như một chiếc váy thủy tinh

Sẽ ổn thôi nếu bạn nói lời sẻ chia của ngày mai về những suy nghĩ của hôm nay
Em sẽ khóc,em sẽ khóc,khóc mãi thôi
Để anh có thể tìm đến em”

Sukiyaki - I look up as i walk

Ca khúc Ue wo muite arukou (còn gọi là Sukiyaki) – Tôi ngẩng đầu lên bước đi – là một trong những bài hát thuộc thể loại kayokyoku và được biết đến trên toàn thế giới thời những năm 60, đáng chú ý là được thuộc xếp hạng trong bảng Billboard Mỹ năm 1963 và là một trong những ca khúc nước ngoài (không dùng tiếng Anh) ngoài tiếng  Pháp và Tây Ban Nha lọt vào bảng xếp hạng này. Ca khúc Sukiyaki đứng đầu trong năm 1961 (năm phát hành) và liên tục được xếp hạng đầu trong các bảng xếp hạng khác.

Bên cạnh đó Sukiyaki liên tục được các quốc gia khác cover lại như Brasil (looking up the sky), Canada, Hongkong, Hoa Kỳ (với tên My First Lonely Night), Anh, Phần  Lan, Hà Lan, Đan Mạch,… và nhiều bản nhạc không lời chuyển soạn khác. (Xem wiki)

Đây là ca khúc do Kyu Sakamoto (1941), sinh ra trong gia đình có 9 anh chị em. Anh được biết đến là một ca sỹ và diễn viên nổi tiếng tại  Nhật  Bản thời kỳ lúc bấy giờ. Tuy nhiên anh đã qua đời do tai nạn máy bay (đây là tai nạn hàng không khủng khiếp nhất trong lịch sử hàng không Nhật  Bản và đứng thứ 3 trên thế giới, sau vụ 11-9 tại  Mỹ). Trước khi máy bay lao xuống mặt đất 30 phút, Kyu đã kịp gửi tin nhắn giã biệt với người vợ và 2 người con của anh.

Sukiyaki có đoạn:

Khi đi tôi ngẩng mặt lên trời để nước mắt không thể rơi xuống
Nhớ về những ngày mùa xuân ấy nhưng đêm nay tôi cô đơn một mình
Khi đi tôi ngẩng mặt lên trời để đếm những ngôi sao trên kia với đôi mắt nhạt nhòa
Nhớ về những ngày mùa hè ấy nhưng đêm nay tôi cô đơn một mình

Hạnh phúc nằm trên những đám mây ấy
Hạnh phúc nằm trên bầu trời ấy
Khi đi tôi ngẩng mặt lên trời để nước mắt không thể rơi xuống
Tôi khóc khi đang đi bởi vì tối nay tôi cô đơn một mình
Nhớ về những ngày trong mùa thu nhưng đêm nay tôi cô đơn một mình
Nỗi buồn ẩn giấu trong bóng của các ngôi sao
Nỗi buồn ẩn giấu sau bóng trăng
Khi đi tôi ngẩng mặt lên trời để nước mắt không thể rơi xuống
Trái tim tôi bị bủa vây bởi nỗi buồn
Vì đêm nay tôi cô đơn một mình

Ca khúc thể hiện trái tim tan vỡ của chàng trai khi chia tay tình yêu. Ca khúc này cũng được nghệ sỹ violin Diana Yukawa chơi ở nơi cha cô mất trong cùng chuyến bay với Kyu Sakamoto, và cũng là ca khúc chủ đề rất cảm động La Campanella của album bán chạy nhất năm 2000 tại  Nhật  Bản. Gần đây nhất năm 2011, ca sỹ Susan Boyle của Anh cũng đã thể hiện ca khúc The first star trong album Someone to watch over me đã cover lại ca khúc này dưới phiên bản tiếng Anh lời mới nhẹ nhàng và được đánh giá là lời ca khúc gần nghĩa nhất phiên bản tiếng  Nhật so với các cover song khác.

Nhìn lên bầu trời có các ngôi sao đang lấp lánh
Hãy ước một điều như ngày bé bạn vẫn từng ước
Thậm chí nếu bạn có lúc không cảm động
Nhưng cũng không có nghĩa là bạn đang khóc

Nhìn lên bầu trời tìm kiếm ngôi sao đầu tiên trong đêm nay
Ngôi sao đó sẽ dẫn các ngôi sao xanh lấp lánh trắng
Thậm chí nếu bạn không tìm thấy đêm nay
Không có nghĩa là bạn đã không thử tìm

Mùa xuân sẽ đến sớm, cây cỏ chờ tốt tươi
Chiều mùa hè, tất thảy trôi đi chầm chậm

Ngước nhìn bầu trời và tìm kiếm chàng trai trên mặt trăng
đang đọc câu thần chú hay ngâm nga đung đưa trên cao
Và nếu bạn đang không được vui
Thì vẫn tiếp tục đừng bỏ cuộc
Lalala [ngâm nga]
Thậm chí nếu có lúc bạn không cảm động
Thì không có nghĩa là bạn đang khóc

Mùa thu đến đây rồi, khắp nơi đầy sắc màu lá
Mùa đông sẽ phải cúi chào với những đỉnh núi bạc
Nhìn lên bầu trời có các ngôi sao đang lấp lánh
Hãy ước một điều như ngày bé bạn vẫn từng ước
Thậm chí nếu bạn không nói gì
Điều đó vẫn luôn có nghĩa bạn đang tiếp tục ước nguyện

Tứ đại thiên vương hongkong

Các ca khúc tiếng Quảng (cantonese songs/粤语歌) được biết đến là các ca khúc thịnh hành hát bằng tiếng Quảng Đông của ca sỹ Hồng Kông bởi vì các tác giả là người Quảng Đông. Thông thường đó là các ca khúc tiếng Cantonese thịnh hành tại Hồng Kông từ những năm 70 trở đi và nam ca sỹ chính của ban nhạc Liên Hoa là Hứa Quán Kiệt đã tạo nên một trào lưu thịnh hành và được hầu hết công chúng Hồng Kông những năm 70 trở về sau đón nhận. Tương tự như bất kỳ thể loại âm nhạc nào, các ca khúc tiếng Quảng cantonese cũng là một thứ sản phẩm phản ánh được diện mạo cũng như giá trị quan của xã hội qua các thời kỳ.

Nguồn gốc của ca khúc cantonese

Ca khúc tiếng Quảng – cantonese songs/cantopop) lưu hành được cho là bắt đầu từ năm 1950 và thường là các ca khúc ngắn có giai điệu từ kịch truyền thống của người Quảng Đông, bên cạnh đó các ca khúc thường phổ nhạc từ các ca khúc tiếng Phổ thông hiện hành, ca khúc phương Tây và dân ca các vùng khác.

Xã hội Hồng Kông đầu những năm 50 tồn tại 3 tầng lớp gồm có nhóm nhỏ các quan chức cấp cao người Anh, thương nhân đầu tư nước ngoài và tầng lớp trung lưu chiếm thiểu số trong khi đó đại đa số là người lao động. Mối quan hệ giữa các tầng lớp không sâu sắc và sự phân biệt giàu nghèo rõ ràng. Tuy nhiên năm 1949 xuất hiện làn sóng di dân mạnh mẽ sang Hồng Kông, một số ít là thương gia nước ngoài còn đại đa số là người Quảng Đông, dân số Hồng Kông tăng đột biến lên 250 vạn người, gấp 4 lần trước đó. Chính vì vậy, làn sóng di dân này đánh dấu sự ra đời và thịnh hành các ca khúc tiếng Quảng.

Đầu những năm 50, các ca khúc tiếng Quảng thường được biễu diễn tại các phòng trà và đến năm 1960 bắt đầu xuất hiện nhiều ca sỹ nổi tiếng như Quan Diên Xướng và Lệ Sa.

Thời k từ năm 1970 -1974

Năm 1974, ca sỹ Sindokla được mời hát ca khúc “Cười chuyện nhân duyên” do nhạc sỹ Cố Gia Huy soạn nhạc và Diệp Triệu Đức viết lời trong bộ phim truyền hình cùng tên. Ca sỹ người Anh Sindokla trước đây chưa từng hát tiếng Quảng thế nhưng với giai điệu đẹp, ca từ văn nhã làm nhạc nền đã khiến bộ phim nổi tiếng, từ đó không ít các ca khúc trong phim trở nên thịnh hành . Trong những năm 80 tiếp theo, các ca khúc do nhạc sỹ Cố Gia Huy soạn và Hoàng Triềm viết lời trở thành kinh điển.

Có thể nói Ca khúc “铁塔凌云” (Love of tower) của Hứa Quán Kiệt biểu diễn và Hứa Quán Văn viết lời, trình chiếu trong tiết mục truyền hình “Song tinh báo hỉ”  là một cột mốc trong trào lưu âm nhạc Hồng Kông, được công chúng ưa thích và hoan nghênh. Đại diện tiêu biểu thời kỳ này còn có Từ Tiểu Phụng, La Văn, Lâm Tử Tường, Quan Chính Kiệt, Diệp Lệ Nghi… Không khí âm nhạc xã hội bắt đầu sôi động và người nghe không những chỉ đón nhận các ca khúc tiếng Anh, tiếng phổ thông nữa. Tạp chí Billboard của Mỹ thời kỳ đó đã dùng tên “Cantopop” để gọi tên các ca khúc tiếng Quảng đương thời.

Sự thay đổi trong phong cách viết ca từ

Thời kỳ đầu của Cantopop xuất hiện 2 phong cách viết lời: một xu hướng dùng cổ văn tạo nên phong cách ca từ nho nhã mà cho đến ngày nay vẫn lưu truyền như : Thiên nhai cô kháchcười chuyện nhân duyên hay nhất thủy cách thiên nhai,… Một phong cách ca từ khác đó là ca từ dung dị, dùng lời nói hằng ngày để diễn tả, nội dung như những cuộc đối thoại thường nhật trong cuộc sống như Tám lạng nửa cân, đả tước anh hùng truyền,…

(Lược dịch theo baike.baidu)

Một số ca khúc tiếng Quảng yêu thích và hoài niệm

  1. Thiện ảnh – Thái Phong Hoa
  2. Mãi mãi yêu em – Trần Bách Cường
  3. Tháng ngày xán lạn – Beyond
  4. Nguyệt bán tiểu dạ khúc – Lý Khắc Cần
  5. Tuyết bay – Trần Tuệ Nhàn
  6. Chỉ còn tình yêu mãi mãi – Trương Học Hữu & Quảng Mỹ Vân
  7. Im lặng là vàng – Trương Quốc Vinh& Hứa Quán Kiệt
  8. Khó gặp được tình nhân – Quan Thục Di
  9. Chấp mê bất hối  – Vương Phi
  10. Thiên nhược hữu tình – Vương Phụng Anh
misora hibari

Hà Nội hôm qua mưa to gió lớn làm mình tiếc rẻ hàng loạt cây đổ bên đường. Nhìn cảnh ngập lụt như vậy mình nhớ tới tiểu luận Hà Ni hướng nào cũng sông của Hồ Anh Thái mà thấy “trên cao gió bạt tiếng eo sèo”. Đôi khi mình không hiểu ở cái tuổi 27 này thì cứ ngồi tiếc rẻ thèm nghe tiếng mưa lộp độp trên tàu lá chuối, róc rách sau nhà mà chợt hỏi không hiểu tâm hồn mình có kịp theo đuổi thời đại, hay vẫn chỉ là

…  thèm những đêm nằm nghe mưa rơi trước hiên nhà cũ,
… nghe tình ca Thái Cầm vỗ về tâm hồn lặng lẽ
… đọc sách bên ô cửa sổ mà không nặng gánh ngổn ngang công việc
… xếp giấy, vẽ hoa

Người ta bảo sống vì hiện tại và tương lai, quá khứ qua đi thì hãy để qua nhưng nếu không có những gì đã hiện hữu trong quá khứ thì không thể nối bước cho mình đến hiện tại và tương lai. Tuy nhiên hiện tại của mình vẫn chỉ là nghe những bản tình ca những năm 80, 90. Mỗi lần trước khi đi ngủ đều phải mở ca khúc “Như dòng sông chy” của Misora Hibari:

Tôi lững thững đi trên đường dài và hẹp
Ngoảnh đầu lại thấy con đường đã xa
Thậm chí không có bản đồ, tôi có thể nhìn thấy ngôi nhà của mình
với con đường gập ghềnh những khúc quanh, chỗ rẽ

Cuộc sống vẫn như…ah
như dòng chảy của sông, nhẹ nhàng
chảy qua bao nhiêu năm không biết nữa

Ah.. như dòng chảy của sông không bao giờ dừng
như bầu trời kia luôn nhuộm màu ánh sáng

Sống là để cho chúng ta đi…
đi trên những con đường chưa thấy đích
đem yêu thương lại gần hơn khi chúng ta tìm đến với ước mơ
Thậm chí khi ướt sũng trong cơn mưa
khi con đường ngập đầy bùn
nhưng ngày quang đãng rồi sẽ đến

Ah… như dòng sông vẫn chảy êm đềm
như mùa đến rồi đi, như khi đang chờ mùa xuân tan băng giá

Ah… như dòng sông vẫn chảy muôn đời
đưa tôi trôi theo dòng nước

Ah… như dòng sông vẫn chảy muôn đời
lắng nghe tiếng sóng vỗ bờ xanh

Đây là một bài hát mà mình yêu thích vô cùng. Từ khi đến với âm nhạc Nhật Bản những năm 80, 90 (thể loại kayokyuko hoặc Foku), mình rất thích Misora Hibari – nữ hoàng nhạc Enka và những bài tình ca bất hủ. Bài ca Như dòng sông chảy này đã chảy mãi từ khi Misora cất giọng hát cho đến khi bà mất đi, giọng ca ấy vẫn vỗ vễ từng đợt sóng trong tâm hồn con người yêu mến bà, yêu mến một thời đại đẹp đẽ đã qua!!!

Thời thơ ấu - La đại hựu

Cây đa bên hồ  chú ve  kêu ra rả gọi hè về
Chỉ có chú bướm nhỏ đậu trên chiếc đu bên bờ dậu
Tiếng thầy giáo vẫn đều đều viết bài trên bục giảng
Đợi giờ tan học, tôi đợi những trò chơi ngày thơ ấu

Cửa hàng thứ gì cũng có nhưng trong túi quần trống rỗng
Rốt cuộc Gia cát tư lãng hay hắc ám người nào có thể ăn trộm được bảo kiếm?
Cô bạn cạnh lớp tại sao không đi qua cửa sổ tôi ngồi một lần nhỉ?
Miệng ăn quà, tay cầm tranh, lòng nghĩ đến mối tình đầu.

Chỉ khi đến giờ đi ngủ mới chợt thấy bài tập về nhà chưa làm xong
Chỉ sau giờ kiểm tra mới biết những sách cần đọc vẫn chưa đọc
Thầy cô thường bảo thời gian quý như vàng
Ngày qua ngày một tuổi thơ thật mơ hồ.

Không  biết được tại sao mặt trời luôn lặn phía bên kia dãy núi
Không ai có thể biết trong núi kia có thần tiên hay không?
Hồi ức ngày thơ chỉ  một mình tôi ngắm bầu trời xanh kia
Một tuổi thơ đầy kì lạ, mộng tưởng và cô đơn…

Dưới ánh mặt trời, chuồn chuồn bay qua bay lại trên đồng lúa xanh
Bút màu cũng không thể vẽ nên sắc cầu vồng trên bầu trời kia.
Lúc nào có thể giống các bạn học lớp trên với bộ mặt trưởng thành nhỉ?
Chỉ mong đến kỳ nghỉ, mong ngày mai, mong tuổi thơ trưởng thành
Ngày qua ngày, năm qua năm, chỉ mong lớn lên mà thôi.

Thời thơ ấu - La đại hựu

Thời thơ ấu – La đại hựu

13725570_1235187263159074_332322194_n

Thời thơ ấu - La đại hựu

Thời thơ ấu – La đại hựu

Thời thơ ấu - La đại hựu

Thời thơ ấu – La đại hựu

Nữ nhân hoa

Mình thích bài hát Nữ nhân hoa của ca sỹ quá cố Hồng Kong Mai Diễm Phương. Lời bài ca rằng:

Tôi có một đóa hoa, trồng trong trái tim mình
Nụ hoa mới nở, tình thoang thoảng đâu đây.
Sớm sớm chiều chiều tôi chờ đợi
người có lòng bước vào giấc mộng mình.

Nữ nhân hoa, dập dìu trong chốn hồng trần
như bông hoa theo gió nhẹ đung đưa
một lòng mong mỏi đôi bàn tay ấm áp
có thể đến an ủi trái tim cô đơn của mình.

Tôi có một đóa hoa, hương tỏa ngát cành cây
Hỏi người thật tâm đi tìm mùi hương
Hoa nở chỉ khoảnh khắc vậy đã chịu bao vùi dập
Con gái như hoa, hoa lại như mộng.

Tôi có một đóa hoa, lớn lên trong trái tim mình
Tình yêu chân thật nào ai có hiểu
Cỏ dại đã mọc khắp núi đồi rồi
Còn tôi cô đơn tự nở, tự thưởng hương đến đau lòng…

Khí trời hôm nay đã sang thu, quang tạnh xanh ngắt một màu. Thời tiết này rất thích hợp để dọn dẹp, giặt giũ phơi đồ và trồng cây. Mỗi lần lên sân thượng, một lần được cảm thấy người nhẹ nhõm, một chút dễ chịu không thể nói lên lời, cứ như bạn vừa lạc từ khu rừng rậm tối tăm, rồi nhìn thấy khoảng trời ước mơ xanh trong của mình vậy.

Làm bạn với cây và nắng chiều hoàng hôn một mình sẽ giúp cho bản thân mình có một nơi để gửi gắm!

Tam nguyen sao bang - Truong Ba Chi

“Bây gi em đã biết mưa sao băng là gì ri: Đó là nhng git nước mt ca vũ tr….”

Có hai huyền thoại về mưa sao băng và bộ phim cũng đem đến (cùng với 1 lít nước mắt của mình!!!)

Khi chàng trai xin trở lại trần gian để có thể nói lời tỏ tình với nữ y tá đã chăm sóc mình và anh đã nói nếu ước nguyện một điều gì vào đúng lúc có sao băng thì lời ước ấy sẽ thành sự thật. Khi cùng ngắm sao băng em hãy ước điều em muốn.

Nước mắt cũng như tình yêu của cô đã trả lời rằng cô sẽ không ước bởi từ khi anh ra đi, cô đã nhìn sao băng và ước nguyện nhưng anh không trở về bên cạnh cô nữa. Cô khóc rằng: “”Bây giờ em đã biết mưa sao băng là gì rồi: Đó là những giọt nước mắt của vũ trụ….” và kết cục cuối cùng của mưa sao băng qua, chàng trai cũng tan thành các mảnh vụn biến vào không trung. Điều đó giải thích cho huyền thoại thứ hai rằng: “Người ta cho rằng mỗi một người sống trên trần gian đều có một ngôi sao chiếu mệnh, khi ngôi sao đó rơi (sao băng) thì người đó sẽ chết. Do vậy, khi nhìn thấy hiện tượng sao băng thì người ta cho rằng sẽ có một ai đó chết.”

Ca khúc: Tâm nguyn sao băng – 星语心愿

Th hin: Trương Bá Chi

我要控制我自己, 不会让谁看见我哭泣

Em muốn kìm nén bản thân để không ai nhìn thấy giọt nước mắt của mình

装作漠不关心你 不愿想起你

Lừa dối rằng không quan tâm và nhớ đến anh

怪自己没有勇气

chỉ trách bản thân mình không đủ dũng khí.

心痛得无法呼吸

EM đã không thể thở được trong nỗi đau khổ

找不到你留下的痕迹

Tìm không thấy nỗi đau anh đã lưu lại

眼睁睁的看见你

Chỉ mở to mắt nhìn anh

却无能为力任你消失在世界的尽头

mà không  cách nào kgiữ anh lại trên thế gian này

找不到坚强的理由

Em không thể tìm không được một lý do để mạnh mẽ

再也感觉不到你的温柔

Cũng không thể cảm thấy sự dịu dàng của anh được nữa

告诉我星空在那头

Hãy nói với em bầu trời đầy sao đang ở đâu

那里是否有尽头

Liệu nơi đâu có thể tìm thấy chân trời

就向流星许个心愿

Chỉ biết trong làn mưa sao băng ước nguyện một điều

让你知道我爱你

rằng hãy để anh biết em yêu anh

Sawada-Kenji-Tokino-Sugi-Yuku-Mama-Ni

Kayokyoku là thể loại pop Nhật Bản và là nền tảng của nhạc J-pop hiện đại thời nay. Tạp chí Times Nhật Bản đã miêu tả Kayokyoku như nhạc pop Nhật Bản tiêu biểu hay nhạc pop thời kỳ Showa (Chiêu Hoàng). Kayokyoku là thể loại được gợi cảm hứng từ phong cách phương Tây và rất đa dạng về các hình thức. Tuy nhiên theo nghĩa hẹp hơn và trên thực tế thì thể loại này không gồm có Enka và J-pop.

Không giống các ca sỹ J-pop, người hát nhạc Kayokyoku thường không sử dụng phiên âm ngôn ngữ tiếng Anh mà chủ yếu dựa trên tiếng  Nhật truyền thống. Không giống các ca sỹ Enka, người hát Kayokyoku thường không sử dụng các lối trình diễn diễn tả cảm xúc trong khi hát.

Một số ca sỹ thể loại nhạc này gồm có Kyu Sakamoto, The Peanuts, Candies, Pink Lady, Seiko Matsuda (ca sỹ yêu thích của mình), the checkers và Onyanko Club.

Nhng năm 1920 – 1940: Ngun gc

Thuật nữ Kayokyoku có nguồn gốc chỉ các ca khúc kinh điển phương Tây ở Nhật Bản, nhưng đài NHK bắt đầu sử dụng thuật ngữ này nhưng dưới tên gọi khác là Ryukoka trong khoảng năm 1927 và kéo dài cho đến năm thứ 10 của thời kỳ Showa (1935- 1944). Tuy nhiên, nhiều ca khúc phổ biến giai đoạn này đã không còn nhớ đến bởi sự gắn liền với vết thương chiến tranh trong Thế chiến II trong lịch sử Nhật Bản.

Hiromi Ota với ca khúc còn mãi với thời gian Momen no Handerchief

T 1950 – 1960: Thi k Mood Kayo

Có nguồn gốc từ Ryukoka, Kayokyoku cũng nhằm chỉ một thể loại nhạc cổ đặc biệt của Ryukoka. Chẳng hạn như Kenji Yamamoto đã miêu tả rằng thể loại nhạc thịnh hành những năm 20 Showa (1945 – 1954) là Ryukoka và thể loại nhạc thịnh hành trong những năm 30 của thời kỳ Showa (1955 – 1964) là Kayokyoku.

Vào thời kỳ những năm 30 của thời đại Showa, ca sỹ Frank Nagai dưới sự ảnh hưởng âm nhạc Jazz đã Kayokyokutrình bày ca khúc mới gọi là Mood Kayo. Trong thời kỳ phát triển kinh tế thần kỳ của Nhật Bản sau thế chiến II, Mood kayo trở thành một thể loại mới thịnh hành tại Nhật Bản lúc bấy giờ. Thể loại Mood kayo chịu sự ảnh hưởng bởi nhạc  Latin và nhạc Jazz. Bên cạnh đó, thời kỳ này thể loại Enka hiện đại bắt đầu được định hình và nhạc Rock and Roll cũng bắt đầu có sức ảnh hưởng lớn tới các ca sỹ lúc đó.

Momoe Yamaguchi – ca sỹ, diễn viên thần tượng nổi tiếng của Nhật Bản từ năm 1972 – 1980. Cô nghỉ diễn lúc đang ở đỉnh cao sự nghiệp năm 21 tuổi sau khi kết hôn với bạn diễn Tomokazu Miura

Năm 1949, Hibari Misora 12 tuổi đã trình diễn lần đầu tiên bài hát Kappa Boogie Woogie. Những năm 50 bên cạnh Misora còn có Chiemi Eri và Izumi Yukimura tạo nên bộ ba cô gái nổi tiếng (Three Girls). Hachiro Kasuga, Michiya Mihashi và Hideo Murata được gọi là Three Crows. Đầu những năm 1960 thì Kyu Sakamoto và the Peanuts bắt đầu nổi tiếng, Shinichi Mori nổi tiếng năm 1966, Linda yamamoto (1966), Group Sounds(cuối những năm 60), Teruhiko Saigo, Yukio Hashi và Kazuo Funaki (còn được gọi là Gokanse – 1960), Keiko Fuji (1969).

Trong giai đoạn này, nhiều nhóm nhạc và ca sỹ hát  thể loại Kayokyoku bắt đầu có nhiều kinh nghiệm khi biểu diễn tại các căn cứ quân sự Mỹ tại Nhật Bản.

Thi k nhng năm 70 – 80: thi k thn tượng (“idol”)

Năm 70, Hiromi Go thuộc quản lý của hàng  Johnny & Associate), Hideki Saijo và Goro Noguchi dduwwocj gọi là New Gosanke). Saori Minami, Mari Amachi và Rumiko Koyanagi được gọi là Ba cô gái mới (New Three Girls). Akiko Wada, nổi tiếng từ Cafe Jazz cũng bắt đầu nổi tiếng. Momoe Yamaguchi, Junko Sakurada và Masako Mori được gọi là Hana no Chusan Torio. Yu Aku trở thành người viết lời bài hát nổi tiếng nhất thời kỳ này.

Những năm 80, nhiều thần tượng nữ  (Female idol) như Seiko Matsuda và Akina Nakamori trở nên nổi tiếng.

Kyu Sakamoto – ca sỹ và diễn viên nổi tiếng của Nhật Bản với ca khúc Sukiyaki (Tôi ngẩng đầu để đi) đứng đầu bảng Billboard Mỹ năm 1963

Thể loại nhạc Kayokyoku từ đó được xem như nền tảng của nhạc J-pop khác. Thời kỳ này, một phần thần tượng nghệ sỹ Nhật Bản độc lập với phong cách này và hát nhạc  Rock. Cuối những năm 80, ban nhạc nổi tiếng như  Onyanko đứng bên ranh giới giữa Kayokyoku và J-pop hiện đại. Mặc dù thể loại Kayokyuku sau thời kỳ Hikaru Genji và Dream Come True được gọi là J-pop nhưng nhiều người nhận định rằng J-Pop là một nhánh của Kayokyoku.

Cuối những năm 80, thể loại Kayokyoku còn lại (ngoại trừ âm nhạc thần tượng Nhật Bản) thì được xem là Enka. Sau khi Hibari Misora qua đời năm 1989, thể loại gọi là Kayokyoku gần như biến mất và nhiều nghệ sỹ kayokyoku được xem là các nghệ sỹ hát nhạc Enka mà không có bất kỳ sự thay đổi trong âm giọng. Tuy nhiên Shinichi Mori và Kiyoshi

Maekawa vẫn xem họ là các nghệ sỹ Kayokyoku chứ không phải là nghệ sỹ Enka. Maekawa cho rằng ví dụ của nghệ sỹ Enka thực sự phải là Saburo Kitajima, người sử dụng rất nhiều Kobushi (một kỹ năng) trong khi hát.

….

Một số ca khúc thuộc thể loại Kayokyoku mà mình yêu thích

 

Chiếc khăn tay (Momen no Handekerchief) – Hiromi Ota

Romance – Hiromi Iwasaki

Orange Blossoms Blues – Momoe Yamaguchi

Sukiyaki – Kyu Sakamoto

Sabara Koibito – Masaaki Sakai

Sensei – Mori Masako

Shourou nagashi – Masami Yoshida

Gửi tuổi thanh xuân mà chúng ta sẽ mất - Triệu Vy

“Giống như cố hương là nơi con người ôn lại thuở hàn vi, tuổi xuân là quãng thời gian để con người nhớ nhung, hoài niệm, khi bạn ôm nó vào lòng nó sẽ chẳng đáng một xu, chỉ khi bạn dốc hết nó, quay đầu nhìn lại, tất cả mới có ý nghĩa – những người đã từng yêu và làm tổn thương chúng ta, đều có ý nghĩa đối với sự tồn tại tuổi xuân chúng ta.”

Đấy là một câu nói mà mình rất thích trong truyện Anh có thích nước Mỹ không của Tân Di Ổ. Khi Triệu Vy chuyển thể thành phim điện ảnh với cái tên Gửi tuổi thanh xuân mà chúng ta sẽ mất (致我们终将逝去的青春) tự dưng mình cảm thấy có một điều gì đặc biệt. Đặc biệt thứ nhất là cái tên Triệu Vy gắn liền với tuổi thơ ấu của mình, bước vào cuộc đời mình như một biểu tượng của tuổi trẻ tài ba và đầy nghệ thuật trong bộ phim Hoàn Châu cách cách. Cho đến nay, chị Vy đã bước sang một bước tiến mới trong sự nghiệp đầy thành công. Đó là một tấm gương thật đáng ngưỡng mộ của thế hệ 7X-8X gần gũi với mình. Đặc biệt thứ hai, không hiểu sao mình hiểu và thích ý đồ, tư tưởng của bộ phim điện ảnh đầu tay do chị đạo diễn này về một quãng thời gian tuyệt đẹp đã qua. “Không mang cảm xúc của Quỳnh Dao” với Một thoáng mộng mơ mà cần “nội dung thực tế, nặng nề hơn về trải nghiệm của một lớp người”. Những bộ phim về tuổi trẻ, tuổi thanh xuân khiến thế hệ 7x, 8x luôn hoài niệm, đang trong từng ngày thấm thía bởi thời gian có chờ đợi một ai bao giờ. Nhưng trên hết thảy liệu những đam mê của tuổi trẻ liệu bây giờ có thể theo đuổi được nữa hay không?

Ca khúc: Gửi tuổi thanh xuân

Cách đây 12 năm, Vương Phi đã từng hát cho ca khúc chủ đề trong bộ phim Câu chuyện ngày xưa (Awakening story) là Bức thư tình viết cho chính mình, nay là ca khúc Gửi tuổi thanh xuân vẫn mang âm hưởng đầy day dứt, chậm buồn như vậy.