Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!
adidas nmd runner pk yellow camo release date adidas nmd yellow camo the adidas nmd r1 primeknit yellow drops this weekend adidas nmd runner pk yellow camo adidas nmd triple white adidas nmd white adidas nmd runner triple white adidas nmd r1 triple white release details adidas nmd runner adidas nmd adidas nmd runner pk camo pack release date adidas nmd r1 camo pack us release date adidas nmd japan boost triple black triple white adidas nmd triple black coming soon adidas nmd r1 triple black 2017 adidas nmd r1 japan black boost adidas releasing three nmd r1 primeknit colorways tomorrow adidas nmd r1 primeknit og adidas nmd runner pk adidas nmd runner primeknit red camo

Đọc vị trẻ qua nét vẽ (P1)

Bằng sự vận động tay chân, chúng ta có thể thay đổi thế giới bên ngoài và nhận thức sự thay đổi đó bằng tai, mắt và da. Đối với trẻ em, quá trình suy nghĩ sáng tạo, vẽ một cái gì đó rồi chơi say mê với nó là niềm vui tuyệt với không gì sánh bằng. Đó là một phần gắn liền với bản chất con người, một sinh vật có tính văn hoá.

Tác giả Akiyoshi Torii trong cuốn Đọc vị trẻ qua nét vẽ (thực hành) nhấn mạnh rằng tranh của trẻ em và tranh người lớn là khác nhau. Người lớn có thể chiêm ngưỡng những bức tranh hoạ sĩ hay coi vẽ tranh là sở thích nhưng trẻ thì khác, việc người lớn xem và đánh giá bức tranh của trẻ theo quan điêm cách nhìn như tranh do người lớn vẽ là hoàn toàn không nên.

Lịch sử nhân loại đã đạt được bước tiến vĩ đại khi chuyển từ người nguyên thuỷ sang người văn minh. Cũng như vây, chỉ cần một khoảng thời gian rất ngắn, khoảng 3-4 năm kể từ lúc sinh ra, trẻ em có sự phát triển đáng kinh ngạc. Dấu vết đó có thể nhìn thấy qua bức vẽ của trẻ. Giống như loài khỉ, trẻ bắt đầu với những nét vẽ nguệch ngoạc như đường thằng, hình tròn, sau đó trẻ có thể vẽ bức tranh có ý nghĩa về mặt nội dung. Dần dẫn mở rộng vốn từ vựng thì trẻ có thể vẽ bằng sự tưởng tượng. Do đó, người lớn cần có phương pháp phù hợp để trẻ vẽ tranh đúng tuổi, không nên dạy trẻ vẽ theo hình mẫu, đừng quá chú ý đến màu sắc hình dạng trong tranh trẻ để suy đoán tính cách, hãy để trẻ được lấm bẩn. Vẽ tranh là dùng bút chì hoặc một dụng cụ nào đó để làm bẩn giấy vẽ màu trắng, làm bẩn tóc, quần áo, mặt mũi. Những bà mẹ có thói quen sạch sẽ, trong lúc nuôi dạy trẻ nếu trẻ nghịch ngơm, lấm bẩn thì cũng đừng cảm thấy bế tắc mà hãy nhắm mắt làm ngơ.

Hãy dạy trẻ chơi với nước và cát. Nước và cát là đồ chơi quan trọng nhất với giai đoạn ấu thơ và hãy tạo ra những kỷ niệm vui cho bé.

Giai đoạn 1 tuổi:

Đối với trẻ 1 tuổi, vẽ tranh là dấu vết của sự cử động bàn tay, nó không phải là hoạt động tinh thần mà là kết quả sơ khai của đôi tay. TRẻ cố gắng xoay, đánh, đẩy, thả uốn cong các đồ chơi tiếp xúc, xu hướng ấn, chọ trên giấy

Tầm 1 tuổi rưỡi, do chuyển động qua lại của bàn tay, nét vẽ của trẻ giai đoạn này rất nguệch ngoạc. Với trục là khuyủ tay, bàn tay di chuyển sang trái, phải thành hình cầu vồng hoặc bán nguyệt.

Sau 1 tuổi rưỡi, từ vòng tròn lớn nguệch ngoạc, trẻ vẽ những vòng tròn nhỏ, vòng tròn đã khép lại, cử động bàn tay đã có thay đổi.

Trong giai đoạn này cần chú ý hãy đưa cho trẻ bất kỳ màu sắc nào, hãy cho trẻ màu nào trẻ thích, bút chì đậm, mặt sau tờ lịch để cho trẻ nghịch. Hãy để trẻ tự do sáng tạo những nét vẽ nguệch ngoạc của mình, đừng dạy trẻ theo hình mẫu, dạy chữ.

Giai đoạn 2 tuổi

Giai đoạn này cử động của tay có sự dõi theo của mắt, trẻ có thể dùng ngôn từ đơn giản để vẽ tranh, trẻ có thể cầm nhón được. Lúc này trẻ có thể vừa chú ý bằng mắt, vừa vẽ đường thẳng bằng bút chì màu, vẽ vòng tròn khép lại. Khi trẻ khoảng 2 tuổi 2 tháng đến 2 tuổi 4 tháng trẻ vẽ duy nhất một loại nét vẽ, một đường khởi đầu và kết thúc. Hoặc vẽ ngược lại về nơ bát đầu nét vẽ. Việc đóng vòng tròn là hoạt động không chỉ của tay mà còn của mắt.

Trẻ 2,5 tuổi có thể bắt đầu gắn ý nghĩa vào tranh, manh nha xuất hiện trẻ muốn làm gì. Trẻ càng giàu trí tưởng tượng thì càng có khả năng gán nhiều ý nghĩa khác nhau vào một đường tròn duy nhất. Tuy nhiên giai đoạn này trẻ vẫn chưa thể vẽ những hình như khuôn mặt, không thể vẽ giống những vật mà trẻ được cho xem. Do đó đừng bắt trẻ phải vẽ theo hình mẫu.

Giai đoạn 3 tuổi:

Trẻ vẽ và gắn ý nghĩa cho tranh ngay từ khi bắt đầu vẽ và có sự thay đổi trong tranh vẽ con người. Người lớn vẫn chưa nên dạy trẻ những kiểu hình mẫu như búp bê, xe hơi, khuôn mặt. Hãy hỏi và lắng nghe nội dung các bức vẽ tranh với rất nhiều vòng tròn và đường kẻ của trẻ.

Giai đoạn này tay trẻ cử động theo những gì mình định vẽ nhưng chất lượng các ý nghĩ gắn cho sẽ có sự thay đổi. Ví dụ khi 2 tuổi trẻ nói “Đó là bánh Dango” và người lớn phủ nhận “không phải bánh Dango, có lẽ là bánh bao” có thể trẻ sẽ phản ứng nói lại là “nói dối, không đúng”. Tuy nhiên đến 3 tuổi nếu ngay tự đầu trẻ muốn vẽ bánh Dango nhưng bị mẹ nói là bánh mì thì trẻ sẽ cảm thấy chán nản.

Sau 3 tuổi rưỡi, trẻ trò chuyện bằng rất nhiều kiểu vẽ hình tròn. Trẻ ở lứa tuổi này thường thích chơi đóng vai như bác sỹ, siêu nhân, bà nội trợ. Lúc này trẻ sẽ tràn đầy tự tin “mình có thể làm được” và đây là giai đoạn phạm trù đối lập như lớn nhỏ, bản thân và ngừoi khác cũng sẽ thay đổi. Trẻ sẽ ám chỉ vòng tròn này là bố, vòng này là mẹ, vòng này là ngôi nhà, to nhỏ khác nhau. Do đó, đây là mầm mống việc sử dụng tranh như một phương thức biểu hiện mà những loại động vật không thể bắt chước được. Những bức tranh ở độ tuổi này mang tính tượng trưng, gọi là “chủ nghĩa tượng trưng”. Bố mẹ đừng chỉ ra lỗi sai một cách gay gắt hoặc bắt trẻ ghi nhớ chẳng hạn không vẽ tai, tay chân…Hãy toàn tâm lắng nghe nội dung bức vẽ của trẻ và hài lòng với tiến bộ trẻ đạt được.

Giai đoạn 4 tuổi

Cuối cùng trẻ có thể vẽ được hình dạng, trẻ bắt đầu vẽ bằng sự tưởng tượng. Các bộ phận vẽ người bắt đầu xuất hiện và trẻ chỉ vẽ những bức tranh sắp xếp đồ vật một cách vô trật tự, kiểu liệt kê. Tuy nhiên sự thay đổi trong việc vẽ bộ phận con người từ phần đầu sau đó đến chân, rồi cả hai chân thể hiện quá trình phát triển khả năng nhận thức của trẻ. Trong giai đoạn này ép trẻ vẽ thứ này thứ khác sẽ làm mất niềm vui được tìm hiểu và nhận thức cảu trẻ, gây tác động xấu đến nhận thức các sự vật.

Khi 4 tuổi, trẻ có thể vẽ theo chủ đề được gợi ý như “con muốn vẽ bố không?” hay “Con định vẽ mẹ à”, dù vật không ở trước mắt nhưng trẻ có thể vẽ bằng những hình dung trong đầu. Trẻ có ấn tượng mạnh mẽ với chi tiết gì thì sẽ vẽ chi tiết đó to lên.

Sau 4,5 tuổi những bức tranh rời rạc giống như liệt kê hình vẽ. Các bức vẽ lặp đi lặp lại hoặc đơn giản kiểu liệt kê. Bố mẹ hãy thử lắng nghe một cách cẩn thận câu chuyện của trẻ có thể sẽ kết nối được suy nghĩ trẻ.

Giai đoạn 5 tuổi

Thay vì vẽ theo những gì đã thấy, đã trải nghiệm, trẻ chỉ vẽ những gì mình quan tâm trong giai đoạn này. Tranh vẽ bắt đầu xuất hiện đường cơ sở gắn trật tự cho mọi sự vật, hiện tượng. Trẻ có thể vẽ tranh bằng cách tưởng tượng các câu chuyện đã được nghe. Bố mẹ hãy hỏi về các mối quan hệ trong tranh, đừng nói với trẻ “hình vẽ này trông buồn cười thế”.

Giai đoạn này trẻ có thể nắm bắt được những đặc trưng và hình dạng của vật. Ở 4 tuổi trẻ có thể phân biệt rõ tính câhts hoặc hình dạng của sự vật, hiện tượng. Tre có thể hiểu đó là con chó, chim bồ câu những không nhận thức được mối quan hệ giữa những gì mình muốn vẽ, biểu hiện của trẻ chỉ vẽ những thứ mình ấn tượng. HÌnh ảnh người mặc quần áo, tranh phục chưa thuộc ấn tượng của trẻ. Lên 5 tuổi trẻ hiêu rõ hơn bản chất vốn có của sự vật, tuy chưa thể vẽ chính xác mối quan hệ sự vật hiện tượng nên vẽ tuỳ hứng. Có thể nói đặc trưng nổi bật trong tranh vẽ trẻ từ 4-8 tuổi là vẽ theo những thứ mình thích, không theo những gì mình thấy. Tác giả Akiiyoshi Torii goi đó là “chủ nghĩa hiện thực có tính trí tuệ”.

Sau 5 tuổi rưỡi đến gần 6 tuổi, trẻ quan tâm đến mối quan hệ các sự vật hơn, tranh vẽ bắt đầu có đường cơ sở, tính 2 chiều nên dù đó là nhà hay biển thì chúng ta có thể nhìn thấy được. Đây gọi là phương pháp vẽ xuyên thấu. Do đó từ 2,5 đến 5 tuổi thì tốt nhất chúng ta nên hỏi “Đang làm gì, ai thế, đây là ở đâu” ngoài ra bố mẹ nên tạo điều kiện để đời sống trẻ phong phú hơn. Giai đoạn này trẻ cũng thích tô màu, do đó hãy cho trẻ bút chì đen và bộ bút chì màu.

Giai đoạn 6 tuổi

Trẻ sử dụng đường cơ sở để phân rõ giới hạn sự vật, tách moi vật theo trật tự không gian và bé có thể hoàn thành bức vẽ mô phỏng mặc dù bé chưa nhìn thấy bao giờ. Năng lực trừu tượng hoá, mô phỏng hoá sự vật, sự việc như thế này cũng là nền tảng cho việc viết văn sau này của trẻ. Tuyệt đối đừng bắt trẻ vẽ theo những gì mẹ nói.

Giai đoạn 7 – 8 tuổi

Đường cơ sở sẽ thay đổi, là đường ngang hoặc đường chân trời. Hình ảnh con người được vẽ theo sự phân chia 3 góc độ: phía trước, bên cạnh và phía sau. Giai đoạn này bức vẽ của trẻ trở nên cóys nghĩa khi có người xem nên bố mẹ hãy để ý đến nỗi lòng của trẻ và cẩn thận hơn khi xem tranh.

Giai đoạn này trẻ có thể vẽ cử động của người theo hướng từ bên cạnh.

Giai đoạn 9 tuổi

Trẻ có thể vẽ được những bức tranh như những gì mình đã thấy. Niềm say mê của trẻ sẽ trở thành sức mạnh to lớn để trẻ phát triển khả năng vẽ phác hoạ. Khi đó người lớn không cần làm những việc vô ích như ra tay can thiệp hoặc nói xen vào. Từ 9 tuổi thì bức tranh của trẻ đã là bức tranh của người lớn bởi sự thay đổi rõ trong cách vẽ. Từ 4-8 tuổi tranh vẽ ở giai đoạn “chủ nghĩa hiện thực trí tuệ” vẽ như những gì mình biết thì từ tuổi tranh của trẻ sẽ có khuynh hướng thay đổi giống như người lớn goi là “Chủ nghĩa hiện thực thị giác” như nhà nghiên cứu người Pháp Georges Henri Luquet đã nói.

Để nuôi dưỡng con người, đặc biệt là trẻ em những hoạt động có tính chất “gặp gỡ” tiếp xúc đầu tiên như vẽ tranh là điều cần thiết. Nhờ ngôn ngữ tượng hình cúa những hoạt động tạo hình làm ra một vật gì đó hoặc vẽ tranh mà năng lực tưởng tượng, phán đoán, suy nghĩ của trẻ được rèn luyện, góp phần hoàn thiện con người thông minh.

Tóm tắt nội dung Đọc vị trẻ qua nét vẽ (Lý thuyết và thực hành) của tác giả Akiyoshi Torii, 2016 dịch giả Hồ Phương, NXB Lao động, ThaiHa books

Đọc vị trẻ qua nét vẽ của tác giả Akiyoshi Torii là cuốn sách hiếm hoi viết về vấn đề giáo dục nghệ thuật vẽ tranh cho trẻ em được dịch sang Tiếng Việt. Nếu bất kỳ bố mẹ nào đọc qua cuốn sách này thì chắc hẳn sẽ có cái nhìn thấu hiểu và tôn trọng sự phát triển của bé qua những bức tranh bé vẽ và cũng sẽ thay đổi suy nghĩ và cách tiếp cận về việc cho bé học vẽ tranh theo đúng độ tuổi.

Trong cuộc đời của một con người, giai đoạn mẫu giáo hay giai đoạn thiếu niên chính là thời kỳ mà khả năng sáng tạo phát triển mạnh mẽ nhất. Tác giả gọi đó là thời kỳ thích ứng với nghệ thuật. Trẻ con mỗi ngày đều sống trong vui vẻ, đầy tính sáng tạo và tình cảm nên hoàn toàn thoải mái, tự do trong việc thực hiện hoạt động nghệ thuật. Chính vì vậy, nếu chẳng may do cách giáo dục mà những em ở lứa tuổi mẫu giáo không thể vẽ tranh thì khả năng nghệ thuật của các em không thể khai hoa nở nhụy ngay trong giai đoạn quý giá này. Cuốn sách cũng đã làm rõ các vấn đề phụ huynh thường mắc phải liên quan đến vấn đề dạy nghệ thuật cho bé và phân tích đặc trưng trong tranh vẽ của trẻ ở độ tuổi ấu thơ (từ 1 tuổi đến 9 tuổi).

Có những đặc điểm khác nhau giữa tranh người lớn và tranh trẻ con và cách tiếp cận để giúp trẻ vẽ tranh được tác giả mô tả như sau:

  1. Tranh của lứa tuổi nhi đồng thuộc kiểu “tranh phải hỏi thì mới hiểu được ý nghĩa“. Nhà tâm lý Piaget đã từng nói đặc trưng trong cách suy nghĩ của trẻ ở thời kỳ mẫu giáo chính là tính duy kỷ. Khi vẽ tranh, trẻ không hề quan tâm người xem muốn gì, suy nghĩ gì, chỉ đơn giản là thoả mãn bản thân. Giai đoạn từ 1 đến 3 tuổi, việc trẻ vẽ tranh sẽ kéo theo sự hoạt động của tai và mắt, do đó chỉ bao gồm nét vẽ nguệch ngoạc, không hiểu trẻ vẽ gì. Từ 3 tuổi rưỡi đến 4 tuổi, trẻ có thể vận dụng đa dạng ngôn từ, đồng thời biết cách thể hiện được hình dáng của sự vật hiện tượng. Tuy nhiên khác với người lớn, trẻ giai đoạn này sẽ không vẽ lại đúng như những gì mình thấy mà vẽ theo cách hiểu của mình một cách tượng trưng. Chỉ khi trẻ 9 đến 10 tuổi thì trẻ mới ó nhận thức giống như người lớn về không gian Euclide. Do đó tranh của trẻ độ tuổi này là để hỏi hơn là ngắm.
  2. Vẽ tranh đối với trẻ không đơn giản chỉ là sở thích: đối với người lớn thì vẽ thuộc phạm trù sở thích tuy nhiên đối với trẻ con thì vẽ tranh không chỉ đơn giản là sở thích mà đó là một nội dung học tập cần phải có trong quá trình phát triển.
  3. Vẽ tranh là một hình thức lao động cần thiết trong quá trình phát triển của trẻ em.
  4. Trẻ mẫu giáo thể hiện qua tranh vẽ chứ chưa biết thể hiện bằng chữ viết. Người lớn có nhiều cách để thể hiện suy nghĩ và cảm xúc của bản thân nhưng đối với trẻ ở lứa tuổi mẫu giáo tranh vẽ là cách thể hiện duy nhất để ghi lại tình cảm và suy nghĩ bên trong của một đứa trẻ
  5. Tính cách của trẻ được phản ánh qua tranh vẽ: Trẻ mẫu giáo thường say mê chơi trò vẽ tranh hàng ngày, sự miệt mài đó giống như một nghệ sỹ thực thụ vậy. Tuy nhiên tranh của người lớn chứa đựng trách nhiệm phải đáp ứng nhu cầu xã hội, không đáp ứng được sẽ không thế bán được. Ngược lại tranh của trẻ em luôn giữ được nét trong sáng thuần tuý cái gọi là “nghệ thuật chơi với cái đẹp” đơn giản là chúng vẽ tranh từ niềm vui, duy trì sự tự do của bản thân, giải phóng mình khỏi những tính toán. Do đó việc bóp méo tranh của trẻ em sẽ gây ảnh hưởng to lớn, thậm chí là bóp méo sự phát triển về mặt tính cách của chúng.
  6. Không nên đánh giá tranh của trẻ vẽ xấu hay đẹp, giống hay là không giống. Người lớn càng không nên cố gắng phân tích nét vẽ, màu sắc tầm tuổi này của bé để đánh giá tính cách của một đứa trẻ. Điều đó trở nên vô nghĩa bởi vì các bức tranh nguệch ngoạc của trẻ cũng giống như tâm trạng lúc khóc lúc cười mà trẻ muốn thể hiện. Vẽ tranh cho phép trẻ thoả mãn được việc thể hiện cảm xúc niềm vui được biểu hiện của trẻ.
  7. Bố mẹ cần hiểu rằng mỗi đứa trẻ đều có thể vẽ bởi vẽ là một khả năng tự nhiên của trẻ cần được thể hiện hay khám phá trong quá trình phát triển. Khả năng vẽ của trẻ sẽ phát triển tương ứng với từng độ tuổi do đó điều người lớn cần làm là tạo ra một môi trường cho trẻ có khả năng khám phá, biểu hiện nó một cách tự nhiên, thích thú nhất, không làm phiền hay bắt trẻ phải theo cách vẽ của người lớn
  8. Tuổi thích hợp nhất để vẽ tranh màu là sau 6 tuổi bởi vì lúc đó trẻ đã có khái niệm về hình không gian. Trước đó đừng dạy trẻ vẽ hình mẫu, các phương pháp vẽ, kỹ thuật vẽ bởi đứa trẻ sẽ không thể vẽ được bức tranh thể hiện đúng với sự phát triển về tâm lý và vận động của chúng.
Tranh của người lớn – những bức tranh mẫu mà người lớn muốn dạy cho trẻ

Ngày nay, do phải chạy đua theo một nền giáo dục ăn xổi, ở thì nên phần lớn các bà mẹ đều vô tình mắc phải những lối mòn tư duy khi dạy con vẽ tranh, không ít người mang suy nghĩ sai lầm rằng giáo dục nghệ thuật là dạy cho trẻ em cách vẽ tranh người lớn. Các bố mẹ thường có tâm lý muốn con mình có thể nhanh chóng vẽ được những bức tranh hoa lá, chim cá, ô tô để không tự ti, xấu hổ trước “con nhà người ta”, đặt kỳ vọng quá cao về năng lực vẽ tranh của trẻ. Để đạt được mục đích đó, người lớn bắt đầu dạy, hay đúng hơn là ngồi nhét cho trẻ những kỹ thuật vẽ tranh và hoàn toàn quên đi các bổ trợ khác như năng lực vận động, khả năng ngôn ngữ, cảm xúc hay tính xã hội. Lối mòn trong tư duy giáo dục này còn lan rộng sang quá trình giáo dục các năng lực khác như tiếng Anh, toán học. Thực tế không ít bà mẹ bỏ tiền mua sách vở, dụng cụ học tập về ép con học ngay ừ thủa lên 3. Điều này chẳng mang lại lợi ích gì ngoài việc tạo cho đứa trẻ những rối loạn thần kinh chức năng, cô đơn lạc lõng ngay trong chính gia đình mình. Do đó, bố mẹ cần nắm rõ các giai đoạn phát triển, thay đổi quan điểm giáo dục của mình để nâng cao kỹ năng một cách đồng đều và tương trợ nhau.

Xem phần ghi chú Đọc vị trẻ qua nét vẽ (P2) về các giai đoạn phát triển vẽ tranh của trẻ

Dấu ấn về vẻ đẹp phụ nữ của Hòn ngọc viễn Đông một thời cho đến bây giờ vẫn khiến cho những người yêu thích thời trang thấy xao xuyến. Những thập kỷ 50-70 của thế kỷ 20 thể hiện rõ nét dấu mốc thời trang Việt Nam bắt nhịp được cùng lịch sử thời trang thế giới. Điều này cũng một phần do hoàn cảnh lịch sử thời bấy giờ mang lại. Trong suốt thời kỳ Pháp thuộc, Sài Gòn được xây dựng trở thành trung tâm quan trọng về hành chính lẫn kinh tế, văn hóa, giáo dục của Liên bang Đông Dương, được thực dân Pháp mệnh danh là Hòn Ngọc Viễn Đông (“la perle de l’Extrême-Orient”) hoặc một Paris nhỏ ở Viễn Đông (“le petit Paris de l’Extrême-Orient”) trong số các thuộc địa của Pháp. Sau Hiệp định Geneva năm 1954, Sài Gòn là thủ đô nước Việt Nam Cộng hoà của chính quyền Ngô Đình Diệm với sự viện trợ của Hoa Kỳ.

Phong cách về lối sống, thời trang những thập niên 50 đến trước năm 1975 có lẽ cũng là một trong những điều mà con người thời ấy hoài niệm mãi bởi sau năm 1975 khi mà dân ra đường mặc quần ống loe hoặc quần Palazzo, phong cách Disco bị công an cắt roẹt hay nam có mái tóc dài xoã hơi hướng Hippie bị xoẹt ngay tại chỗ (Mình nghe kể các cụ kể thế).

Trước 1945, thời vua Bảo Đại thì chiếc áo Nhật Bình của các hoàng hậu, công chúa triều Nguyễn mặc có lẽ là đẹp nhất. Thời trang bắt đầu có sự thay đổi nhanh chóng do ảnh hưởng của Pháp trước 1954 và sau đó là Mỹ đến năm 1975. Áo dài được cải tiến từ áo ngũ thân thành Áo dài phong cách Le Mur của hoạ sỹ Nguyễn Cát Tường với thiết kế phá cách, cảm hứng từ trang phục phương Tây như ôm sát thân, đẩy cầu vai, vạt dài chạm đất tăng sự mềm mại và quyến rũ hơn. Sau này áo dài này trở nên phổ biến và có nhiều thay đổi theo thời gian như áo dài phong cách bà Nhu năm 1968 (cổ thuyền) trông linh hoạt hơn và thường đeo găng tay trong thời gian Ngô Đình Diệm còn tại vị.

Những năm 1960, nhà may Trần Kim và Dung đã cải tiến cách may áo dài tay raglan (tay áo bà ba) để tăng sự thuận tiện khi cử động. Kiểu tay này vẫn phổ biến đến bây giờ. Nhìn ảnh tư liệu thời bây giờ, không hiểu thiết kế áo dài có ảnh hưởng bởi phong cách New Look mà Dior đưa ra năm 1947 hay không (cái này là tự huyễn tí). Với eo thắt vào tạo cảm giác như mặc corset, vai hơi xuôi dốc, bó sát, váy dài tôn lên eo bé, hông nổi, ngực nở. Áo dài Sài Gòn những năm này diện cùng với áo bra nhọn (Bullet bra là mốt những năm 1950s của thế giới sau những năm 90s được Madonna lăng xê laị nha). Thế mới thấy Áo dài thời đó cũng rất là hợp mốt và xẹc xi )

Ngoài áo dài, Sài Gòn thời đó có thể thấy rõ âm hưởng rõ rệt của thời đại mang tên “Swing sixties” của phương Tây. Nhắc đến những năm 60, người ta nhớ đến nhớ đến sự trỗi dây của văn hoá thanh thiếu niên, phá vỡ những tư tưởng truyền thống trong thời trang. Người trẻ tuổi cuối cùng cũng có quyền nói lên tiếng nói của mình (do thế hệ bố mẹ của họ là những người chiến đấu trong chiến tranh thế giới lần thứ 2 là những người khổ hạnh, trải qua thời kỳ ảm đạm nhất nên muốn con cái mình tận hưởng cuộc sống mới). Phong trào giải phóng phụ nữ thời này cũng lên cao, đòi sự bình đẳng trong làm việc và giáo dục, thuốc tránh thai ra đời lần đầu tiên cũng mang lại cuộc cách mạng cho người phụ nữ khi có thể giúp họ kiểm soát sinh nở, tạo cơ hội cho làm việc, tự do.

Phong cách những thập niên này nổi bật bởi sư trẻ trung, vui tươi, tràn đầy màu sắc như chiếc váy suông ngắn trên gối có tay hoặc không tay, váy baby doll, áo len dệt kim có các đường gân hay mini-skirts với hoạ tiết to bản, hoặc hình học đơn giản và màu sắc rực rỡ (so với thời kỳ khổ hạnh, truyền thống giai đoạn hậu chiến II những năm 40). Đặc biệt thiết kế mini skirt của của Nhà thiết kế Mary Quant năm 1964 đã thay đổi thời trang mãi mãi sau này. Chắc Phụ nữ Sài Gòn thời đó cũng ưa thích kiểu tóc phồng đánh rối, hoặc tóc pin-up, đeo băng đô bản rộng của Brigitte Bardot, trẻ trung thơ ngây của Twiggy hay phong cách Biba do Barbara Hulanicki khởi xướng (nổi tiếng kiểu makeup tối, váy ngắn màu tối, phụ kiện phối cùng).

Phong cách trang điểm tiêu biểu thời đó theo Mods là nhấn phần mắt thật là đậm, đánh toàn bộ bầu mắt to và ấn tượng, kẻ mắt tối vẽ cả mí trên mí dưới, Mascara dày như lông mi giả, son màu nude hoặc nhẹ nhàng tạo nên kịch tính, thái quá (trái ngược với phong cách Hippie). Nếu lịch lãm như chính khách kiểu phong cách chỉnh chu, đơn giản, phụ kiện như túi mũ phù hợp của Jackie Kenedy có bà Tuyết Mai – vợ Nguyễn Cao Kỳ, các celebs thời đó như Thẩm Thuý Hằng, Kiều Chinh, Thanh Nga… Nhìn vào kiểu mốt họ thì biết vì sao họ nức danh thời đó. Nói chung đẹp là có tiền, có tiền lại là đẹp 

Một trong những khía cạnh mang tính định hướng lớn trong thời trang là âm nhạc như Rock n Roll, Jazz, Soul. Sự ra đời của các ban nhạc như The Beatles đã đem lại ảnh hưởng về thời trang lớn tới công chúng, sử dụng phong cách thời trang để tạo thành một hội anh em, làm việc với các nhà thiết kế thời trang để tạo ra hình ảnh mới mẻ. Nhạc Rock gây ảo giác (Psychedelic music).

Thời giờ vẫn nhiều người hoài niệm về phong cách và âm nhạc trẻ Sài Gòn thời đó. Do đài phát thanh thường xuyên phát các ca khúc thịnh hành như Elvis Presley, Dalida, the Beatles, the Rolling Stones, Pinkloyd, Aerosmith,… Sài Gòn thời đó cũng thành lập nhiều ban nhạc với phong cách và cái tên tương tự. (nhiều không muốn kể). Thời này có lẽ đã để lại rất nhiều bài hát nhạc Tây lời Việt mà thế hệ 7x, 8x hay nghe nhất như Besame Mucho, love story, yesterday… Ảnh hưởng của Elvis Presley những năm 1950s đến những ban nhạc mang phong cách Rockabilly, tóc đuôi vịt, quần cạp cao, kẻ mắt đậm, hay các phong cách Mods (nhóm người trẻ theo chủ nghiã tân thời) với kiểu đầu bob đặc trưng, thời trang chỉn chu (như The Beatles ngoài âm nhạc còn phải mặc thời trang lên diễn). Bên cạnh Rockabilly, Mods còn có phong cách HIppie với phong cách rộng rãi, cotton, chuộng thủ công, đan dệt thêu móc, tóc dài, nhuộm tie-dye, khăn choàng Indie, tua rua, đủ loại hạt. Phong cách Hippie, Boho đến bây giờ vẫn còn một số người ưa thích. Phong cách này có thể bắt gặp ở giới trẻ Sài Gòn cuối những năm 60 đầu 70. Những con người giới trẻ theo phong cách phổ biến của phương Tây, họ ưa sự tự do, phóng khoáng, nổi loạn, hợp thời. Như phong cách Hippie ưa hoà bình, free love, dùng chất gây ảo giác (Psychedelia),…cũng một thời gây tiếng vang lớn. (Ở Việt Nam các cụ hay gọi là bụi ???).

Một kiểu phong cách cuối những năm 70 như phi giới tính mà Sài Gòn thời đó vẫn thường thấy như dị (mà đẹp) như David Bowie, nữ tính cả nam lẫn nữ như ABBA.. Mà đến thời ABBA hay DIsco thì câu chuyện sau ngày 30 tháng 4 năm 1975 rồi.

Dịch “鼓励孩子的哲学兴趣” của tác giả Chu Quốc Bình, tuyển tập tản văn “善良。丰富。高贵”, 2010.

Ở một góc độ nào đó, trẻ con đều là những nhà triết học từ khi mới sinh ra. Tất nhiên những đứa trẻ không biết khái niệm thế nào là triết học nhưng bộ óc trẻ thơ lúc nào cũng sôi nổi đặt ra các câu hỏi về thế giới xung quanh chính là bản chất chân chính của triết học. Tôi tin rằng trên mặt bằng chung, trẻ con có hứng thú với các vấn đề triết học hơn nhiều so với người lớn. Điều này một phần do từ thủa ấu nhi cho đến khi thiếu niên chính là giai đoạn bắt đầu xuất hiện nhận thức lý tính và dần dần phát triển đến thời kỳ trưởng thành, giai đoạn này trẻ luôn luôn có sự tò mò tối đa, đòi hỏi học tập những cái mới cao nhất. Mặt khác, trong đôi mắt trẻ thế giới hiện ra hoàn toàn mới mẻ, trong mỗi giai đoạn này, bản thân sự phát triển cũng chính là không ngừng tìm thấy những điều mới mẻ trong cuộc sống, nhìn nhận cuộc sống ở các góc độ mới, khiến cho đứa trẻ càng bối rối và thích thú, càng khiến chúng lúng túng và suy nghĩ. Gốc của triết học chính là sự nghiên cứu sâu xa về bản chất của thế giới và cuộc sống, giai đoạn trẻ thơ hay niên thiếu chính là thời kỳ xuất hiện các cơ hội nghiên cứu đẹp nhất này.

Trẻ con là những nhà triết học táo bạo nhất. Chúng bước vào thế giới chất phác nhất, không nhuộm bất kỳ một giáo lý, đấng tuyệt đối hay tín ngưỡng nào. Điều đó giải thích tại sao chúng luôn đặt ra những câu hỏi ngây thơ đến mức phi lý mà cũng phức tạp đến mức đau đầu” ~ Yevgeny Zamyatin

Thế nhưng, đại đa số mỗi người đều lớn lên theo tuổi tác và dựa vào kinh nghiệm, ai cũng từng có những niềm vui triết học tự sinh này nhưng đã mơ hồ mất dần đi. Tuổi tác đã khiến cho những tiểu triết gia biến thành một người tầm thường. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này do môi trường những người sống xung quanh đứa trẻ và người nhà hay thầy cô cũng cần phải có trách nhiệm. Theo ý kiến của tôi, đối với các vấn đề mang tính triết học mà đứa trẻ nêu ra, người lớn thường có ba cách xử lý như sau: một là thờ ơ không để tâm, cho rằng các câu hỏi của trẻ không cần thiết phải lý giải, hai là giáo huấn một cách thô bạo rằng trẻ không cần suy nghĩ vớ vẩn, ba là qua loa có lệ bằng những câu trả lời đơn giản cho xong. Trong con mắt của người lớn, việc suy nghĩ lý giải về thế giới và con người rất mơ hồ, cảm thấy vô ích bởi chỉ có bài vở, thi cử, công việc tốt trong tương lai mới là điều chính yếu của cuộc sống. Trong môi trường chạy theo những cái lợi trước mắt, niềm vui triết học của những đứa trẻ không những không được khích lệ mà còn nhanh chóng bị dập tắt đi.

Triết học rốt cuộc hữu dụng hay vô ích?Vấn đề then chốt trả lời câu hỏi trên chính là xem xét ích lợi của triết học từ góc độ nào. Nếu như bạn muốn đánh giá trên kết quả thi cử giỏi, tìm được công việc tốt, kiếm được nhiều tiền thì triết học không mang lại những lợi ích như vậy. Tuy nhiên nếu bạn hy vọng đứa trẻ của mình thành một con người chân chính ưu tú thì triết học chính là hữu dụng nhất. Tất cả những nhân vật ưu tú của lịch sử nhân loại không kể trong bất cứ lĩnh vực nào đều phải là con người có những tư tưởng lớn lao và cách lý giải độc đáo của bản thân về nhân sinh và thế giới. Những người chỉ có trí khôn vặt mà không có một trí tuệ lớn thì tự cổ chí kim chưa thấy một người nào làm nên đại sự.

Giáo dục bắt đầu từ thời điểm chúng ta nhìn nhận những đứa trẻ là những cá thể có năng lực và thông minh từ khi mới sinh ra. Chỉ lúc ta nhận ra điều đó chúng ta mới có thể hoà nhập trong thế giới của chúng. ~ Vincent Gowmon

Do vây, nếu như bạn thực sự yêu những đứa trẻ, quan tâm đến tương lai của chúng thì xin hãy để tầm nhìn của bản thân xa hơn một chút. Không những không được làm tổn thương niềm hứng thú triết học tự nhiên của mỗi đứa trẻ mà còn phải bảo vệ và khích lệ phát triển nó. Phương pháp khích lệ tốt nhất đó chính là cùng với đứa trẻ thảo luận các vấn đề trẻ quan tâm. Về bản chất, bất kỳ vấn đề triết học chân chính nào đều không có một đáp án mang tính tiêu chuẩn. Điều đáng trân trọng nhất chính là quá trình bản thân phát hiện ra các vấn đề và nghiên cứu sâu về chúng, nó giúp cho chúng ta luôn duy trì một thái độ sôi nổi hứng thú nghiên cứu về bản chất của các vấn đề đó.

Về phương diện này ai trong chúng ta đều cần phải có một trình độ cơ bản nhất định. Trên thực tế, những cuốn sách mang tính nền tảng không những phù hợp cho trẻ con đọc mà còn phù hợp với người lớn và trẻ em, giáo viên và học sinh cùng nhau đọc. Đứng từ góc độ chuyên môn, người lớn cần thiết phải có kiến thức nền tảng, nếu không thì sẽ không thể trở thành phụ huynh hay giáo viên ưu tú được. Điều này có khó lắm không?

50 bài học giáo dục trẻ từ người mẹ có ba con trai theo học Stanford (Phần 1)

Có 15 loại sức mạnh muốn tặng cho trẻ, gồm có:

1. Trí lực: cho trẻ xem nhiều, nghe nhiều, tiếp xúc nhiều, gặp gỡ nhiều người, gia tăng khớp thần kinh não bộ. Đối với trẻ nhỏ có một điểm rất quan trọng, cố gắng trải nghiệm nhiều, kích thích nhiều ngũ cảm vì giai đoạn này chính là lúc gia tăng kết nối khớp thần kinh (synapse). Về cơ bản số lượng tế bào não đều như nhau nhưng khớp thần kinh liên kết các tế bào thần kinh của mỗi người khác nhau. Số lượng khớp thần kinh càng nhiều, đại não càng vận đông nhanh. Giữa những người làm giáo dục có một nhận thức chung rằng trải nghiệm nhiều trước ba tuổi thì trước sáu tuổi có thể thuận lợi tham gia các hoạt động tập thể, trước tám tuổi nâng cao IQ chuẩn bị cho giai đoạn dậy thì. Đó là vì trước tám tuổi là thời gian sinh ra nhiều khớp thần kinh nhất. Sau 8 tuổi các khớp thần kinh không dùng tới sẽ bị biến mất. Bắt đầu từ thời điểm đó việc cá nhân thích hay ghét cái gì, sở trường hay sở đoản đã được xác lập.

2. Khả năng đọc hiểu: Muốn trẻ con thích học hành việc đầu tiên chính là khiến chúng yêu thích đọc sách. Nhật bản là quốc gia xuất bản nhiều loại sách tranh ảnh phong phú nhất thế giới. Trước khi các con biết ngóc đầu tôi đã bắt đầu đọc sách tranh cho các con nghe. Cũng không cần biết các con có hiểu hay không, mỗi lần có thời gian tôi đều nằm xuống, mở sách ra đọc cho chúng nghe. Ban đầu các con chỉ mở mắt nhìn theo, không lâu sau sẽ cười khi thấy cùng một bức tranh, hoặc tỏ vẻ muốn tôi nhanh chóng lật mở sách. Từ sớm tôi đã dạy cho con bảng chữ cái Hiragana, nên khoảng ba tuổi các con bắt đầu có thể tự đọc sách tranh. Từ khi các con được 5 tuổi, hầu như tôi đã đọc hết các sách văn học thiếu nhi cho các con nghe và thường xuyên dẫn con tới các thư viện. Con trai lớn rất thích các tác phẩm phi hư cấu, sách về vĩ nhân, khoa học tự nhiên như “Nhật ký côn trùng Fabre”, “Seton động vật ký”. Con trai thứ hai thích đọc văn học giả tưởng như Moby Dick, Tom Sawyer…

3. Khả năng tập trung: không có sự tập trung, bất cứ việc gì cũng không thể hoàn thành với hiệu suất cao được. Những đứa trẻ có thể tập trung tinh thần, có thể phát huy hết năng lực tập trung trong thời gian ngắn và dành được kết quả tốt. Để nâng cao sự tập trung cho con, tôi cùng các con chơi rất nhiều trò chơi. Tiến hành một số hoạt động trong thời gian dài, cần nhẫn nại sẽ nâng cao được khả năng tâp trung.

4. Khả năng tưởng tượng: kể cho trẻ nghe các câu chuyện hư cấu mình tự sáng tác, để khả năng tưởng tượng của trẻ vận hành hết tốc độ. Trong nhà tôi có một thói quen buổi tối trước khi đi ngủ tôi thường kể một số câu chuyện hư cấu do mình tự sáng tác cho các con nghe. Bắt đầu từ khi con trai lớn được hai tuổi, thói quen này kéo dài được hơn 10 năm. Câu chuyện tôi sáng tác tên là “Cuộc mạo hiểm của chú chim cánh cụt“, đó là một câu chuyện không có kết thúc. Tại sao chúng ta phải tự nghĩ truyện nhỉ? Một trong những lý do đó là muốn tạo ra ký ức thuộc về riêng chúng ta. Những câu chuyện chỉ nhà tôi mới có là một cách thể hiện tình yêu của cha mẹ. Một lý do khác là hy vọng thông qua câu chuyện được tận tai nghe có thể phát triển khả năng tưởng tượng của chúng.

5. Khả năng thấu hiểu xuyên quốc gia: thông qua việc chúc mừng ngày lễ truyền thống của các nơi trên thế giới, trẻ sẽ cảm nhận được sự đặc sắc của các nền văn hoá khác nhau. Ở nhà, tôi sẽ cố gắng cùng nhau mừng ngày lễ truyền thống các nước như Tết dương, tết âm, lập xuân, lễ tình nhân, ngày con gái, lễ phục sinh, tết thiếu nhi, Tết đoan ngọ, ngày của mẹ, ngày của cha, trung thu, halloween, lễ Tạ ơn, giáng sinh…Hồi nhỏ có những trải nghiệm tuyệt với như vậy thì lớn lên sẽ trở thành những hồi ức tuyệt vời.

Trần Mỹ Linh

6. Khả năng học tập: học điều mới mẻ là mang đến bữa tiệc thình soạn cho đại não. Hãy không ngừng mang tới cho trẻ những thông tin mới mẻ và thú vị nhé. Trước khi đi học, tôi hi vọng các con đích thân được trải nghiệm niềm vui học hành. Đầu tiên cách làm của tôi là cho các con vừa chơi vừa ghi nhớ chữ cái. Chữ Hiragana trong tiếng Nhật dễ nhớ nhất, trên tờ giấy B4, viết một chữ a thật to sau đó vẽ một con kiến nhỏ bên dưới. Tôi vừa xem vừa dạy chữ “Chữ này chính là chữ a trong chữ ant…

7. Có sức khỏe tốt: để đề phòng tăng đường huyết, tôi chưa bao giờ cho con uống đồ ngọt. Thực dục (giáo dục ẩm thực: dạy ăn đúng cách) có liên quan tới sự phát triển cơ thể trí lực và tình cảm của trẻ. Tôi đem lý thuyết liệu pháp ẩm thực Trung Quốc học được từ mẹ tôi áp dụng thực tế trong gia đình nhỏ của mình. Đầu tiên tôi quan sát tỉ mỉ thể chất của ba con trai, sau đó cho các con ăn thực phẩm phù hợp với thể chất từng người. Thể chất chia làm ba nhóm: nhiệt hàn (chỉ nóng trong người hoặc có tính lạnh), thực hư (tích lại cơ thể quá nhiều hoặc cơ thể bị suy nhược), táo ẩm (dễ bị khô hoặc bị phù thũng. Trong liệu pháp ẩm thực, ăn uống bổ sung các thực phẩm cơ thể còn thiếu là điều cơ bản nhất. Các loại đồ uống có hàm lượng đường cao sẽ khiến cho cơ thể trẻ có phản ứng tăng đường huyết. Trong thời gian ngắn chỉ số đường huyết cao, insulin tiết ra nhiều lượng đường bị phân giải khiến trẻ có tâm trạng vui vẻ, tinh thần háo hức nhưng lượng đường biến mất ngay lập tức, cơ thể vì muốn tiếp tục giữ trạng thái cao hứng sẽ muốn nhiều đường hơn nữa. Đó chính là nguyên nhân trẻ béo phì do hấp thụ quá nhiều đường. Dần dần việc tiết insulin của 1 số trẻ bị rối loạn, cuối cùng sẽ mắc bệnh tiểu đường.

8. Khả năng phán đoán: đặt câu hỏi cho trẻ, để trẻ nắm được tình hình đưa ra lựa chọn, khiến trẻ có thể suy nghĩ độc lập. Từ khi con còn nhỏ, tôi thường xuyên đặt câu hỏi cho các con. Ví dụ khi mua bánh gato, tôi sẽ cố ý hỏi “Mua vị nào được nhỉ? Mẹ không biết chọn”. Nếu con đáp “Con không biết” tôi sẽ hỏi tiếp” Trước đây mình mua vị socola rồi phải không? Lần trước nữa mình đã mua vị dâu tây. Hôm nay mua vị nào nhỉ?” cứ như vậy, cơ bản các con sẽ đưa ra ý kiến của mình. Chỉ đơn thuần là tán thành hoặc phản đối ý kiến của người lớn thì không thể bồi dưỡng khả năng suy nghĩ độc lập của trẻ được. Cho dù có phiền phức hơn nữa cũng nên thường xuyên đặt câu hỏi cho con, cung cấp dữ liệu cho con suy nghĩ.

9. Khả năng đặt câu hỏi: Nếu đứa trẻ thường xuyên đặt câu hỏi có suy nghĩ chu toàn, có thể nhận được nhiều tri thức hơn. Tôi thường xuyên dặn dò các con trai của mình “Nếu có điều gì không hiểu, bất luận là cái gì đi nữa thì nhất định phải đặt câu hỏi nhé”. Bởi ngại ngùng nên không hỏi là điều đáng tiếc nhất. Trong trường học cũng có một số giáo viên khiến người khác có cảm giác họ không cso thời gian rỗi để trả lời những câu hỏi thừa thãi. Gặp phải những tình huống như vậy thì tôi sẽ nói với các con: lúc này con hãy viết ra những câu không hiểu ra, sau đó hỏi giáo viên khác, hoặc hỏi bạn bè, hỏi mẹ hoặc bản thân tự tra cứu trên mạng. Khi không thể đưa ra câu trả lời rõ ràng tôi sẽ nghiêm túc nói với các con “Mẹ cũng không rõ lắm, hay là chúng ta cùng suy nghĩ nhé”

10. Khả năng lắng nghe, trình bày ý kiến: để trẻ con tham gia vào cuộc trò chuyện, bồi dưỡng khả năng lắng nghe, giao tiếp. Các con sẽ đưa ra những suy nghĩ thú vị và tự do của riêng trẻ con, có lúc tôi cũng thảo luận với các con một cách say sưa. Những đứa trẻ có khả năng lắng nghe đầu óc sẽ trở nên thông minh hơn. Vậy nên rèn luỵện như thế nào, bước đầu tiên đừng chỉ tiến hành trò chuyện giữa những người lớn với nhau, hãy để trẻ tham gia vào.

11. Khả năng cảm nhận quan sát: mẹ con cùng nhau làm báo cáo ngày hôm nay, trẻ sẽ dần trở nên thận trọng và chú ý hơn. Tôi nghĩ mỗi bậc cha mẹ đều có chung một nguyện vọng, đó chính là muốn biết trong một ngày của con mình đã xảy ra những chuyện gì. Nhưng trong đa số tình huống, trẻ đều không muốn chủ động nhắc đến. Vì thế tôi vẫn luôn duy trì hành động tự báo cáo một ngày của mình với con trước. Ví dụ như hôm nay mẹ đến đài truyền hình, trong chương trình có giới thiệu dâu tây rất là ngon, mẹ mang về một ít… Cứ như vậy các con cũng sẽ kể cho tôi nghe câu chuyện có ấn tượng sâu sắc nhất xảy ra trong một ngày của mình. Bồi dưỡng loại cảm giác này sẽ rất hữu ích cho việc viết văn hoặc là khi cần phải biểu đạt bản thân sau này.

12. Khả năng cười: Người không hài hước thì trông sẽ không ung dung. Trong quá trình nuôi dạy con cái, tôi hy vọng con mình đừng quên mất “sự hài hước”, hãy mang đến cho con thật nhiều nụ cười rạng ngời, để chúng thực sự cảm nhận được cuộc sống này thật tuyệt vời, mỗi ngày đều thật vui. Như cải biên bài hát, ghi âm lại giọng hát kỳ quái, kể các mẩu chuyện cười. Buổi tối quây quần bên bàn ăn nhất định phải tắt ti vi đi, vừa ăn cơm, vừa cùng nhau báo cáo lịch trình. Ở nước Mỹ, một người không có tính hài hước thường sẽ bị đánh giá là một người không có nội tâm ung dung.

13. Khả năng kiềm chế: Trước khi vào cấp ba là thời kỳ đại não phát triển mạnh, không nên để chúng sa đà vào những thứ có tính phụ thuộc cao như trò chơi điện tử hoặc truyện tranh. Tôi muốn ưu tiên để con chơi những trò chơi phát huy trí tưởng tượng hơn, đọc nhiều sách vở phát huy trí tưởng tượng hơn, vận động toàn thân nhiều hơn. Trong thời kỳ đại não phát triển then chốt, tôi không muốn con tôi chỉ thiên về một phương thức sử dụng đại não. Truyện tranh là do hình vẽ và chữ viết cấu thành, chỉ có đọc sách có chữ viết trẻ mới phát huy hết mức trí tưởng tượng, sau đo sáng tạo ra một thế giới mới trong trí não của mình. Mặt khác, tuy truyện tranh là một văn hoá rất tuyệt vời nhưng trước sau gì nó vẫn thiên về sức hút cụ thể của hội hoạ. Cá nhân tôi cho rằng, đối với trẻ mà nói, đọc sách có thể rèn luyện phát triển trí tưởng tượng nhiều hơn đọc truyện tranh.

Gia đình Trần Mỹ Linh

14. Khả năng tuỳ cơ ứng biến: mỗi ngày đều sống một cách linh hoạt và cân bằng, sẽ kích hoạt trí não của trẻ. Tôi thường nghe thấy lúc còn nhỏ phải cố định thời gian ngủ sớm dậy sớm, học tập cũng cần cố định thì mới có thể nuôi dưỡng được thói quen sinh hoạt và thói quen học tâp. Nhưng tôi chưa bao giờ chú trọng việc này, đều xem tình hình sức khoẻ của con, Học tập không phải cứ hết bài tập là xong chuyện mà là học cả đời. Ví dụ như, tại sao mưa lại rơi? khi học nguyên lý về mưa, nếu như bên ngoài có mưa tôi sẽ bảo các con bỏ bài vở xuống, mặc áo mưa và ủng chạy ra ngoài đi. Tiếp đó, thử nghe tiếng mưa rơi trên mặt đất, nhảy múa trong hồ nước nhỏ, cuốn sạch trơn lá rụng ở nắp cống, tìm xem có ốc sên trong công viên không… Không biết vì sao vừa về đến nhà là trẻ có hứng thú sâu đậm với mưa, chúng lật giở tấm bản đồ lượng mưa trên thế giới, xem ảnh của những khu vực khô hạn, trong đầu óc trẻ toàn là kiến thức liên quan đến mưa. Tôi cảm thấy như thế mới là học tập.

15. Khả năng nghi vấn: trong lòng có nghi vấn dẫn đến việc nảy sinh suy nghĩ mới, phát hiện mới. Xã hội hiện nay các loại phương tiện tuyên truyền nhiều vô kể. Một lượng lớn các thông tin ồ ạt chảy vào đầu, nếu hết thảy đều tin theo thì sẽ không có cách gì hiểu được thế giới thực sự, sẽ lầm lẫn thể nào là chân thức. Tôi luôn dạy các con mình không nên chỉ tin vào một bài báo, phải cố gắng chỉnh lý tin tức, nhìn nhận sự việc ở nhiều góc độ.

Nguồn trích: 50 bài học giáo dục từ người mẹ có 3 con trai theo học Stanford – Tác giả: Trần Mỹ Linh, dịch giả: Thuý Trang, NXB Phụ nữ, Công ty văn hoá Pingbooks, 2018

50 bài học giáo dục từ người mẹ có 3 con trai theo học Stanford (Phần 2)

Giáo dục là món quà đẹp nhất mà bố mẹ dành tặng cho con cái

~ Trần Mỹ Linh~ Ca sỹ, nhà văn viết tuỳ bút, tiến sỹ giáo dục học

Trần Mỹ Linh – 陈美龄

Trần Mỹ Linh sinh năm 1955 tại Hồng Công, cô là một ca sỹ nổi tiếng khắp Hồng Công, Đài Loan, Đông Nam Á những năm 60 và những năm 70 cô ra mắt tại Nhật Bản với ca khúc “Hoa ngu mỹ nhân”. Trần Mỹ Linh theo học chuyên ngành quốc tế học đại học Sophia Nhật Bản, tốt nghiệp chuyên ngành tâm lý trẻ em đại học Toronto Canada và năm 1993 cô dành được danh hiệu tiến sỹ giáo dục học của Đại Học Stanford. Năm 2015, nối tiếp anh cả, anh hai, con trai thứ 3 của cô cũng được nhận vào trường đại học Stanford và trở thành đề tài bàn luận sôi nổi thời bấy giờ. Trong cuốn sách “50 bài học giáo dục từ người mẹ có ba con trai theo học Stanford”, Trần Mỹ Linh đã ghi chép lại 8 giác ngộ khi là phụ huynh, 11 mục tiêu giáo dục, 15 loại sức mạnh muón tặng cho con, 9 phương pháp bồi dưỡng đứa trẻ hiếu học và 6 gợi ý ứng phó với con trẻ trong thời kỳ dậy thì. Đây cũng là đúc rút kinh nghiệm, quan điểm sống của Trần Mỹ Linh khi cô từ bỏ con đường nghệ thuật ca sỹ thần tượng của mình vào những năm 70 – 80 và tham gia nhiều hoạt động từ thiện, giáo dục.

1. Phụ huynh chịu tất cả trách nhiệm giáo dục. Việc hình thành nhân cách không thể cứ vứt cho nhà trường rồi không quan tâm nữa. Trường học và giáo viên chỉ là người hỗ trợ quan trong trong việc giáo dục con cái. Cấp một, cấp hai dạy đọc viết, tính toán, cấp ba dạy đại học dạy kiến thức chuyên nghiệp cần thiết trong xã hội nhưng cách sống, quan điểm của giáo viên và cách nhìn nhận sự vật, sự việc chưa chắc đã hoàn toàn đúng đắn.

2. Không khiển trách, thử khen ngợi một cách phù hợp. Nếu chúng ta cứ bám lấy lỗi sai của con không tha chỉ khiến con hình thành thói xấu mà thôi. “Để trẻ lớn lên trong những lời khen ngợi” nhưng điều này không có nghĩa chuyện gì cũng cần khen. Quan trọng là cách khen phải phù hợp và khi khen thì không được nói dối. Rõ ràng là chữ viết không đẹp nhưng lại nói với trẻ là “con viết đẹp quá” như thế trẻ sẽ không đánh giá chính xác được bản thân. Cách khen như vậy không có lợi gì cho trẻ cả, chi bằng cứ cổ vũ động viên cho đến khi trẻ thấy thật sự tiến bộ mới khen ngợi hết lời. Câu khen ngợi thường xuyên nhất mà tôi sử dụng “Con có thể là chính mình, mẹ thực sự rất cảm ơn”.

Trần Mỹ Linh

3. Công việc của trẻ con là mơ mộng, giáo dục chính là dạy trẻ mơ như thế nào. Bố mẹ hãy hi vọng con có những giấc mơ vĩ đại mà cha mẹ không dám mơ. Chính vì các con có ước mơ, người lớn vì muốn ủng hộ chúng sẽ phải cố gắng hơn, như vậy sẽ mang tới nhiều sức sống cho xã hôi. Ngược lại nếu trẻ không chiu mơ nữa, xã hội sẽ trì trệ không tiến lên, tiến trình phát triển của nhân loại cũng sẽ ngừng lại. Hãy nói cho con biết thế giới này có rất nhiều khả năng, cho con những công cụ và tri thức cần thiết để thực hiện giấc mơ, giúp con có dũng khí để tiến lên phía trước, dạy dù khó khăn cũng phải đứng lên lạm lại, có đạt được mục tiêu cũng phải khiêm tốn, khoe khoang.

4. Đừng so sánh con với người khác. Mục tiêu đầu tiên của giáo dục là tự khẳng định mình bởi vì nội tâm tự công nhân được bản thân chính là cơ sở để hình thành nhân cách. Ngay cả bản thân mình cũng không thích thì không thể nào thích người khác được. Không so sánh với người khác thực ra chính là công nhận dáng vẻ chân thực nhất của trẻ. Bất kể trẻ có học tập tốt hay không, khả năng vận động mạnh hay không đều không có vấn đề gì. Không phải con làm được là con ngoan mà có cố gắng chính là con ngoan. Đối với trẻ mà nói, phần thưởng tốt nhất chính là sự yêu thương quan tâm từ những người xung quanh.

5. Những đứa trẻ có trái tim rộng mở sẽ biết nghĩ thay cho người khác, coi trọng bản thân. Những đứa trẻ không có trái tim rộng mở sẽ có lòng đố kị, kì thị người khác. Muốn dạy dỗ trẻ trở thành người biết nghĩ cho người khác, yêu thương người khác, nội tâm cần phong phú và rộng mở, chắc chắn không thể thiếu được giáo dục lòng tự tôn cho trẻ.

6. Đừng lãng phí khả năng tiềm tàng của trẻ. Bất kỳ đứa trẻ nào sinh ra đều có sở trường của mình. Vậy tại sao có một số người có thể phát triển được tài năng của mình, có một số người cả đời chẳng có lấy một cơ hội phát triển. Sự khác biệt trong đó chính là ở chỗ có khả năng tự khẳng định mình hay không. Đứa trẻ có thể tự khẳng định mình sẽ ngây thơ thể hiện sở trường của mình. Như vậy người xung quanh dễ dàng phát hiện ra tài năng cua chúng và sẽ có cơ hội phát triển tiềm năng. Mặt khác một đứa trẻ mất đi sự tự tin sẽ không muốn thể hiện sở trường của mình ra ngoài bởi chúng lo lắng “Nếu mình nói ra câu này ra liệu có bị cười chê hay không?” và dần dần sẽ quên mất ưu điểm của mình. Hãy nói với trẻ “Nói ra suy nghĩ của con xem nào” để trẻ tích cực, tự do thể hiện bản thân, thể hiện ưu điểm của mình ra.

7. Dạy trẻ cảm nhận được hành vi của mình giúp đỡ được người khác thì có thể phục hồi khả năng tự khẳng định mình. Phần lớn trẻ nhỏ có được sự tự tin thông qua tình yêu thương nhận được từ cha mẹ. Nếu những đứa trẻ không có năng lực tự khẳng định mình kém, không tự tin, hãy để chún tạm quên đi bản thân, tìm những việc khiến chúng “quên mình”, Ví dụ nhặt rác xung quanh nhà, chủ động nói chuyện với những đứa trẻ bị bắt ntj ở trường, giúp người già đi lại khó khăn xách đồ,…những việc nhỏ hơn nữa cũng không sao, khuyên lũ trẻ hành động vì người khác. Cứ như vậy giúp trẻ khôi phục được năng lực tự khẳng định mình. Lấy lại sự tự tin, trưởng thành của trẻ sẽ hướng về một tương lai tươi sáng.

8. Giúp trẻ có trái tim biết ơn, nếu không có trái tim biết ơn “nhờ phước của bạn” bất kể có bao nhiêu tiền vẫn là người nghèo. Bất kể có người bao nhiêu ngươi vây quanh vẫn là người cô đơn.

9. Tình yêu, tình bạn, sự ấm áp và hồi ức mà tiền bạc không mua được có thể làm phong phú cuộc đời của bạn. Nhắc tới giáo dục tiền bạc cho con cái thường là nói cho trẻ biết tầm quan trọng của tiền bạc. Ví dụ dạy chúng dự trù xong hẵng mua đồ, đưa thẳng tiền tiêu vặt cho chúng để chúng suy nghĩ xem sử dụng như thế nào. Còn tôi thì không dạy con dùng tiền để mua sắm mà bắt đầu dạy từ những thứ tiền không mua được. Tiền mặc dù rất quan trọng nhưng quá dựa dẫm vào tiền bạc sẽ bị tiền bạc khống chế. Nhiều người đều vì tiền mà mất đi thứ quan trọng nhất của cuộc đời. Do dậy đầu tiên tôi dạy hai đạo lý như thế này “cho dù không có tiền, vẫn còn rất nhiều niềm vui khác”, “còn có nhiều thứ khác quan trọng hơn tiền”.

Trần Mỹ Linh

10. Có dũng khí để “khác biệt”: khác biệt với mọi người thực ra là một quà trời ban. Xã hội cần những nhân tài có thể tự do thể hiện mình. Trong xã hội Nhật Bản có một trào lưu thế này, cho rằng trình độ bình quân là thoả đáng nhất”. Quá nổi bật sẽ thu hút ánh mắt người khác, nhìn có vẻ rất tự mãn. Có lẽ các bạn nhỏ cũng ý thực được nên đã tự phòng bị mình và cho rằng ngoan ngoãn không nổi bật là tốt nhất. Những tư tưởng cũ kĩ này đã lỗi thời rồi. Thời đại sau này muốn tìm kiếm những tư tưởng khác biệt. Thế giới này luôn kỳ vọng những sự hoàn toàn mới được sản sinh, thứ mà thế giớí này cần là những nhân tài có thể thông qua việc tự do tưởng tượng và biểu đạt để sáng tạo ra trào lưu mới khác biệt. Muốn như vậy thì điều quan trọng là không sợ ánh mắt của người khác. Giải phóng nội tâm của bản thân. Nếu một người không có sự tự tin thì không thể làm được điều này. Tôi không hi vọng con mình trở thành một con người dễ dàng hùa theo người khác để người khác thích mình, bẻ cong ý kiến của bản thân mà thoả hiệp.

11. Không sợ thất bại. Thất bại chắc chắn không phải là việc xấu. Sợ thất bại không dám hành động mới là việc xấu nhất. Cho dù thất bại, cứ coi nó là một bước phải trải qua trước khi bước sang giai đoạn tiếp theo là được. Thất bại không phải là chuyện xấu, sợ thật bại không dám hành động mới là chuyện đáng sợ nhất. Những người hài lòng với hiện tại mà ngừng lại không tiến về phía trước, nếu những người xung quanh đều đang tiến lên, có nghĩa là bản thân mình đang thụt lùi. Thời đại luôn tiến về phía trước, con người cần phải hành động. Nếu chỉ có bạn dừng lại không tiến lên, bạn sẽ mất đi tất cả.

12. Lựa chọn con đường khó đi nhất. Luôn giữ vững tinh thần hướng về phía trước của người thách thực là điều kiện để trở thành nhân tài mang tính toàn cầu. “Lúc hoang mang hãy chọn con đường khó đi nhất” đó là lời dạy của cha tôi để lại. Ví dụ khi vẫn còn bài tập chưa làm xong nhưng muốn xem tivi, vậy cái nào khó hơn. Đương nhiên là bài tập. Nghĩ như vậy sẽ không hoang mang , làm bài tập xong rồi xem ti vi. Ví dụ nữa “mục tiêu là thi đỗ Stanford hay một trường đại học bất kỳ nào đó”, khi các con mơ hồ về chuyện này thì Stanford khó hơn, do vậy đã chọn Stanford làm mục tiêu. Cứ như vậy, chọn con đường khó nhất thì chúng ta buộc phải cố gắng nhiều hơn, nhưng nhìn vào kết quả thì có thể nâng cao bản thân mình. Khi đưa ra lựa chọn quan trọng, hãy luôn chọn con đường khó đi nhất.

13. Biết báo ơn, con người luôn chăm sóc lẫn nhau giúp đỡ nhau trong cuộc sống. Việc giáo huấn của Nhật Bản “không gây phiền phức cho người khác” đôi khi cũng mang lại một số sai lầm cho trẻ. Trên thực tế con người bắt đầu từ khi sinh ra đã chăm sóc lẫn nhau mà sinh tồn. Con người luôn sống trên cơ sở giúp đỡ lẫn nhau, thấu hiểu và tha thứ cho nhau. Do vậy, hãy dạy trẻ phải luôn báo đáp người xung quanh.

14. Có 15 loại sức mạnh muốn tặng con đó là: Trí lực; khả năng đọc hiểu; khả năng tập trung; khả năng tưởng tượng; khả năng thấu hiểu xuyên quốc gia; khả năng học tập; có sức khoẻ tốt; khả năng phán đoán; khả năng đặt câu hỏi; khả năng lắng nghe và trình bày ý kiến; khả năng cảm nhận quan sát; khả năng cười; khả năng kiềm chế; khả năng tuỳ cơ ứng biện; khả năng nghi vấn.

Nguồn trích: 50 bài học giáo dục từ người mẹ có 3 con trai theo học Stanford – Tác giả: Trần Mỹ Linh, dịch giả: Thuý Trang, NXB Phụ nữ, Công ty văn hoá Pingbooks, 2018

Hoa cẩm chướng trong mưa – 1979 – Trần Mỹ Linh

“Hoàng hôn với những chiếc lá thu vàng rơi rụng báo hiệu những ngày giá lạnh đang đến.

Ðã hết rồi những bản tình ca, còn chăng là mưa rơi trên chiếc ghế xiêu vẹo.

Người yêu dấu ơi, hãy về với tôi, hãy cười và nói với tôi rằng câu nói chia tay chỉ là lời nói đùa mà thôi…

Người chạy bộ ngang qua trên con đường đá sỏi như muốn nói với tôi đang ngồi yên như tượng đá, hãy quên đi tất cả.

Người yêu dấu ơi, mùa này tiếp nối mùa kia, nhưng hai người ngày nào giờ đã chia xa.

Một ánh sao rơi, chợt sáng lên rồi vụt tắt trên bầu trời của đêm hôm đó, mang theo giấc mơ tình yêu vô tình.

Người yêu dấu ơi, hãy về với tôi, hãy cười và nói với tôi rằng câu nói chia tay chỉ là lời nói đùa mà thôi.”

(Lời dịch ca khúc tại đây)

Mayumi Itsuwa (1951) sinh tại Tokyo, Nhật Bản. Cha Mayumi là một người yêu âm nhạc và chính ông là người đã gợi cho cô ý tưởng theo đuổi sự nghiệp này. Ngay từ hồi nhỏ, Mayumi đã học chơi guitar bằng cách bắt chước cha mình. Với ca khúc “Koibito yo – Người yêu dấu ơi”, tên tuổi Mayumi Itsuwa mới thực sự được biết đến rộng rãi. Ca khúc này “Koibito yo” trong năm đó đã leo lên rất cao trong các bảng xếp hạng và mang đến cho Mayumi giải thưởng Vàng của hiệp hội các nhà sáng tác Nhật.

Koibito Yo – Người yêu dấu

Thể hiện Mayumi Itsuwa

Giọng ca khỏe khoắn, truyền cảm gợi nhớ trong tôi những năm 90 thật ngọt ngào với ca khúc Nokoribi (ngọn lửa tàn)

Dập vùi trong phong ba, cớ sao hoa kia buồn bã héo hắt, mùa thu ôi đỏng đảnh.

Ánh sáng cõi phồn hoa kia đã hoá màu xanh, là vì anh đó, vì giờ đây anh đã không quay về.

Nhưng giờ em vẫn ở nơi này, vừa đốt những chiếc lá úa đã phai sắc bằng ngọn lửa tàn của tình yêu.

Lần tìm lại hơi ấm những ngày đã qua như một đứa bé thơ lạc trong năm tháng.

Nokoribi – Ngọn lửa tàn

Cơn đau xưa còn vương trong lòng này, tình giờ chỉ là hoàng hôn.
Và em vẫy gọi mùa xuân quay về.
Giờ đây đến những giọt lệ lạnh lùng cũng chỉ là người bạn đi qua, không thể nương tựa được nữa.

Nên giờ đây em một lần nữa, thả chiếc thuyền con trôi đi cùng làn sóng dữ, qua bao mùa cứ đến rồi lại đi.
Em đành trao phận mình cho một ai đó mà anh không biết, em sẽ theo đuổi giấc mộng của mình.
Rồi…em sẽ quên anh.

Trung Quốc một thời ngày nghe lão Đặng, đêm về nghe tiểu Đặng. Khi Đặng Tiểu Bình lãnh đạo đất nước đổi mới, ban đêm từ hộp đêm cho đến văn phòng chính phủ đều vang lên giọng ca của Đặng Lệ Quân. Giọng ca “bảy phần ngọt ngào, ba phần đẫm lệ” qua từng ca khúc trữ tình được mệnh danh là đệ nhất giọng ca vàng Châu Á thật thu hút lòng người đến nao lòng.

Thôi thế cũng đã mười mấy năm trôi qua, nhân một ngày gần cuối năm rét buốt, ngồi nghe lại một số ca khúc trong album cũ Đặng Lệ Quân mà mình yêu thích, mà mình cũng đã bỏ quên từ lâu – 淡淡幽情 (1983). Xuyên suốt Đm đm u tình khắc hoạ hình ảnh của cô gái nhớ người yêu, mượn ý thơ thời Đường và Tống nhưng mang âm hưởng dân ca kết hợp ballad trữ tình của phương Tây tạo nên một album bất hủ và những bài hát kinh điển của Đặng Lệ Quân.

1. Độc thượng Tây lâu (独上西楼): mượn lời thơ Tương kiến hoan của Lý Dục đời Nam Tống, và Lý Gia Mạo biên khúc (tác giả ca khúc Một thoáng mộng mơ). Ca khúc mở đầu với lời tự bạch: Vô ngôn độc thướng tây lâu, Nguyệt như câu. Tịch mịch ngô đồng thâm viện,Toả thanh thâu. Tiễn bất đoạn, Lý hoàn loạn, Thị ly sầu. Biệt thị nhất ban tư vị, Tại tâm đầu.

Ca rằng:

Trơ mình lặng bước tây lâu,
Trăng vòng câu.
Tịch mịch ngô đồng viện thẳm,
Khoá thanh thâu.
Cắt chẳng nổi,
Gỡ càng rối,
Mối ly sầu.
Cảm thấy một riêng mùi vị,
Vởn tâm đầu.

Hình ảnh tây trơ trọi dưới đêm trăng khuyết tịch mịch với nỗi buồn chia ly bao trùm trọn trong toàn bộ các ca khúc của Đạm đạm u tình. Nỗi sầu sâu tựa “Nước biển đổ xuống sâu dặm ngàn, ai người chẳng nói chia ly khổ”‘của Lý Bạch trong Viễn biệt ly, sầu dài tựa “tóc trắng ba ngàn trượng, ly sầu dằng dặc vương” trong Thu phố ca, nặng tựa “Chỉ sợ Song Khê thuyền nhỏ nhoi, sầu nhiều thuyền chở không trôi” của trong Vũ Lăng xuân của nữ thi sĩ Lý Thanh Chiếu. Tại gác lầu ấy, chỉ nguyện người trường cửu ngàn dặm dưới trăng thâu.

2. Nguyn người trường cu (但愿人长久): với lời ca của bài từ Thuỷ điệu ca đầu của Tô Thức được Lương Hoằng Chí soạn nhạc.

Trăng sáng bao giờ có?
Nâng chén hỏi trời cao
Chẳng hay trên đây cung khuyết
Đêm đó nhằm năm nao?
Rắp định cưỡi mây lên đến
Chỉ sợ lầu quỳnh điện ngọc
Cao ngất lạnh lùng sao?
Đứng múa vời thanh ảnh
Trần thế khác chi đâu.

Xoay gác đỏ
Luồn song lụa
Rọi tìm nhau
Chẳng nên cừu hận
Sao lại nhằm tỏ lúc xa nhau
Người có buồn, vui, ly, hợp
Trăng có tỏ, mờ, tròn, khuyết
Tự cổ vẹn toàn đâu
Chỉ nguyện người trường cửu
Ngàn dặm dưới trăng thâu.

Mượn lời bài từ của Tô Thức, ca khúc như diễn tả thứ cảm giác mênh mang mông lung huyền ảo như thế giới hư vô. Vầng trăng sáng tỏ về đêm đã khuya, rọi xuống khung cửa đỏ, xuyên qua ô cửa sổ khắc rỗng, rồi trăng tìm đến người mang nỗi  niềm trăn trở. Than thở trách trăng rằng sao lại sáng tỏ nhằm lúc biệt ly mà tự hỏi rằng có bao nhiêu nỗi sầu…

3. Bao nhiêu sầu (几多愁): Bài từ Ngu mỹ nhân của Lý Dục, soạn nhạc Đàm Kiện Thường.

Trăng thu rồi lại hoa xuân
Bao giờ sẽ hết hỏi chừng ai hay
Đêm qua lầu nhỏ gió lay
Việc qua có được bao người biết chăng ?
Lòng nghe sao những bâng khuâng
Nước xưa ngoảnh lại dưới trăng bao lần
Còn nguyên bệ ngọc, thềm lan
Mà nay thay đổi dung nhan đã nhiều
Hỏi người sầu được bao nhiêu ?
Sông xuân vẫn chảy một chiều về đông.

Đây là bài ca trong tuyển tập tôi cảm thấy da diết nhất, sự tiếc nuối điêu lan điện ngọc, sự buồn thương khi

“Hỏi quân vương có bao nhiêu sầu?

(Đáp) Tựa sông xuân vẫn chảy một chiều về đông” (Kháp tự nhất giang xuân thuỷ hướng đông lưu).

Từng ví nỗi sầu như dòng nước chảy mãi còn có trong Trúc chi ca của Lưu Vũ Tích rằng Thủy lưu vô hạn tựa nông sầu.

4. Hẹn ước sau hoàng hôn (人约黄昏后)nguyên lời từ Sanh tra tử – nguyên tiêu của Chu Thục chân với nỗi nhớ ước nguyện về đêm nguyên tiêu.

Năm ngoái đêm nguyên tiêu
Chợ hoa đèn sáng rực
Ngọn liễu mảnh trăng treo
Hoàng hôn người hẹn ước

Năm nay đêm nguyên tiêu
Trăng với đèn như trước
Chẳng gặp người năm qua
Tay áo đầm lệ ướt

5. Nhớ chàng (思君): lời thơ Bốc toán tử của Lý Chi Nghi

Thiếp ở đầu Trường Giang,
Chàng ở cuối Trường Giang.
Ngày ngày nhớ chàng chẳng thấy chàng,
Cùng uống nước Trường Giang.

Sông này bao giờ ngừng ?
Hận này bao giờ xong ?
Chỉ mong lòng chàng như lòng thiếp,
Sẽ không phụ ý nhớ mong.

Ngun các bản dch thơ http://www.thivien.net (các bn dch ca Nguyn Chí Vin)

Tranh Picasso - Girls studying together

1. Những sự tình cờ hé lộ con người
2. Hành động là nền tảng cho mọi thành công
3. Tất cả trẻ con đều là nghệ sĩ. Vấn đề là làm sao vẫn là nghệ sĩ khi lớn lên
4. Một ý tưởng là điểm khởi đầu. Khi bạn triển khai nó, nó được chuyển hóa bởi suy nghĩ.
5. Chúng ta vẽ khuôn mặt bên ngoài, hay bên trong, hay đằng sau?
6. Nghệ thuật là lời nói dối làm chúng ta nhận ra chân lý.
7. Nghệ thuật không phải là sự áp dụng các khuôn mẫu về cái đẹp, mà do bản năng và suy nghĩ có thể cảm nhận được vượt khỏi những khuôn mẫu. Khi yêu một người phụ nữ, ta không đi đo tỉ lệ chân tay của cô ấy.
8. Nghệ thuật là sự loại bỏ những gì không cần thiết.
9. Nghệ thuật gội rửa tâm hồn khỏi những bụi bặm của đời sống hàng ngày.
10. Nghệ sĩ tồi sao chép, nghệ sĩ thực đánh cắp.
11. Màu sắc, cũng như chi tiết, theo sự thay đổi của cảm xúc
12. Máy tính thực vô dụng, chúng chỉ biết cho câu trả lời.
13. Làm học sinh thật dở hơi. Chỉ những bậc thầy mới đáng kể, những người sáng tạo.
14. Mọi hành động sáng tạo đầu tiên là một hành động hủy diệt.
15. Mọi giá trị tích cực đều trả giá… thiên tài của Einstein dẫn đến Hiroshima
16. Mọi vật đều kì diệu. Thật kì diệu là khi ta tắm trong nước, không bị tan ra như một miếng đường.
17. Mọi thứ bạn tưởng tượng được đều là thật.
18. Cho tôi một cái bảo tàng, tôi sẽ làm đầy ắp nó.
19. Chúa là một nghệ sĩ. Ông ấy tạo ra hươu cao cổ, voi, mèo. Ông ấy không có phong cách cụ thể nào, Ông ấy liên tục thử nghiệm những mới mẻ.
20. Nếu nghĩ là có thể, thì bạn có thể. Nếu không thì bạn không. Đây là một quy luật không thể bàn cãi.
21. Tôi luôn làm cái mà tôi không thể. Để tôi có thể học cách làm nó.
22. Tôi bắt đầu với một ý tưởng để sau đó, trở thành thứ khác.
23. Tôi không tìm kiếm, tôi thấy.
24. Tôi không tin và sự ngẫu nhiên. Chỉ có những sự gặp gỡ trong lịch sử, không có sự tình cờ.
25. Tôi cảm thấy kinh hoàng khi người ta nói về “cái đẹp”. Đẹp là gì? Người ta nên nói về những vấn đề của nghệ thuật thì hơn.
26. Tôi vẽ như tôi nghĩ, không phải như tôi nhìn thấy.
27. Tôi thích sống như một người nghèo, với rất nhiều tiền.
28. Nếu chỉ có một chân lý duy nhất, làm sao có thể vẽ hàng trăm bức tranh trên cùng một đề tài được.
29. Cảm hứng là có thật, nhưng chỉ khi ta làm việc.

 Three Musicians - - tranh Picasso

Three Musicians – tranh Picasso

30. Sự thông cảm là nguy hiểm nhất.
31. Công việc của bạn trong cuộc đời là điều hấp dẫn nhất.
32. Tốn nhiều thời gian để trở nên trẻ trung.
33. Tôi mất bốn năm để vẽ được như Raphael, nhưng mất cả cuộc đời để vẽ như đứa trẻ.
34. Tình yêu là điều tươi mát nhất của cuộc đời.
35. Đừng bao giờ để sự phân biệt áp đặt cuộc sống của bạn. Sự phân biệt là phải làm những thứ không thích để được niềm vui trong thời gian nghỉ ngơi của mình. Hãy tìm cách để có niềm vui không phân biệt trong công việc cũng như trong thời gian nghỉ ngơi.
36. Một người phải hành động trong tranh như trong cuộc đời vậy, trực tiếp.
37. Trì hoãn đến ngày mai chỉ những việc mà bạn muốn khi chết vẫn còn dang dở.
38. Mọi người nhìn sự vật và hỏi tại sao. Tôi nhìn vào những điều có thể xảy ra và hỏi sao lại không.
39. Hội họa là nghề nghiệp của một người mù. Anh ta không vẽ những gì anh ta nhìn thấy, mà là điều hắn cảm nhận. Là điều hắn tự nói với bản thân về những điều hắn thấy.
40. Hội họa là một cách để viết nhật ký.
41. Điêu khắc là nghệ thuật của những người thông minh.
42. Điêu khắc là lời bình phẩm tốt nhất mà một người họa sĩ nói về hội họa.
43. Một số họa sĩ biến mặt trời thành một đốm vàng, họa sĩ khác biến một đốm vàng thành mặt trời.
44. Sự thành công mang theo mối nguy hiểm. Lặp lại, sao chép chính mình. Sao chép chính mình nguy hiểm hơn cả sao chép người khác. Nó dẫn đến sự khô cứng.
45. Nghệ sĩ là cái máy thu của cảm xúc từ khắp nơi: từ bầu trời, từ mặt đất, từ một mẩu giấy, từ một cái mạng nhện.
46. Kẻ thù của sáng tạo là quan niệm về cái “tốt”
47. Sự hài hòa ẩn giấu hấp dẫn hơn là cái rõ ràng.
48. Càng vững về kỹ thuật, bạn càng không lo lắng về nó. Càng vững về kỹ thuật, càng nên đơn giản về kỹ thuật.
49. Thế giới hôm nay không mang những ý nghĩa gì, sao tôi lại phải vẽ những bức tranh mang “ý nghĩa”?
50. Không có nghệ thuật trừu tượng. Bạn luôn phải khởi đầu với một thứ gì đó. Sau đó bạn có thể lược bỏ mọi dấu vết của hiện thực.

Sưu tầm: Câu chuyện hội họa

Năm tháng vội vã - Cửu Dạ Hồi

Năm tháng vội vã – Cửu Dạ Hồi

#1. Ai cũng có tuổi trẻ và những câu chuyện về tuổi trẻ của riêng mình, trong mỗi câu chuyện ấy đều có những hồi ức đẹp kèm theo cả sự nuổi tiếc mãi in dấu lại nơi đáy trái tim.

#2. Hồi trẻ chúng ta luôn luôn coi nhẹ phần mở đầu, đến khi kết thúc lại đau đơn tê tái. Còn khi đã trưởng thành, chín chắn, chúng ta có thể né tránh sự tổn thương ấu trĩ, những cũng đã để mất đi dũng khí thủa ban đầu.

#3. Yêu đến cuối cùng, ngay cả quá khứ mà cô luôn mang ra để an ủi mình cũng trở nên mỏng manh. Lúc đầu cô tưởng rằng cho dù trải qua bao mối tình, cả hai cũng đều sẽ trân trọng gìn giữ những kỉ niệm đã qua, nhưng thực tế cho thấy, mới lại giẫm đạp lên tình yêu cũ, song song với việc hút hết dưỡng chất của nó, còn nở ra đóa hoa rực rỡ hơn, và quá khứ cũng lụi tàn theo nó, biến thành cái xác khô khốc, thậm chí không còn sót lại tro tàn

#4. Mỗi người đều có thanh xuân, mỗi thanh xuân đềuc ó câu chuyện, mỗi câu chuyện đều có tiếc nuối, nỗi tiếc nuối đều có hồi ức đẹp đẽ vô tận.

#5. Có những người bạn không cách nào quên được, có những tình bạn sẽ không bao giờ gặp lại nữa. Thông thường ký ức càng rõ nét thì càng tàn nhẫn. Chúng ta đã từng tưởng rằng, sau này trưởng thành sẽ được ở bên nhau. Thực ra trưởng thành có nghĩa là chia ly.

#6. Nắng ngoài cửa sổ khá chói mắt, không biết trong sân trường yên tĩnh đang ẩn giấu bao nhiêu tình cảm yêu mến chân thật, giản dị, chỉ tiếc rằng họ không hiểu được rằng hồi đó mọi cái còn quá sớm, năm tháng trôi qua, những tình cảm dù gắn bó đến đâu cũng sẽ trôi mất, yêu đơn phương có thể nâng đỡ mọi ước mơ của tuổi thanh xuân, nhưng lại không thể ngăn chặn hiện thực mong manh khi đã trở thành người lớn.

#7. Mùa hè năm ấy, tôi vô cùng khao khát lên đại học, Mùa hè năm nay tôi chỉ muốn quay về những năm tháng ấy.

#8. Có lẽ con người luôn có một số chuyện gì đó, dù có muốn quên cũng không quên được.

#9.  họ đều đã tha thứ cho năm tháng vội vã đó và sau đó sẽ còn rất nhiều năm tháng vội vã nữa. Tôi không thể quyết định thay cho họ điều gì và tôi cũng không thể biết họ sẽ đưa ra quyết định gì.

#10. Ca khúc Năm tháng vội vã (lời Lâm Tịch, nhạc: Lương Kiều Bách, thể hiện: Vương Phi)

Năm tháng vội vã ấy, rốt cuộc chúng ta đã bao lần nói chia tay để rồi quay lại
Đáng tiếc chưa có ai từng yêu mà không trải qua những lúc khờ dại vì yêu
Năm tháng vội vã ấy chúng ta nhất thời trao lời thề khó lòng gánh vác
chỉ biết chờ đợi người khác đến thực hiện mà thôi.

Đừng trách dấu vết nụ hôn ấy chưa đủ thành kén
Ôm suốt mùa đông ngủ cũng chẳng thể biến thành tiên
Đừng trách mối tình này chẳng còn thời gian để tập luyện lại
Là sự khoan dung mà tháng năm ban tặng, thời gian để chúng ta hối tiếc.

Nếu ngày gặp lại không thể đỏ hoe đôi mắt, liệu đôi má em có thể ửng hồng?
Là tháng năm vội vã khắc ghi mãi mãi bên nhau, những lời đẹp đẽ hoang đường đến thế…
Nếu quá khứ còn có điều quyến luyến, vậy đừng vội hóa giải những day dứt ngày xưa
Chẳng nỡ lòng để ta không vướng bận gì

Chúng ta cần nợ nần nhau, nếu không biết lấy gì hoài niệm.

Năm tháng vội vã ấy chúng ta còn hiểu ít chuyện đời, chỉ thích nhìn một khuôn mặt duy nhất
Ngốc nghếch khiến người ta yêu đến thế, gây chuyện cũng thật đáng ghét.
Năm tháng yêu thương vội vã bởi vì chúng ta không hiểu
lời thề thốt bướng bỉnh là tựa đề của bài hát chia ly.

Đừng trách ngày hôm đó thật lạnh, nước mắt cũng đóng thành băng
Gió xuân ấm cũng không thể thổi vào được bức ảnh lạnh lẽo.
Không trách mỗi người chúng ta không thể yêu cho trọn vẹn
Chính là thiện ý mà thời gian cố tình để lại, một nỗi đau không thành.

Nếu ngày gặp lại không thể đỏ hoe đôi mắt, liệu đôi má em có thể ửng hồng?
Là tháng năm vội vã khắc ghi mãi mãi bên nhau những lời đẹp đẽ hoang đường đến thế.
Nếu quá khứ còn có điều quyến luyến, vậy đừng vội hóa giải những day dứt ngày xưa
Chẳng nỡ lòng để ta không vướng bận
Chúng ta cần nợ nần nhau, tơ lòng còn vương?

Biết bao lâu rồi chưa có thời gian quay lại “chỗ trú ẩn tinh thần” này nhỉ. Hôm trước đọc được một cuốn sách của John Mason – Sinh ra là một bản thể, đừng để chết đi là một bản sao cứ như tàu biển đêm nhìn thấy ánh sáng phát ra từ ngọn hải đăng vậy. Đây đúng là cuốn sách không phải đợi mười trang mới tìm thấy một điểm nhấn mà bạn có thể nắm được mười ý trong một trang.

#1. Khi con người được tự do làm việc theo ý mình thì họ thường bắt chước người khác. Số lượng những người không biết tận dụng thế mạnh của mình nhiều hơn những người làm được điều đó. Bạn là một chuyên gia trong lĩnh vực bạn có khả năng nhất.

#2. Những người lãnh đạo giống như loài chim ưng. Chúng không tụ tập đông đúc mà bạn chỉ có thể nhìn thấy mỗi lúc một con. Hãy vượt lên sự tầm thường và trở thành một con chim ưng mạnh mẽ. Chim ưng thường bay một mình, trong khi những con quạ, con sáo thì thường bay cùng nhau.

#3. Hầu hết những người chiến thắng đều là những người có nhiều đam mê và đã từng thất bại. Thất bại lớn nhất trên đời là khi một người để con lửa đam mê trong mình tàn lụi. Khi bạn thêm đam mê và cảm xúc vào những gì bạn tin tưởng, điều đó sẽ trở thành lý tưởng. Niềm tin thông thường có thể chỉ ở trong suy nghĩ, còn lý tưởng mới thực sự là thức khiến bạn bắt tay vào hành động.

#4. Điều tạo ra đam mê và nhiệt huyết trong bạn sẽ gợi mở số phận của bạn. Bạn yêu việc gì thì con người bạn sẽ được biểu lộ qua đó. Thiếu ngọn lửa đam mê thì con người chỉ là một nguồn sức mạnh tiềm ẩn, giống như viên đá lửa đợi được đánh vào sắt thì mới có thể phát sáng.

#5. Bạn đang ở vị trí của mình ngày hôm nay bởi những câu hỏi bạn dành cho bản thân mình. Để đến được với nơi bạn muốn đến, bạn phải hỏi đúng câu hỏi. “Hãy xin sẽ được, hãy tìm, sẽ gặp, hãy gõ cửa, sẽ mở cho” (Kinh thánh). Những câu trả đời quan trọng nhất của cuộc đời được tìm thấy khi hỏi đúng những câu cần hỏi.

#6. Sự sợ hãi muốn bạn chạy trốn khỏi những thứ không hề đuổi theo bạn. Alice Caldweel RIce có nói Việc bạn bật ô lên chẳng có ích gì cho đến khi trời thực sự mưa. Điều sợ hãi của ngày mai chưa ở đây. Tại sao phải sợ hãi ngày mà bạn chưa bao giờ nhìn thấy.

#7. Nhiều người hay lo lắng cho tương lai, họ cảm thấy cần phải chuẩn bị mọi thứ sẵn sàng cho những điều có thể xảy ra. Sự sợ hãi giữ bạn lại, khiến bạn không thể thoải mái vận động cơ bắp mang tên ‘liều lĩnh”.  Khi bạn bị chiếm lĩnh bởi nỗi lo bên trong bạn. Nỗi lo chẳng bao giờ thay đổi bất kỳ điều gì trừ bản thân người lo lắng. Hãy làm đầy niềm tin của bạn và để mặc cho sự hoài nghi nhịn đói cho đến chết.

#8. Khi bạn chấp nhận những gì Chúa tạo ra cho cuộc sống của bạn, bạn sẽ tỏa sáng như một ngôi sao trong bầu trời đêm. Khi bạn lựa chọn sao chép những gì người khác làm, bạn chỉ là bóng tối trong màn đêm dày đặc mà thôi. Bạn có thể đoán trước tương lai của một người dựa trên sự nhận thức của họ về mục đích sống của mình. Gánh nặng lớn nhất của cuộc đời là chẳng có gì đặt lên vai mình cả.

#9. Đừng lãng phí một trong những tài sản quý giá nhất của mình: Thời gian. Mỗi phút trôi qua là một món quà không thể lấy lại được. Chính lúc này là thời điểm thích hợp nhất để làm những gì mà bạn nên làm. Điều mà bạn dốc hết trái tim mình vào đó sẽ quyết dịnh cách mà bạn sử dụng cuộc đời mình.

#10. Theodore Roosevelt đã từng nói: “Dám làm những điều phi thường, đạt được những chiến tích lớn lao dù cho có phải gặp thất bại còn tốt hơn nhiều so với việc phải đứng ngang hàng với những tâm hồn cằn cỗi chẳng biết thế nào là tận hưởng hay chịu đựng bởi họ không chiến thắng mà cũng chẳng thất bại”. Một trong những điều liều lĩnh nhất bạn có thể làm trong đời là quá cẩn thận đến nỗi chẳng bao giờ gặp thất bại hay mắc lỗi. Thất bại thực sự là một cơ hội để bạn bắt đầu lại một cách thông minh hơn.

#11. Con người có trí tưởng tượng thì không bao giờ cô đơn. Con người nên được nhìn nhận như những ngọn nến để thắp sáng thay vì là chiếc bình rỗng để đổ nước vào. Hãy bắt bản thân sáng tạo mỗi ngày. Mọi thứ đều bắt đầu từ giấc mơ ban ngày của ai đó. Những con người hành động trước hết là những người biết mơ mộng. Sự kỳ diệu của trí tưởng tượng nằm ở chỗ: nó có khả năng tự thắp lên ngọn lửa cho chính mình.

 

Mẹ ơi, kìa ai đang gọi con trên mây cao.
Họ bảo: “Chúng ta vui chơi từ tinh mơ đến hết ngày
Chúng ta giỡn với sớm vàng rồi lại đùa cùng trăng bạc”
Con hỏi: “Nhưng mà làm thế nào tôi lên trên ấy được ?”
Họ trả lời: “Con hãy đi đến hết cõi đất, rồi giơ tay lên trời con sẽ bay bổng lên mây”
Nhưng con nói: “Mẹ tôi đợi tôi ở nhà, tôi có lòng nào bỏ được mẹ tôi”
Họ bèn mỉm cười, và lơ lửng họ bay đi mất
Nhưng con biết trò chơi còn hay hơn của họ
Con làm mây nhé, mẹ làm mặt trăng,
Hai tay con ôm mặt mẹ, còn mái nhà ta là trời xanh

Mẹ ơi, kìa những ai đang gọi con dưới sóng rì rào
“Chúng ta ca hát sớm chiều, chúng ta đi mãi mãi, không biết là đi qua những đâu”
Con hỏi: “Nhưng làm thế nào tôi đuổi được theo bây giờ ?”
Họ bảo: “Cứ đi, con cứ đi đến bờ biển, đứng im, con nhắm mắt lại, sóng sẽ cuốn con đi”
Con trả lời: “Nhưng đến tối mẹ tôi nhớ thì sao? Tôi làm thế nào mà rời mẹ tôi được ?”
Họ bèn mỉm cười, và nhảy nhót, họ dần đi xa
Nhưng con biết trò chơi còn hay hơn của họ
Con làm sóng nhé, mẹ làm mặt biển,
Con lăn, lăn như làn sóng vỗ, tiếng con cười giòn tan vào gối mẹ
Và không ai trên đời này biết được là mẹ con ta đang ở đâu!

~ Thơ Tagore – Nguyễn Đình Thi dịch~

Từ ngày có em, mẹ đã chăm đọc thơ thiếu nhi, học các bài hát trước đây chưa từng nghe qua một lần. Mẹ từng nghĩ hãy cho mình một lý do nào đó để được làm “full-time mom” nhưng dường như mẹ chưa đủ nghị lực, chưa vượt qua được dư luận và hoàn cảnh xã hội. Công việc xã hội, công việc người mẹ cũng khiến mẹ bỏ dở blog…

Nhưng hôm nay, trong một sáng mùa thu Hà Nội cùng gió lạnh đầu mùa, dù công việc có ngáng đường nhưng mẹ vẫn vào thăm blog, mang tiểu mùa thu của mẹ để sưởi ấm.

Jean Piaget

Jean Piaget sinh năm 1896 tại Thuỵ Sĩ, trong suốt sự nghiệp của mình, ông đã đóng góp hơn 60 cuốn sách và hàng trăm bài báo vào kho thành tựu. Mặc dù Piaget thường được nhắc đến với tư cách là nhà tâm lý học, nhưng thực tế ông là một nhà nhận thức luận – nghiên cứu về bản chất và khởi nguồn của sự nghiệp. Trong khi những người khác băn khoăn rằng trẻ biết điều gì (what) và khi nào (when) thì Piaget hỏi làm thế nào (how) trẻ đạt được những gì chúng biết. Những nghiên cứu của ông tập trung nhiều vào qúa trình tư duy.

Những người cùng thời với Piaget cho rằng quá trình học hoặc là mang tính nội tại (Đến từ đứa trẻ) hoặc mang tính ngoại tại (tạo nên bởi môi trường hoặc được ngừoi lớn dạy) thì Piaget nghĩ rằng không riêng một mệnh đề nào có thể giải thích được quá trình học. Thay vì thế ông cho rằng tương tác của trẻ với môi trường chính là những yếu tố tạo nên quá trình học. Ông cho rằng trẻ kiến tạo sự hiểu biết của mình bằng cách gán định nghĩa cho những con người, nơi chống và những sự vật trong thế giới của chúng.

Trẻ học tốt nhất khi tự mình làm việc một cách thực sự và kiến tạo nên sự hiểu biết của riêng mình về những gì đang diễn ra thay vì nhận lấy những cách diễn giải mà người lớn đưa ra.

Piaget tin rằng trẻ cần mọi cơ hội có thể để được tự mình làm mọi việc. Ví dụ trẻ có thể rất quan tâm tới việc vật đã phát triển như thế nào. Nếu giáo viên đọc cho trẻ nghe một cuốn sách minh hoạ về chủ đề đó, trẻ có thể tăng được kiến thức nền tảng. Nhưng nếu trẻ có cơ hội được trông một vườn cây thực sự tại trường thì quá trình đào xới tưới tắm, quan sát và trải nghiệm sự lớn lên của cây cối sẽ giúp trẻ kiến tạo nên sự hiểu biết về quá trình phát triển của sự vataj, những thứ mà các em không thể có được nếu cỉ dọc và nhìn vào những bức tranh minh hoạ.

Piaget cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của trò chơi như là con đường chính để học tập. Khi trẻ tham dự vào một trò chơi biểu trừng (làm bánh từ cát, sử dụng vòi nước tưới cây để làm lính chữa cháy), chúng sẽ gán ý nghĩa cho những đồ vật và cho các hoạt động xung quanh chúng. Khi chúng mô phỏng theo những gì diễn ra xung quanh, chúng bắt đầu hiểu mọi thứ vận hành như thế nào và để làm gì. Mới bắt đầu đây là quá trình thử và sai. Tuy nhiên theo thời gian và sự lặp lại, trẻ sẽ sử dụng thông tin mới để tăng cường sự hiểu biết của mình về thế giới xung quanh.

Theo Piaget, sự phát triển nhận thức của trẻ trải qua những 4 giai đoạn sau

Lý thuyết về giai đoạn nhận thức của Piaget

Lý thuyết về giai đoạn nhận thức của Piaget

1. Giai đoạn cảm giác vận động (Sensorimotor) của Piaget: từ khi sinh cho đến 2 tuổi

Piaget cho rằng ban đầu phản ứng của trẻ đối với thế giới chỉ thuần tuý mang tính phản xạ (không có tư duy), trí tuệ bắt đầu khi các phản ứng trở nên có mục đích hơn. Trong suốt thời gian này, trẻ dựa vào các giác quan và hoạt động thể chất để học hỏi về thế giới như nhìn, nghe, xúc giác, vị giác, cầm nắm. Đến cuối giai đoạn này thì sự ổn định cảu đối tượng (Object pernamnence) sẽ dần xuất hiện. Sự ổn định có nghĩa là trẻ dần nhận thực được rằng ngay cả khi trẻ không thể nhìn thấy cái gì đó thì nó vẫn tồn tại. Đây là cột mốc quan trọng, trước khi đạt được cột mốc này trẻ chỉ quan tâm tới những gì trong tầm quan sát của chúng.

Ví dụ quan sát ta sẽ thấy tầm 8 hoặc 9 tháng tuổi, trẻ có thể làm rơi đồ vật từ trên xuống nhưng không

Jean Piaget

Jean Piaget

hề bối rồi, với trẻ thì sự vật rời khỏi tầm nhìn của chúng thì chúng không quan tâm đến nữa. Từ góc nhìn của trẻ thì đồ vật không còn tồn tại. Rồi bỗng nhiên, đến tháng thứ 8 – 10 khi vật rơi xuống trẻ sẽ cúi nhìn về phía đó và nhặng xị lên đòi lại nó. Thường các bậc cha mẹ nhặt vật lên sẽ cảm tháy ngạc nhiên và lạ lùng khi bé mỉm cười rồi lại ném đồ vật xuống chỗ cũ. Đây không phải là sự khởi đầu nỗ lực làm người lớn phát điên mà là khoảnh khắc bùng nổ đầu tiên của niềm vui sướng khi học hỏi. Đây là sự khởi đầu của ổn định đối tượng. Đây cũng là giai đoạn trẻ thể hiện sự lo âu khi bị tách rời.

Để hỗ trợ sự phát triển của trẻ dứoi 2 tuổi, lý thuyết Piaget khuyên rằng chúng ta vẫn giữ cho trẻ an toàn nhưng vẫn có được sự tò mò hứng thú và nên đáp ứng lại ngay để trấn an khi trẻ có lo âu bị xa cách. Trẻ cần có các đồ vật để kéo và đẩy, thao tác. Chúng cần bò trường, leo trèo và được ngừoi lớn đỡ cho đứng lên mà không gặp nguy hiểm. Một môi trường dành cho trẻ cần đa dạng, dành nhiều cơ hội leo trèo sẽ đem lại cho trẻ không gian cần để thử nghiệm mối liên hệ về không gian và học qua thân thể mình. Đồ chơi cần đa dạng, gây hiệu ứng (như tạo tiếng động). Trẻ cũng cần trải nghiệm với đồ chơi mềm mại như đất nặn không có độc, tinh bột ngô và nước, cát… Gương và những đồ trang sức cần để ở nơi trẻ dễ lấy có thể khiến trẻ hứng thú hơn.

Sự phát triển nhận thức cũng được kích thích khi người lớn thường xuyên trò chuyện cùng trẻ, thủ thỉ nói cho các em biết điều gì đang diễn ra và khen ngợi khi các em hoàn thành nhiệm vụ nào đó.

Khi trẻ nhỏ bắt đầu có kinh nghiệm về sự ổn định của đối tượng, xuất hiện cảm giác lo âu bị phân tách thì điều quan trọng là cần hạn chế sự thay đổi trong môi trường của trẻ ở mức tối đa.

2. Giai đoạn tiền thao tác (Preoperational stage)

Theo Piaget, sau giai đoạn cảm giác vận động thì sự nhận thức của trẻ bước vào giai đoạn tiền thao tác, bắt đầu từ năm thứ 2 cho đến 7 hoặc 8 tuổi. Giai đoạn này thì tư duy của trẻ khác biệt so với tư duy của cha mẹ nhất. Piaget cho rằng giai đoạn này trẻ có tính duy kỷ (nghĩ về mọi thứ như thế những thứ ấy đều gắn liền với chúng), trẻ chỉ tập trung vào một đặc tính sự vật hoặc chú ý vào một người trong một thời điểm nhất định. Ví dụ quen thuộc như khi trẻ muốn mua đồ chơi nhồi bông làm quà cho ông bà cha mẹ vì trẻ nghĩ trẻ thích nó nên ông bà cha mẹ cũng thích.

Bài tập về bảo toàn của Piaget

Bài tập về bảo toàn của Piaget

Trong giai đoạn này, trẻ hình thành khái niệm từ những kinh nghiệm trực tiếp của mình trong cuộc sống. Đây chính là lý do tại sao khi nói với trẻ điều gì đó sẽ ít hiệu quả hơn là làm thể nào giúp trẻ nghĩ theo cách riêng của chúng qua một vấn đề. Vì trẻ ở giai đoạn này có xu hướng tin vào những gì chúng thấy nên chúng chưa có sự hiểu biết chắc chắn về những phẩm chất của những đối tượng trong thế giới. Ví dụ chúng bị lẫn lộn giữa “nặng” và “lớn”, chưa phân biệt chiều cao với tuổi như nghĩ ai cao sẽ nhiều tuổi. Piaget đã thực hiện một thí nghiệm kinh điển với bài tập Bảo toàn để minh hoạ kiểu tư duy này.Ông để hai dãy đồng xu trên mặt bàn, cả hai dãy có cùng số lươngj xu những khoảng cách giữa các đồng xu khác nhau, trẻ ở độ tuổi này có xu hướng sẽ cho rằng dãy có đồng xu cách xa nhau hơn là nhiều hơn. Vì trẻ ở giai đoạn này phụ thuộc vào kinh nghiệm của riêng mình nên trẻ thường có xu hướng khái quát hoá sai lầm, đặt niềm tin vào một kinh nghiệm đơn thuần nào đó.

Để hỗ trợ giai đoạn này của trẻ, chúng ta có thể:

  • Sắp xếp những gói thời gian dài để trẻ vui chơi tự do không bị ngắt quãng
  • Tạo cơ hội cho trẻ có nhiều trải nghiệm về thế giới thực tại trong cả năm
  • Xây dựng các hoạt động mang tính mở và đặt những câu hỏi mở
3-4. Giai đoạn thao tác cụ thể (Concrete operation) và thao tác hình thức (formal operation)

Hai giai đoạn này nói về lứa tuổi học đường và vị thành niên. Khi trẻ bước sang giai đoạn thao tác cụ thể thì trẻ bộc lộ nhiều thay đổi trong cách tư duy như tư duy đảo ngược, cho phép trẻ đảo ngược hướng tư duy của mình. Ví dụ, trẻ có thể lần ngược lại các bước trên sân trường để tìm hộp cơm để quên. Trẻ không còn đếm ngón tay nữa vì trẻ bắt đầu có khả năng tư duy trừu tượng. Khi lên 4 tuổi thì mọi con chó đều được gọi là chó, nhưng khi lên 8-9 tuổi thì trẻ biết phân biệt giữa các loại chó.

Giai đoạn cuối cùng là Piaget chỉ ra là giai đoạn hình thức, giai đoạn này bắt đầu từ lúc 11-12 tuổi được đánh dấu bằng năng lực tư duy logic bằng những thuật ngữ mang tính giả đinh. Trẻ sẽ trăn trở những câu hỏi như “Liệu có sai không khi ăn trộm thức ăn cho những con chó đang đói của bạn? , hoặc liệu một cái cây đổ mà không ai ở đó nghe nó đổ, liệu nó có tạo ra tiếng động không..?”

psychology-for-social-workers-human-service-professionals-nurses-37-638

Yêu như hơi thở - phim hạnh phúc như hoa
Ca khúc 爱如空气 (Yêu như hơi thở)

Thể hiện trong phim 幸福像花儿一样 (Hạnh phúc như hoa)

Nhạc: Lý Hải Ưng

Lời: Thôi Thứ

幸福就像花期 开到荼靡
Hạnh phúc giống như hoa nở rồi đến lúc tàn

爱情留在秋天 独自叹息

Tình yêu vào thu lại cô đơn thở dài
九月的天气下起大雨淋湿我的思绪
Cơn mưa trời tháng Chín làm ướt đẫm tâm tư
雨后的花瓣 散落一地 把它做成书签藏在日记
Chiếc lá sau cơn mưa rơi trên mặt đất, em cất giữ trong cuốn nhật ký của mình
时光冲淡往事鲜艳褪去留下泛黄的痕迹
Thời gian phai mờ chuyện cũ, sắc hoa phải nhạt để lại những vệt vàng ký ức

我们之间的爱轻得像空气
Tình yêu chúng ta nhẹ nhàng như hơi thở
而我依然承受不起任往事在心里不停地堆积
Mà em chưa thể chịu đựng được, chuyện xưa vẫn không ngừng chất chứa trong tim
如果你不懂珍惜, 思念会过期
Nếu như anh không hiểu và trân trọng, lúc nghĩ lại thành muộn màng

我们之间的爱重得像空气
Tình yêu chúng ta sâu như hơi thở
越想逃离却越沉迷
Càng muốn thoát bỏ lại càng gắn kết
而回忆太拥挤我无法呼吸
Nhưng ký ức quá dồn nén khiến em không cách nào thở được
只能拥抱着空气假装那是你,不曾远离
Chỉ biết ôm lấy không khí nghĩ đó chính là anh chưa từng rời xa

雨后的花瓣散落一地
Những cánh hoa sau cơn mưa rụng trên mặt đất
把它做成书签藏在日记
Em nhặt và cất giữ vào nhật ký mình
时光冲淡往事鲜艳褪去留下泛黄的痕迹
Thời gian phôi pha làm nhạt mờ ký ức, phai nhạt màu hoa đọng thành vệt vàng ký ức

我们之间的爱轻得像空气

Tình yêu chúng ta nhẹ nhàng như hơi thở
而我依然承受不起任往事在心里不停地堆积
Nhưng em vẫn chưa thể chịu đựng bởi hồi ức chật hẹp không ngừng chất nén
如果你不懂珍惜思念会过期
Nếu như anh không trân trọng khiến hồi ức quá muộn
我们之间的爱重得像空气
Tình yêu chúng ta sâu như hơi thở
越想逃离却越沉迷
Càng muốn thoát ra lại càng dồn nén
而回忆太拥挤我无法呼吸
Hồi ức chật hẹp khiến em không thể thở
幸福隔着玻璃看似很美丽却无法触及
Hạnh phúc đẹp trong như thuỷ tinh nhưng em không thể chạm vào
也许擦肩而过的你只留下一种痕迹在我生命里
Nếu như  anh bước qua chỉ lưu lại một nỗi đau

我们之间的爱轻得像空气
Tình yêu chúng ta nhẹ nhàng như hơi thở
而我依然承受不起 任往事在心里不停地堆积
Nhưng em vẫn chưa thể chịu đựng bởi hồi ức chật hẹp không ngừng chất nén

我们之间的爱重得像空气
Tình yêu chúng ta sâu như hơi thở
越想逃离却越沉迷
Càng muốn thoát bỏ lại càng gắn bó
而回忆太拥挤我无法呼吸
Nhưng ký ức quá dồn nén khiến không cách nào thở được
只能拥抱着空气假装那是你,不曾远离
Chỉ biết ôm lấy không khí nghĩ đó chính là anh chưa từng rời xa

STEM activities - hoạt động STEM

STEM là cách gọi xuất phát từ chính phủ Mỹ nhằm mô tả các lĩnh vực ngành giúp người di cư muốn xin visa gồm có Khoa học (Science), Công nghệ (Technology), Kỹ sư (Engineering) và Toán học (Math). Ngày này, các học giả thường nhắc đến STEM trong các chương trình dạy học về những lĩnh vực này. Khi chúng ta tách những chữ cái viết tắt (S-T-E-M) thành những mục nhỏ chúng ta có thể thấy trẻ nhỏ thực hành chúng hằng ngày.

I. STEM – Science: Các hoạt động về khoa học cho trẻ

Các buổi thí nghiệm sẽ giúp trẻ phát triển được những kỹ năng quan trọng trong khoa học như quan sát điều gì đang diễn ra, sử dụng từ ngữ để mô tả những trẻ quan sát được và lặp lại các hoạt động để so sánh các kết quả nhận được. Đặt câu hỏi và truy tìm câu trả lời là các kỹ năng cần được sử dụng hằng ngày.

Một số hoạt động hữu ích như;

#1. Không khí có thể di chuyển đồ vật:

  • Hãy bảo trẻ thổi không khí trên bàn tay và vẫy vẫy tay trong không khí. Hãy hỏi trẻ cảm thấy như thế nào và trẻ có nắm được không khí không?
  • Hãy xếp đồ chơi trôi trong chậu nước và sử dụng ống để thổi những đồ chơi đó. Hãy lặp lại những hoạt động này và để trẻ mô tả lại đồ vật như thế nào khi trẻ thổi.
  • Hãy khuyến khích trẻ dùng các từ ngữ mô tả như nhanh hơn/chậm hơn

#2. Bong bóng chỉ có một hình dạng

  • STEM - thổi bong bóng

    STEM – thổi bong bóng

    Hãy tạo bong bóng trong một chiếc xô hoặc chậu bằng xà phòng. Sử dụng nhiều vật có hình dạng khác nhau như khuôn cắt bánh quy, ống hút, dạy trẻ cách nhấn đồ vật ở trong nước và thổi bong bóng. Hãy thử nghiệm việc thổi nhanh và thổi chậm rồi hỏi trẻ là cách nào thì tốt hơn?

  • Hãy hỏi trẻ bong bóng có hình dạng gì? Cho dù trẻ dùng vật gì để thổi thì bong bóng sẽ luôn luôn có hình tròn vì sức căng bề mặt ngoài

#3. Sự thay đổi hình dạng của bóng (shadow)

  • Bên ngoài trời nắng hoặc trong chỗ tối có ánh sáng flash, hãy tạo ra bóng và hỏi trẻ : Chúng ta cần cái gì để có thể tạo ra bóng?. Câu trả lời là ánh sáng, đồ vật và nơi để bóng đổ.
  • Hãy khám phá các hình dạng của bóng khi thay đổi nguồn sáng gần hoặc xa vật. Hoặc hãy để nguồn sáng một chỗ và di chuyển đồ vật gần hoặc xa đến bức tường hoặc sàn. Hãy vẽ outline bóng của cánh tay, bàn tay hoặc cả người để trẻ quan sát.
  • Hãy hỏi trẻ nhưng câu hỏi “Cái gì” (what) như Bóng sẽ giống cái gì khi tay của con đặt gần sàn? Nó sẽ có viền rõ nét hay viền mờ nét?…

II. STEM – TECNOLOGY: Các hoạt động về công nghệ

Khi nghe đến công nghệ có thể bạn sẽ nghĩ ngay đến máy tính và điện thoại thông minh, tuy nhiên các hoạt động cho trẻ thì công nghệ là những công cụ để giúp trẻ phát triển các kỹ năng vận động thô và vận động tinh. Công cụ sẽ giúp trẻ phát triển sự phối hợp giữa tay và mắt, rèn luyện đôi tay và cơ ở các ngón tay giúp trẻ có thể học viết, đánh máy và vẽ.

#1. Học các kỹ năng sử dụng kéo:

  • Hãy chỉ cho trẻ cách dùng kéo như ngón cái sẽ xỏ vào lỗ trên của kéo, ngón trỏ ở lỗ dưới, ngón giữa giữ ở phía lỗ dưới của kéo để làm điểm tựa, ngón áp út và ngón út sẽ không dùng đến

#2. Trò chơi đi theo đường thẳng

  • Vẽ một đường rộng và đơn giản từ trên xuống dưới tờ giấy, hãy hướng dẫn cho trẻ cắt theo đường vẽ trên

#3. Các mẫu cắt rời cơ bản

  • Vẽ ba hình cơ bản trên giấy (hình vuông, tròn và chữ nhật) và cho trẻ cắt theo các hình đó. Hãy lưu lại các hình ấy cho các dự án tiếp theo của chúng.

#4. Tập đổ hoặc rót nước (Practice pouring)

STEM - Tập rót nước

STEM – Tập rót nước

  • Hãy dạy cho trẻ cách đổ nước vào bình hoặc các cốc nhựa. Hãy nói với trẻ rằng bình nước đang rỗng và trẻ hãy đổ nước cho đến khi đầy bình, sau đó rót nước vào các cốc. Tiếp tục trút nước từ cốc vào bình và lại rót vào cốc. Hãy thử nghiệm với các cốc có kích cỡ khác nhau

#5. Tập xúc (Scooping)

  • Sử dụng cái xẻng hoặc cái xúc khi đi biển, hãy tập cho trẻ xúc các đồ vật khô như cát hoặc đất từ hộp này qua hộp khác. Cố gắng không để cát rơi giữa các hộp đựng.

#6. Quan sát chi tiết

  • Hãy cho trẻ dùng kính lúp để quan sát một vật và hỏi trẻ mô tả lại những gì trẻ đã nhìn thấy và vật đó có khác gì khi trẻ không nhìn bằng kính lúp.

III. STEM – ENGINEERING: Các hoạt động về kỹ thuật

Đó là các trò chơi với các khối và các vật liệu để xây dựng nhằm phát triển kỹ năng toán và khoa học của trẻ, giúp trẻ học về lực hấp dẫn, cân bằng, hình dạng và kỹ năng giải quyết vấn đề.

#1. Mix it up

Hãy sử dụng các vật liệu hỗn hợp để xây dựng  như xây dựng các công trình nhà cửa, cầu bằng legos hoặc tường gạch

#2. Recyle it:

Hãy sử dụng các hộp bìa các ton, chai nhưa, cốc hoặc các vật đựng để làm nguyên liệu xây dựng

#3. Hãy thử thách:

Hãy tạo ra các thử thách/dự án cho trẻ sử dụng các nguyên liệu sẵn có để tập xây như:

  • Trẻ có thể xây được nhà cao đến đâu?
  • HÃy xây một đường hầm mà trẻ có thể chui qua
  • Hãy lập một đội để xây dựng một dự án nào đó
  • Hãy lắp ghép xây dựng một đồ gì đó trong 5 phút

IV. STEM – MATH: Các hoạt động về toán học

Các hoạt động như sắp xếp và đếm là một trong những cách phát triển kỹ năng logic và toán học cơ bản. Thông qua các trò chơi với khối, màu sắc, hình dạng trẻ có thể học các khái niệm về phân loại và thứ tự.

#1. Sắp xếp các đồ vật giống nhau:

Hãy tập hợp các đồ chơi giống nhau và bảo trẻ chơi trò sắp xếp đồ vật giống nhau: xe hơi với xe hơi, khối gỗ với khối gỗ. Hãy lặp lại các trò chơi này với những tiêu chí khác nhau như ghép màu sắc, kích thước, hình dạng.

#2. Đo cơ thể

Trẻ có thể sử dụng cơ thể của mình như một đơn vị đó. Ví dụ: cần bao nhiêu bé A để có thể hết chiều ngang căn phòng này? cái tháp này bao nhiêu gang tay của bé A? Chiều dài cánh tay phải có bằng cánh tay trái không?….

Da vinci measurement - STEM

Da vinci measurement – STEM

#4. Trò chơi kích thước Da Vinci:

Chiều cao từ đầu dến ngón chân của Vitruvian của Da vinci có kích thước bằng chiều rông của hai cánh tay duỗi thẳng. Hãy đo chiều cao của trẻ trên mặt sàn bằng băng dính, sau đó xoay người trẻ để so sánh chiều cao và khoảng cách của hai cánh tay duỗi thẳng.

V. Các hoạt động về luyện tập 5 giác quan

Khám phá các giác quan giúp cho trẻ hình thành được những kỹ năng khoa học nhưn quan sát điều gì đang diễn ra và mô tả lại những điều trẻ cảm nhận. Khi trẻ phát huy được tất cả các giác quan, bộ não sẽ có những kết nối mạnh hơn và thông tin được lưu giữ lâu hơn. 5 giác quan là cách cơ bản để trẻ khám phá, tìm tòi và hiểu được một thông tin mới.

#1. Về thị giác

Loài loại động vật có vú thì thị giác là một trong những giác quan mạnh nhất, cho phép chúng ta nhìn thấy màu sắc, kết cấu, hình dáng và chuyển động.

Các hoạt động bổ ích cho thị giác như;

  • Nhìn tập trung: sử dụng các nguyên liệu như ruột ống giấy toilet hoặc giấy cuộn tròn để trẻ có thể nhìn qua, sau đó nhờ trẻ mô tả lại những gì trẻ thấy. Bạn có thể thực hành khi đang đi tản bộ, cho trẻ thời gian quan sát lặp lại và mô tả lại.
  • Thế giới hoa hồng: sử dụng “ống nhòm” như trên nhưng dán lớp giấy bóng kính xenloophen. Hỏi trẻ có gì khác biệt.
  • Sắp xếp màu sắc: Hãy cho bé đeo kính 3D và bảo trẻ xếp các hạt kẹo M&M hoặc hạt trân châu. Sau

    STEM - I spy with little eyes

    STEM – I spy with little eyes

    đó bỏ kính ra và quan sát kết quả.

  • Nhìn phóng đại: sử dụng kính lúp để quan sát sự vật gần hơn, dùng để khám phá khi cho trẻ đi chơi bên ngoài như rễ cây, cỏ hoặc trong các cành cây đổ…(Chơi trò I spy with my little eyes)
  • Trò nhắm đúng đích: cho trẻ ngồi vòng tròn, sau đó bảo trẻ bịt một mắt và chuyền bóng cho bạn khác. Quan sát và hỏi trẻ chuyền đúng chưa?

#2. Thính giác

Thính giác giúp chúng ta thu nhận được cảm giác về môi trường xung quan, hỗ trợ cho hoạt động giao tiếp. Các hoạt động bổ ích có thể thử như:

  • Deer ears: con nai và nhưng con vật khác có thể chuyển động đôi tai để phán đoán âm thanh nguy hiểm tốt hơn cho mình. Hãy cho trẻ chơi trò ve vẩy tai bằng cách đặt tay sau tai và bịt mở tai để mô tả lại sự khác biệt về âm thanh khi trẻ thực hiện.
  • Twist ‘n’ shout: Hãy so sánh âm thanh ồn ào và yên tĩnh bằng cách cho bảo trẻ đứng dậy và hát ở giọng bình thường, sau đó xoay vòng xuống ghê và hát thì thầm, sau đó lại xoay lại và dứng lên hát với giọng to hơn.
  • Clap clap: cho các trẻ đứng vòng tròn và vỗ tay lần lượt, lúc to lúc nhỏ
  • Match the sound: sử dụng các hộp jarr hoặc ống có vỏ kín không thể nhìn xuyên, thử bỏ các đồ vật khác nhau vào các hộp cho trẻ lắc. Bảo trẻ thử đoán xem âm thanh do đồ vật nào phát ra
  • Bé nghe thấy gì? Mỗi lần đi chơi hãy hỏi trẻ đã nghe thấy gì (tiếng chim hót, kêu chíp chip, lá rơi, còi xe kêu, tiếng chó sủa, tiếng còi tàu…). Có thể bảo trẻ bắt chước lại tiếng kêu mà bé nghe thấy.

#3. Xúc giác

Xúc giác giúp chúng ta nhận biệt được các chi tiết nhỏ, dùng để thao tác bằng tay để sáng tạo. Các hoạt động bổ ích như:

  • Đồ vật bí ẩn (mystery objects): hãy cho nhiều đồ vật khác nhau vào gối hoặc các túi, bảo trẻ hãy sờ và cảm nhận các vật và phán đoán đồ vật ấy là gì mà không cần nhìn đồ vật đó.
  • Thò tay vào túi: hãy cho trẻ thò vào túi đựng các loại vật liệu như cát, đậu, hạt muỗng, lá , đất hoặc sữa chua…hãy hỏi trẻ các câu hỏi để kích thích trí tưởng tượng của trẻ.
  • Eye sense: hãy sử dụng một đoạn dây, lông  vũ hoặc giấy hoặc các đồ vật tương tự, cho trẻ nhắm mắt nắm vật từ tay này sang tay kia và đoán.

#4-5: Vị giác và khứu giác

STEM - trò chơi khứu giác

STEM – trò chơi khứu giác

Vị giác và khứu giác thường gắn liền với nhau bởi chúng khó có thể khám phá cái này mà ko có cái kia. Ghi nhớ mùi vị là một trong những hoạt động cảm giác gợi liên tưởng nhất. Các hoạt động có thể thử cho trẻ như:

  • Thử khứu giác: hãy vừa ngửi một miếng cam và nếm thử.
  • Tìm lọ có mùi giống nhau: sử dụng các hộp jar, miếng bông cotton và hương vị thực phẩm. Hãy nhỏ một vài mùi vị vào các miếng bông cotton cho vào lọ đựng để lưu lại mùi ở trong lọ. Hãy đặt các bức tranh mô tả mùi vị đó như bạc hà, hương chanh, quế, sô-cô-la, hạnh nhân.. Hãy cho trẻ ngửi và tìm xếp lại với nhau.
  • Khơi gợi cảm xúc (create a mood): mỗi một mùi vị khác nhau có thể tạo ra cảm xúc khác nhau. Hãy thử đặt các gia vị và thực ăn khác nhau ở trung tâm nhà bạn hằng ngày. Hãy hỏi trẻ mỗi ngày là bé có cảm giác như thế nào khi ngửi thấy mùi vị đó: ví dụ như ấm áp dễ chịu như mùi quế, thanh mát như hoa lavender, cảm giác nắng đầu mùa như chanh vàng. Trẻ thích mùi nào nhất?
  • Hương vị như thế nào? Trong giờ ăn vặt, hãy xếp các đồ ăn theo cặp để cho trẻ thử. Ví dụ một miếng táo – cam, hỏi trẻ loại nào ngọt hơn, chua hơn? Miếng phô mai – bánh crack, hãy hỏi trẻ miếng nào mềm hơn? cứng hơn? giòn hơn?…
  • Trò chơi Willy Wonka: Willy wonka đã tạo ra một loại kẹo cao su có vị các món ăn, hãy cho trẻ tưởng tượng đang ăn loại kẹo mà có mùi vị trẻ yêu thích.
kanye wests goal is to make his adidas yeezy 350 boost as iconic as the nike air force 1 where you can buy the adidas yeezy boost 350 oxford tan online adidas yeezy boost 350 pirate black restock details more photos of the adidas yeezy 350 boost black adidas yeezy boost 350 beluga the yeezy boost beluga is actually an incredibly well crafted custom adidas yeezy 350 boost beluga a first look at the adidas yeezy 350 boost beluga adidas yeezy 350 boost beluga adidas yeezy boost 350 white beluga white adidas yeezy 350 boost adidas yeezy 350 boost v2 adidas yeezy 350 boost low yeezy 350 boost new yeezy 350 boost colorways yeezy 350 boost tan adidas yeezy boost 350 black adidas yeezy boost 350 black adidas 350 boost kanye official release info for the adidas yeezy boost 350 black nike roshe yeezy boost 350 black custom